Kuzey Makedonya Ordusunun Askeri Gücü: Envanterde Kaç Zırhlı Araç, Helikopter ve Top Var? (2026)
Kuzey Makedonya’nın askeri envanteri, Balkanlar’da az rastlanan bir dönüşümün fotoğrafını veriyor: 2020’de NATO’nun 30. üyesi olan ülke, iki yıl sonra elindeki bütün tankları, taarruz helikopterlerini ve uçmayan Su-25’lerini Ukrayna’ya devretti ve orduyu Amerikan tekerlekli zırhlıları, İtalyan helikopterleri ve Türk topçusu etrafında yeniden kurmaya başladı. 10.010 aktif personelli bu küçük ordunun bütçesi NATO’nun yüzde 2 eşiğine ulaştı ve 2027 için belirgin bir artış açıklandı. Türkiye bu tabloda hem tedarikçi hem de eğitim ve çerçeve anlaşması ortağı olarak yer alıyor.
Bir Bakışta
- Aktif personel: Global Firepower 10.010 aktif, 60.000 yedek ve 3.500 paramiliter sayıyor; zorunlu askerlik 2006’da kaldırıldı, ordu gönüllü esasıyla çalışıyor
- Ana muharebe tankı: Sıfır. 31 T-72A’nın tamamı 2022’de Ukrayna’ya hibe edildi; 93 T-55 daha önce hizmetten çıkarılmıştı. Kuzey Makedonya tanksız bir NATO ordusu
- Zırhlı araçlar: Global Firepower 1.878 zırhlı araç sayıyor; omurga 96 JLTV ile Şubat 2026’da ilk 17’si teslim edilen 42 Stryker; eski TM-170, BTR-70/80, M113 ve 2 Otokar Cobra da envanterde
- Topçu ve roketatar: GFP 156 çekili top ve 18 roketatar sayıyor; kundağı motorlu top yok. Türk yapımı MKE Boran 105 mm obüslerinin ilk bataryası (6 adet) 2025’te teslim edildi
- Askeri hava aracı: Global Firepower 20 hava aracı sayıyor: 10 eğitim uçağı ve 10 helikopter; savaş uçağı yok. 4 Su-25 2022’de, 12 Mi-24 2023’te Ukrayna’ya verildi; 4 AW149 ve 4 AW169M sipariş edildi
- Savunma bütçesi: Global Firepower yaklaşık 421,5 milyon dolar gösteriyor; NATO’nun 2025 raporu 358 milyon avro ve GSYH’nin yüzde 2’si. Hükümet 2027 bütçesinin belirgin biçimde artacağını açıkladı
Not: Aşağıdaki envanter rakamları Global Firepower, IISS The Military Balance ve SIPRI gibi açık kaynaklara dayanan yaklaşık değerlerdir.
Kuzey Makedonya Ordusu Hakkında Genel Bilgiler
Kuzey Makedonya Cumhuriyeti Ordusu, Savunma Bakanlığı’na bağlı Genelkurmay Başkanlığı tarafından yönetiliyor. Müşterek Harekât Komutanlığı altında Mekanize Piyade Tugayı, Hava Tugayı ve Lojistik Destek Tugayı; ayrıca ‘Kurtlar’ Özel Kuvvetler Taburu ile Korucu Taburu’nu barındıran Özel Harekât Alayı bulunuyor. Zorunlu askerlik 2006’da kaldırıldı; ülke 27 Mart 2020’de NATO’ya katıldı.
Global Firepower 2026 sayımında ülke 145 ülke arasında 114. sırada ve Güç Endeksi 2,4956. Aktif personel 10.010, yedek 60.000, paramiliter 3.500. Savunma bütçesi Global Firepower’a göre yaklaşık 421,5 milyon dolar; NATO’nun 2025 raporu harcamayı 358 milyon avro ve GSYH’nin yüzde 2’si olarak veriyor. Savunma Bakanı Vlado Misajlovski 20 Ekim 2026’da 2027 bütçesinin belirgin biçimde artacağını, ek kaynağın maaş zammı, yeni muharebe üniforması, kışla yenileme ile İHA ve karşı-İHA alımına gideceğini açıkladı.
Kara envanterinin en çarpıcı özelliği tank bulunmaması. 2001’de Ukrayna’dan alınan 31 T-72A, 2022’de Ukrayna’ya geri hibe edildi; 1999’da Bulgaristan’dan gelen 93 T-55A çok daha önce hizmet dışı kalmıştı. Bunun yerine tekerlekli zırhlı bir yapı kuruluyor: 96 Oshkosh JLTV’nin tamamı Mart 2026 itibarıyla teslim edildi, 42 Stryker ICV’nin ilk 17’si Şubat 2026’da geldi ve kalan 25’i 2026 yazı için planlandı. Eski kuşağı 84 TM-170, 56 BTR-70, 12 BTR-80, 30 M113 ve 11 BMP-2 temsil ediyor.
Topçu 105 ve 122 mm çekili obüslere dayanıyor: 36 M101, 14 M-56 ve 100’den fazla M-30. Yeni kalem Türk yapımı MKE Boran 105 mm; 18 adetlik sözleşmenin ilk 6 obüsü Haziran 2025’te teslim edildi ve Temmuz 2025’te kamuoyuna tanıtıldı. Hava Tugayı ise savaş uçağı işletmiyor: 4 Mi-8MTV ve 2 Mi-17 nakliye helikopteri, 4 Bell 206 ve 6 Zlin eğitim uçağı var. 12 Mi-24 taarruz helikopteri 2023’te, 4 Su-25 2022’de Ukrayna’ya verildi.
Helikopter filosunun yenilenmesi için Leonardo ile 26 Mart 2024’te 4 AW149 ve 4 AW169M için yaklaşık 249,9 milyon avroluk sözleşme imzalandı; teslimat Ağustos 2026 ile 2028 sonu arasına yayılıyor ve Misajlovski Ekim 2026’da ilk iki helikopterin bir ay içinde geleceğini söyledi. Hava savunması 8 Strela-10 ve omuz füzelerinden ibaret; 18 Mistral 3’ün teslimatı MBDA’nın bildirimiyle 2025’ten 2026’ya kaydı, orta menzilli sistem ise planlama aşamasında.
Ülkenin denize kıyısı yok, dolayısıyla donanması da yok; Ohri ve Prespa göllerindeki küçük devriye botları ve Ordu’nun Ohri’deki su eğitim kampı tek su unsuru. Kuzey Makedonya KFOR’a lojistik destek veriyor, 2006’dan beri EUFOR Althea’da iki Mi-8/17’lik bir müfreze bulunduruyor ve Krivolak atış alanı Decisive Strike, Brave Partner ve Immediate Response 25 gibi ABD-NATO tatbikatlarının düzenli ev sahibi.
Kara Kuvvetleri Envanteri
| Sistem Türü | Tahmini Adet |
|---|---|
| Ana muharebe tankı | Yok. 2001’de Ukrayna’dan alınan 31 T-72A 2022’de Ukrayna’ya geri hibe edildi; 1999’da Bulgaristan’dan gelen 93 T-55A hizmet dışı. Tank yerine tekerlekli zırhlı ve İHA merkezli bir yapı kuruluyor |
| Tekerlekli zırhlı araçlar | 42 Stryker ICV (ilk 17’si Şubat 2026’da teslim edildi, kalan 25’i 2026 yazı için planlandı; sipariş 2024’te 54’ten 42’ye indirildi); 84 TM-170, 56 BTR-70, 12 BTR-80; 2 Otokar Cobra |
| Hafif taktik ve paletli araçlar | 96 Oshkosh JLTV (66 ağır silah taşıyıcı, 24 genel maksat, 6 yakın muharebe silah taşıyıcı; Bakan Misajlovski Mart 2026’da tamamının teslim edildiğini açıkladı); 11 BMP-2, 30 M113, 10 Leonidas, 10 MT-LB; 100’den fazla HMMWV |
| Topçu ve havan | Türk yapımı MKE Boran 105 mm: 18 adetlik sözleşme 21 Aralık 2022’de imzalandı, ilk 6’sı Haziran 2025’te teslim edildi, kalan iki batarya 2029-2031 arasında bekleniyor; 36 M101 ve 14 M-56 105 mm, 100’den fazla M-30 122 mm obüs; 12 M-63 Plamen ve 6 BM-21 roketatar; 60/82/120 mm havanlar |
| Tanksavar silahlar | MILAN güdümlü füzeleri, M79 Osa 90 mm ve M80 Zolja 64 mm roketleri, Sırp tasarımı M90 Stršljen; JLTV ağır silah taşıyıcıların bir kısmı M153 CROWS uzaktan komutalı silah istasyonu taşıyor |
Hava Kuvvetleri Envanteri
| Platform | Tahmini Adet |
|---|---|
| Toplam askeri hava aracı | 20 (Global Firepower): 10 eğitim uçağı ve 10 helikopter; sabit kanatlı savaş uçağı yok. Hava Tugayı Üsküp Uluslararası Havalimanı’ndaki Petrovec üssünden görev yapıyor |
| Nakliye helikopterleri | 4 Mi-8MTV ve 2 Mi-17; filo emekliliğe yaklaşıyor. EUFOR Althea’ya 2006’dan beri iki Mi-8/17’lik bir müfreze veriliyor; helikopterler Trojan Footprint gibi NATO özel kuvvet tatbikatlarında da kullanılıyor |
| Yeni nesil helikopterler | 4 AW149 ve 4 AW169M: Leonardo ile 26 Mart 2024’te yaklaşık 249,9 milyon avroluk sözleşme; teslimat Ağustos 2026 ile 2028 sonu arasında. Bakan Misajlovski Ekim 2026’da ilk iki helikopterin bir ay içinde geleceğini söyledi |
| Eğitim uçakları | 5 Zlin 242L ve 1 Zlin 143L pervaneli eğitim uçağı, 4 Bell 206B-3 eğitim helikopteri; Pilot Eğitim Merkezi Üsküp’te |
| Hizmetten çıkanlar ve İHA | 4 Su-25 (2001’de alındı, 2004’ten beri uçmuyordu) 2022’de ve 12 Mi-24 2023’te Ukrayna’ya hibe edildi. İHA tarafında Ağustos 2024’te Türkiye’den hibe İHA’lar teslim alındı; 2027 bütçesinde İHA ve karşı-İHA alımı için ek kaynak ayrıldı |
Füze ve Hava Savunma Sistemleri
| Sistem | Tür / Not |
|---|---|
| Kısa menzilli hava savunma füzeleri | 8 adet 9K35 Strela-10 (Hava Savunma Taburu ‘Cobras’), 30’dan fazla Strela-2 ve 10’dan fazla Igla omuzdan atılan füze |
| Yeni nesil omuz füzesi | 18 Mistral 3 sipariş edildi (2022); MBDA teslimatın 2025’ten 2026’ya kaydığını bildirdi ve gecikme cezası ödemeyi teklif etti |
| Uçaksavar topları | 30’dan fazla Zastava M55 20 mm üçlü ve 30’dan fazla Bofors 40 mm; Soğuk Savaş dönemi silahlar |
| Orta menzilli hava savunması | Yok. Bakanlık on yıllık öncelikler listesinde orta menzilli bir sistem alımını planlama aşamasında tutuyor; sistem seçilmedi |
| Balistik ve seyir füzesi | Yok. En uzun menzilli kara vuruşu 128 mm M-63 Plamen ve 122 mm BM-21 roketatarlardan geliyor; GFP 18 roketatar sayıyor |
Donanma Gücü
| Sınıf / Tür | Tahmini Adet |
|---|---|
| Deniz kuvvetleri | Yok; Kuzey Makedonya denize kıyısı olmayan bir ülke ve Global Firepower deniz varlığı saymıyor. Silahlı Kuvvetler kara unsurları ve Hava Tugayı’ndan oluşuyor |
| Göl unsurları | Ohri ve Prespa göllerinde Yugoslav yapımı küçük devriye botları; Ordu’nun Ohri’de su eğitim kampı var ve özel kuvvetler burada gemiye çıkma eğitimi yapıyor |
| Göl güvenliği | Sınır gölleri esas olarak İçişleri Bakanlığı’na bağlı Göl Polisi tarafından korunuyor; birim 200’den fazla personelle ağırlıklı olarak Ohri’de görev yapıyor |
| Nehir kabiliyeti | Vardar için organik bir muharip filo yok; nehir geçişi istihkâm kabiliyetine bağlı |
| Türk deniz sanayisi için anlamı | Gemi pazarı yok; Türk sanayisinin teması topçu, zırhlı araç, İHA ve haberleşme kalemlerinde yoğunlaşıyor |
Türkiye Bağlantısı: Türk Savunma Sanayii
Türkiye bağı bu ülkede kurumsal, eğitimsel ve sınai olmak üzere üç katmanlı. Kurumsal katmanda 23 Ekim 2024’te İstanbul’da Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Savunma Bakanı Vlado Misajlovski’nin imzaladığı Askeri Çerçeve Anlaşması var. Kuzey Makedonya Savunma Bakanlığı’na göre anlaşma askeri eğitim ve öğretim, tatbikatlara karşılıklı katılım, barış harekâtları, savunma sanayii, askeri istihbarat, lojistik, askeri tıp, siber savunma ve personel değişimini kapsıyor. Anlaşma 11 Mart 2025’te TBMM’ye sunuldu ve Dışişleri Komisyonu raporu 264 sıra sayısıyla yayımlandı; Genel Kurul onayı ve Resmî Gazete yayımı bu yazı hazırlanırken açık kaynaklarda teyit edilemedi.
Sınai katmanın en somut kalemi MKE Boran 105 mm hafif çekili obüs. 21 Aralık 2022’de imzalanan sözleşme 18 obüs ve mühimmatı kapsıyor; Milli Savunma Bakanlığı ilk bataryanın (6 adet) Haziran 2025’te teslim edildiğini duyurdu ve Kuzey Makedonya bu sistemi kullanan ilk Avrupa ülkesi oldu. Kalan iki bataryanın 2029-2031 arasında teslimi bekleniyor; sözleşme bedeli açıklanmadı. Envanterde ayrıca 2 Otokar Cobra, 10’dan fazla BMC kamyon ve standart teçhizat olarak Türk yapımı balistik yelekler kayıtlı.
Hibe kanalı da işliyor. 30 Ağustos 2024’te Üsküp’teki bir kışlada düzenlenen törenle Milli Savunma Bakanlığı’nın İHA, haberleşme cihazı, gece görüş gözlüğü ve koruyucu teçhizattan oluşan hibesi teslim edildi; protokolü Askeri Ataşe Albay Recai Yılmaz ile Savunma Bakanlığı Uluslararası İş Birliği Dairesi Başkanı Krste Malinkovski imzaladı, törene Misajlovski, Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Saşko Lafçiski ve Büyükelçi Fatih Ulusoy katıldı. Daha önce Nisan 2021’de bir tank taşıyıcı hibe edilmişti. Misajlovski törende Türkiye’nin 2021 orman yangınlarında iki uçak ve bir helikopter gönderdiğini de hatırlattı.
Eğitim ve harekât katmanında iki ülke Afganistan’da Resolute Support, Kosova’da KFOR ve Bosna-Hersek’te Althea görevlerinde yan yana çalıştı; Türk birlikleri Krivolak’taki çok uluslu tatbikatlara katıldı ve çok sayıda Kuzey Makedonyalı subay Türk askeri okullarında yetişti. Türk savunma sanayisi açısından pazar küçük, ancak Boran’ın ilk Avrupa referansını vermesi ve 2027 bütçesinde İHA ile karşı-İHA kalemlerinin öne çıkması, Baykar’ın 2023’teki ilgisine karşın henüz sözleşmeye dönüşmemiş İHA başlığını açık tutuyor. Bu bölümde yalnızca kamuya açık ve teyitli adımlar yer alıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Kuzey Makedonya’nın kaç tankı var? Sıfır. 31 T-72A 2022’de Ukrayna’ya hibe edildi ve 93 T-55A daha önce hizmetten çıkarıldı. Ordu tank yerine 42 Stryker ve 96 JLTV ile tekerlekli zırhlı bir yapı kuruyor.
Kuzey Makedonya’nın savaş uçağı var mı? Hayır. Global Firepower 20 hava aracı sayıyor: 10 eğitim uçağı ve 10 helikopter. 4 Su-25 2022’de Ukrayna’ya verildi; yeni alım olarak 4 AW149 ve 4 AW169M helikopteri sipariş edildi.
Kuzey Makedonya Türkiye’den hangi silahları aldı? 18 MKE Boran 105 mm obüs için 21 Aralık 2022’de sözleşme imzalandı ve ilk 6’sı Haziran 2025’te teslim edildi. Ayrıca Ağustos 2024’te İHA, haberleşme ve gece görüş ekipmanı hibe edildi; envanterde 2 Otokar Cobra ve BMC kamyonlar da var.
Türkiye ile Kuzey Makedonya arasında askeri anlaşma var mı? Evet. 23 Ekim 2024’te İstanbul’da Askeri Çerçeve Anlaşması imzalandı; eğitim, tatbikat, savunma sanayii, istihbarat, lojistik ve siber savunmayı kapsıyor. TBMM’de komisyon aşaması tamamlandı, Genel Kurul onayı açık kaynaklarda teyit edilmedi.
Kuzey Makedonya’nın donanması var mı? Hayır. Ülkenin denize kıyısı yok; su unsuru Ohri ve Prespa göllerindeki küçük devriye botları ile Ohri’deki su eğitim kampından ibaret.
Son Değerlendirme
Kuzey Makedonya envanteri, küçük bir ordunun Soğuk Savaş teçhizatından NATO standardına geçişini anlatıyor: tanklar gitti, yerine JLTV ve Stryker geldi; Mi-24’ler gitti, AW149 ve AW169M yolda. Hava savunmasında ve orta menzilli vuruş gücünde boşluk sürüyor. Türkiye bu dönüşümde Boran obüsüyle gerçek bir tedarikçi, 2024 çerçeve anlaşmasıyla kurumsal ortak ve hibe programıyla destekleyici konumunda. Pazar hacmi sınırlı, ancak Boran’ın ilk Avrupa kullanıcısı olması Türk sanayisi için Balkanlar’da ölçülebilir bir referans değeri taşıyor.
İlgili Haberler
Kaynaklar
- Global Firepower — Kuzey Makedonya
- IISS — The Military Balance
- SIPRI — Silah Transferleri Veritabanı
- Wikipedia — Army of North Macedonia
- Wikipedia — Equipment of the Army of North Macedonia
- Wikipedia — Air Force of North Macedonia
- Kuzey Makedonya Savunma Bakanlığı — Misajlovski ve Güler Askeri Çerçeve Anlaşması’nı imzaladı
- Army Recognition — Kuzey Makedonya Boran 105 mm obüslerini kullanan ilk Avrupa ülkesi oldu
- Ekonomim — Türkiye’den Kuzey Makedonya’ya askeri ekipman desteği
- Janes — Kuzey Makedonya yeni Stryker ICV’lerini tanıttı
