Almanya Savunma Sanayii Deniz Platformları Dünya

Quantum Systems Deniz Alanına Giriyor: Seavex ve Subvex Tanıtıldı

Alman insansız sistem üreticisi Quantum Systems, havadan ve karadan sonra deniz alanına da girdiğini duyurdu. Şirket 14 Eylül’de Portekiz’de NATO’nun deniz tatbikatıyla eş zamanlı olarak iki yeni platform tanıttı: iki aya kadar görevde kalabilen Seavex insansız su üstü aracı ve 6.000 metreye kadar dalabilen Subvex insansız sualtı aracı.

İki platform, tek yazılım mimarisi

Her iki sistem de şirketin MOSAIC UXS adlı ortak yazılım mimarisine entegre ediliyor. Quantum Systems’in kurucu ortağı ve Eş-CEO’su Florian Seibel, tanıtımda “Seavex ve Subvex’i MOSAIC UXS’e entegre ederek hava, kara ve deniz alanlarını kapsayan tek bir otonom sistem inşa ediyoruz” ifadesini kullandı. Şirketin Deniz Sistemleri Başkan Yardımcısı Dirk Zademack ise havada ve karada kurulan yaklaşımın denize taşındığını, hedefin “insansız sistemlerin tek tek değil birlikte çalıştığı bir ekosistem” olduğunu belirtti.

Bu yaklaşım, insansız sistemlerde son yılların belirgin eğilimini yansıtıyor: platformun kendisinden çok, farklı alanlardaki araçları ortak bir görev yazılımı altında birbirine bağlayan mimari öne çıkıyor.

Seavex: iki ay denizde kalabilen gözcü

Seavex, kalıcı deniz istihbaratı, gözetleme ve keşif (ISR) görevleri için tasarlanmış üç gövdeli bir insansız su üstü aracı. Şirketin teknik dokümanına göre platform, dalga hareketini en aza indiren gövde tasarımı sayesinde yüksek deniz durumlarında da sensör kararlılığını koruyabiliyor ve iki aya kadar kesintisiz görev yapabiliyor.

Modüler sensör mimarisi uzun menzilli gözetleme radarı, drone karşıtı radar, elektro-optik takip sistemleri ve GNSS’in engellendiği ortamlarda çalışabilen bağımsız bir seyrüsefer sistemini destekliyor. Platform yalnızca kendi sensörleriyle sınırlı değil: yanaşık durumdayken insansız hava araçlarını kalkış ve iniş için barındırabiliyor, Subvex sualtı araçlarını otonom olarak şarj edip görev verilerini alabiliyor. Şirket, aracın katmanlı deniz koruma konsepti içinde drone karşıtı görev de üstlenebildiğini belirtiyor.

Subvex: 6.000 metrede sessiz nöbet

Subvex ise derin sularda otonom ISR için geliştirilen insansız sualtı aracı. Şirket verilerine göre araç 6.000 metre derinliğe kadar çalışabiliyor; aktif hareket halinde dört güne kadar, deniz tabanında pasif gözetleme modunda ise haftalarca görevde kalabiliyor. Sonar ve akustik sensörlerle donatılan platform, birden fazla aracın birlikte çalıştığı dağıtık görevleri destekliyor ve verileri kendi üzerinde işliyor.

Pasif modda haftalarca tabanda bekleyebilme özelliği, deniz altı kritik altyapı izleme görevleri açısından belirleyici. Baltık ve Kuzey Denizi’nde son yıllarda yaşanan denizaltı kablo ve boru hattı olayları, NATO ülkelerinin bu alandaki sensör ihtiyacını hızla artırdı.

Şirket bağlamı

Quantum Systems, Bavyera merkezli bir insansız sistem üreticisi olarak öne çıkıyor. Şirketin Vector ve Trinity dikey kalkışlı sabit kanatlı insansız hava araçları Ukrayna’da yoğun şekilde kullanılıyor; bu operasyonel geri besleme, şirketin ürün geliştirme döngüsünü hızlandıran unsurlardan biri olarak gösteriliyor. Firma kendisini “küresel derin teknoloji savunma ana yüklenicisi” olarak konumlandırıyor ve yazılım, yapay zekâ ile sistem entegrasyonunu temel yetkinlik alanı sayıyor.

Tanıtımın Portekiz’de bir NATO deniz tatbikatıyla eş zamanlı yapılması tesadüf değil. Avrupa’da insansız deniz sistemleri pazarı, Ukrayna’daki insansız deniz aracı operasyonlarının ardından hızla genişledi; Almanya, İngiltere, Fransa ve Kuzey ülkeleri son iki yılda bu alanda ardı ardına program açtı.

Katmanlı deniz koruma konsepti

Seavex’in drone karşıtı radar taşıması, deniz insansız sistemlerinde yeni bir eğilime işaret ediyor. Ukrayna savaşında insansız deniz araçlarının en etkili karşı tedbirlerinden birinin yine insansız hava araçları olduğu görüldü; bu da su üstü platformlarının kendi hava savunma sensörlerini taşımasını zorunlu hale getirdi. Karadeniz’de yaşanan çatışmalarda insansız deniz araçları birbirini hedef alacak noktaya kadar geldi.

Platformun insansız hava araçlarını barındırıp yeniden havalandırabilmesi ise menzil sorununu çözmeye yönelik. Küçük bir insansız hava aracının kıyıdan kalkarak açık denizde saatlerce görev yapması mümkün değil; buna karşılık denizde bekleyen bir ana platformdan kalkması, sensör kapsama alanını kıyı hattının çok ötesine taşıyor.

GNSS’siz seyrüsefer neden önemli?

Seavex’in bağımsız seyrüsefer sistemi taşıması, elektronik harp ortamına yönelik bir tasarım kararı. Rusya’nın Baltık ve Karadeniz’de uyguladığı GPS karıştırma faaliyetleri son yıllarda sivil havacılık ve denizciliği de etkileyecek boyuta ulaştı. Uydu sinyali olmadan konum koruyabilen eylemsizlik ve görsel seyrüsefer çözümleri, insansız deniz platformları için artık isteğe bağlı bir özellik olmaktan çıktı.

Türkiye açısından

Seavex ve Subvex’in tanıttığı yaklaşım, Türk savunma sanayisinin aynı alanda yürüttüğü çalışmalarla karşılaştırılabilir nitelikte. Meteksan Savunma ve ARES Tersanesi ortaklığıyla geliştirilen ULAQ ailesi, ASELSAN’ın ALBATROS platformları ve STM’nin insansız deniz aracı projeleri, silahlı ve ISR odaklı konfigürasyonlarla birlikte ilerliyor. Sualtı tarafında ise STM’nin ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kullandığı insansız sualtı araçları büyüyen bir portföy oluşturuyor.

Avrupa pazarında Alman üreticilerin hava-kara-deniz bütünleşik yazılım mimarisiyle konumlanması, ihracat rekabetinde platform performansının yanında görev yazılımı olgunluğunun da belirleyici hale geldiğini gösteriyor.