ABD, Polonya’nın Tomahawk ve Typhon Alım Talebine Onay Verdi: Menzil 1.600 Kilometreye Çıkıyor
Polonya’nın Tomahawk seyir füzesi ve Typhon orta menzilli fırlatma sistemi alım talebine ABD yönetiminden olumlu sinyal geldi. Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, Washington’da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile yaptığı görüşmelerin ardından Pentagon’un talebe ilişkin pozitif bir değerlendirme yaptığını açıkladı.
Varşova’nın aylar önce ilettiği talep, menzili 1.600 kilometreye ulaşan BGM-109 Tomahawk füzeleri ile bu füzeleri fırlatabilecek sistemlerin tedarikini kapsıyor. Polonya Savunma Bakan Yardımcısı Paweł Bejda, 11 Kasım’da yaptığı açıklamada anlaşmanın ABD Kongresi’nde 2027’nin ilk aylarında ele alınabileceğini söyledi. Yürütme organı ve Pentagon’un desteği, satışın kesinleşmesi için yeterli değil; nihai onay Kongre’nin elinde.
Haberde füze adedi, fırlatıcı sayısı, toplam bedel ve olası teslimat takvimi gibi detaylar henüz açıklanmadı. Bu başlıklar, Kongre süreci ilerledikçe şekillenecek.
Typhon ve Tomahawk’ın teknik çerçevesi
Raytheon (RTX) üretimi olan Tomahawk, sesaltı hızda uçan ve 1.600 kilometreye uzanan menziliyle bilinen bir seyir füzesi. Konvansiyonel Block IV varyantı (RGM/UGM-109E), Williams F415 motoru ve 313 kilogramlık toplam ağırlığa sahip WDU-36/B savaş başlığı (120 kilogram patlayıcı) ile geliyor; atalet, GPS, TERCOM ve DSMAC kılavuzlamasının yanında uçuş sırasında hedef değiştirmeye imkân veren iki yönlü uydu bağlantısı bulunuyor. 2021’de ABD Donanması envanterine giren modernize Block V ailesinde gemi karşıtı Block Va ile sertleştirilmiş kara hedefleri için JMEWS başlıklı Block Vb bulunuyor.
Karadan atışı mümkün kılan Typhon Orta Menzilli Kabiliyet (MRC) sistemi, her biri dört Mk 41 hücresi barındıran 12,19 metrelik Mk 70 Mod 1 fırlatıcılarını kullanıyor. Bir batarya dört fırlatıcıdan oluşuyor ve toplam 16 atışa hazır hücreye sahip; her hücreye Tomahawk veya SM-6 füzesi yerleştirilebiliyor. Alternatif olarak, Polonya’nın inşa ettirdiği üç fırkateynde gemiye entegre dikey atış hücreleri üzerinden de kullanım öngörülüyor; bu gemilerde toplam 32 hücre planlanıyor.
Üretim kapasitesi ve bölgesel bağlam
Raytheon’un yıllık Tomahawk üretimini yaklaşık 200 adetten 1.000’in üzerine çıkarması gerekiyor. Şirket ile Pentagon, bu hedefe ulaşmak için Şubat 2026’da yedi yıllık bir üretim anlaşması imzaladı. Almanya da benzer bir yolda; üç Typhon bataryası ile 400 adede kadar Tomahawk Block Vb talep eden Berlin’in programının toplam maliyeti, 220 milyon avroluk fırlatıcı ve 1,15 milyar avroluk füze kalemleriyle birlikte yaklaşık 3,4 milyar avro olarak hesaplanıyor.
ABD güçlerinin 2026’daki İran operasyonunda 850’den fazla Tomahawk kullandığı, Japonya’nın 400 füzelik alımında ise teslimat gecikmeleri yaşandığı bildiriliyor. Polonya şu an için HIMARS ve Homar-K roketli topçu sistemlerine, F-16C/D uçaklarından atılan AGM-158A JASSM ile 2024’te sipariş edilen ve menzili yaklaşık 1.000 kilometre olan AGM-158B-2 JASSM-ER füzelerine sahip. Envanterinde 48 F-16C/D ve siparişte 32 F-35A bulunan Varşova, Avrupa Uzun Menzilli Vuruş Yaklaşımı (ELSA) girişimine de katılıyor; ancak bu çerçeve şimdilik Tomahawk’ın yerini tutacak bir alternatif sunmuyor.
Onaylanması hâlinde adım, Polonya’yı Avrupa’da kara temelli uzun menzilli vuruş kabiliyetine sahip ilk NATO üyelerinden biri yapacak ve doğu kanadındaki caydırıcılık dengesini değiştirecek bir kapasite anlamına gelecek. Sürecin bundan sonraki aşaması, talebin resmî bir Kongre bildirimine dönüşüp dönüşmeyeceği olacak.
Polonya’nın savunma yatırımlarındaki yeri
Polonya, son yıllarda savunma bütçesini millî gelirinin yüzde 4’ünü aşan bir seviyeye çıkararak NATO içinde en yüksek oranlı ülkelerden biri hâline geldi. Kara kuvvetlerinde K9 obüs ve K2 tank alımlarıyla büyüyen envanter, hava savunmasında da çok katmanlı bir yapıya evriliyor; ancak Varşova’nın elinde şimdiye kadar 1.000 kilometreyi aşan menzile sahip kara temelli bir vuruş sistemi bulunmuyordu.
Tomahawk ve Typhon talebi bu boşluğu kapatmayı hedefliyor. Benzer bir talebi daha önce ileten Almanya’nın programıyla birlikte değerlendirildiğinde, NATO’nun doğu kanadında kara temelli orta menzilli vuruş sistemlerinin sayısının artma eğiliminde olduğu görülüyor. Varşova için bu sistemler, mevcut hava kuvveti unsurlarının ötesinde ayrı bir vuruş katmanı oluşturacak.
Sürecin önündeki temel belirsizlik, ABD Kongresi’nin onay takvimi. Pentagon ve yürütme organının desteği bulunsa da, resmî bir Dış Askeri Satış (FMS) bildirimi yapılmadan füze adedi, fiyat ve teslimat planı netleşmeyecek. Bejda’nın işaret ettiği 2027 başı tarihi gerçekleşirse, Polonya’nın yeni kabiliyeti operasyonel hâle getirmesi, sözleşme imzası ile üretim hattındaki sıraya göre yıllar sürebilir.
Kaynaklar
- Army Recognition, “US backs Poland’s request to buy Tomahawk cruise missiles and Typhon MRC launchers to strike targets 1,600 km away”, 13 Kasım 2026 — armyrecognition.com — Haberin temel bilgi kaynağı; Polonya Savunma Bakanlığı yetkililerinin açıklamaları ve teknik veriler bu habere dayanmaktadır.
