AKINCI’nin MORFOZ Testi Ne Gösteriyor, Ne Göstermiyor?
Asaf Türk’ün haftalık köşesi.
Baykar, taarruz İHA’sı AKINCI’nin 9 Ekim’de ASELSAN’ın MORFOZ Güdüm Kiti ile ilk atış testini tamamladığını açıkladı. Tekirdağ Çorlu’daki Uçuş Eğitim ve Test Merkezi’nden kalkan uçak, Saros Körfezi üzerinde belirlenen hedefi vurduktan sonra üssüne sorunsuz döndü.
Haberin kaynağı Baykar’ın kendi açıklaması; bunu Anadolu Ajansı duyurdu, yerli basının geri kalanı aynı metni aktardı. Bağımsız bir görüntü teyidi ya da üçüncü taraf doğrulaması şimdilik yok; Baykar, testte uçakta bulunan Roketsan-STM ortak ürünü Alpagut mühimmatının fiilen atılıp atılmadığını da açıklamadı.
AKINCI’nin silah ailesine bir isim daha eklenmesi tek başına haber değeri taşımıyor; platformda zaten MAM serisi, TOLUN, ÇAKIR, SUNGUR ve TEBER-82 gibi yirmiden fazla hassas güdümlü mühimmat entegre durumda. MORFOZ’un asıl önemi bir mühimmat değil bir güdüm kiti olması: nispeten sıradan bir bombayı hassas hedefleme kabiliyetine kavuşturuyor. Bu, maliyet ile isabet arasındaki dengeyi değiştiren bir mühendislik tercihi; ABD’nin 1990’larda JDAM’le yaptığı hamlenin küçük ölçekli bir yerli karşılığı gibi okunabilir.
ASELSAN’ın açıklamasına göre MORFOZ açılır kanatlarıyla menzil kazandırıyor, her hava koşulunda görev yapabiliyor, GNSS karıştırmasına karşı dayanıklı ve vuruş açısı seçilebiliyor; INS/GPS tabanlı entegre bir güdüm mimarisine sahip. Bu özellikler doğrulandığı kadarıyla kitin işlevi şu: düşük maliyetli bir bombayı, GPS’in bastırıldığı bir ortamda bile hedefine yönlendirebilen bir silaha dönüştürmek. Seçilebilir vuruş açısı özelliği teknik ayrıntı gibi görünse de sahada karşılığı var: aynı mühimmat, dik bir açıyla üstten inerek tahkimatlı bir mevziyi delmeye çalışabilir veya daha yatay bir açıyla hareketli bir araca isabet şansını artırabilir; seçim operatöre bırakılıyorsa, bu tek bir kitle birden fazla hedef türüne uyum sağlamak demek. Ama kitin ağırlığı, hangi bomba gövdesiyle uyumlu olduğu, menzil rakamı ve dairesel hata olasılığı gibi hiçbir sayısal veri şimdilik paylaşılmadı; GNSS’e dayanıklılık iddiası da kitin INS bileşeninin karıştırma altında ne kadar süre doğru kalabildiğine bağlı ve bu rakam açıklanmıyor.
MORFOZ, Yedi Yıllık Bir Zincirin Son Halkası
AKINCI’nın kendi geçmişi bu testi bağlama oturtuyor. Uçak ilk uçuşunu 6 Aralık 2019’da Çorlu’da yaptı; 29 Ağustos 2021’de, ilk altı adetiyle TSK envanterine girdi. 2022’nin Nisan ayında Roketsan’ın TEBER-82 lazer güdüm kitiyle bir deniz hedefini ilk kez vurdu; aynı yılın Haziranında 13.716 metrelik irtifa rekoru kırdı. 2023 Nisan’ında Kızılelma ile ortak uçuş gerçekleştirdi ve bu süreçte ağır sınıf SİHA programının mühimmat ailesi MAM serisinden TOLUN’a, ÇAKIR seyir füzesinden SUNGUR hava savunma füzesine kadar adım adım büyüdü. MORFOZ, bu yedi yıllık silah entegrasyonu zincirinin en yeni halkası; platformu artık sadece bir “taşıyıcı” değil, kendi başına bir silah sistemi entegratörü gibi konumlandırıyor.
Önceki kitlerin çoğu -TEBER-82 örneğinde olduğu gibi- lazer güdümlüydü ve hedef işaretlemesi için çoğu zaman başka bir platforma (örneğin TB2) ihtiyaç duyuyordu. MORFOZ’un INS/GNSS tabanlı olması, AKINCI’yı dışarıdan lazer desteğine bağımlı olmaktan çıkarıp kendi başına hassas atış yapabilen bir platforma yaklaştırıyor; bu, tek başına yeni bir mühimmattan daha büyük bir operasyonel fark.
Sahada Ne Değişebilir, Ne Değişmeyebilir
GNSS karıştırmasına dayanıklılık iddiası sahada da geçerli kalırsa, AKINCI elektronik harbin yoğun olduğu Karadeniz ve Ege gibi sahalarda daha güvenilir taarruz icra edebilir; bu, Baykar’ın ihracat sunumlarında somut bir fark yaratabilir. Karşı tarafın yanıtı da öngörülebilir: karıştırma gücünü artırmak, sahte GNSS sinyali denemek ya da kiti optik veya termal arayıcılarla yanıltmaya çalışmak. MORFOZ’un gerçek sınavı sakin bir deniz üzerindeki tek seferlik atış değil, birinin onu bilerek bozmaya çalıştığı bir ortamda vereceği performans olacak.
Karşılaştırma ölçütü GNSS karıştırmasına nasıl dayanıldığı üzerinden kurulabilir. ABD’nin JDAM ailesi bu sorunu büyük ölçüde güçlü ve yedekli bir INS ile çözüyor; İsrail’in SPICE kiti ise GPS’e güvenmek yerine optik sahne eşleştirmesiyle hedefe kilitleniyor, yani karıştırmaya karşı farklı bir mantık kuruyor. MORFOZ’un açıklanan INS/GNSS mimarisi ilk ailenin mantığına daha yakın görünüyor, ama ASELSAN kitin karıştırma altında hangi yedek yöntemi kullandığını açıklamadı; bu da onu doğrudan JDAM ya da SPICE ile aynı kategoriye koymayı zorlaştırıyor.
Sanayi tarafında dikkat çeken, MORFOZ’un tek bir şirketin değil üçünün -ASELSAN’ın güdümü, Roketsan ve STM’nin mühimmatı- ortak ürünü olması; bu, Türkiye’nin savunma ekosisteminin platform-mühimmat-güdüm üçgenini artık kendi içinde kapatabildiğini gösteriyor. Stratejik tarafta konu ihracat: Baykar’a göre AKINCI varyantları için şu ana kadar 16 ülkeyle sözleşme imzalandı ve MORFOZ gibi yeni bir kit, bu paketin silah çeşitliliğini güçlendiriyor. Bu rakam şirket açıklamasına dayanıyor ve bağımsız olarak doğrulanmadı; yine de ihracat pazarlığında “daha fazla seçenek” başlı başına bir pazarlama değeri taşıyor. Alıcı ülkeler açısından bunun bir de dolaylı yararı var: Batılı tedarikçilerin sıkça eşlik ettirdiği son kullanıcı ve ihracat izni koşulları, ASELSAN kaynaklı bir güdüm kiti için büyük ölçüde devre dışı kalıyor; bu, AKINCI paketini alacak bir ülke için tedarik zincirinde bir veto noktasını daha ortadan kaldırmak anlamına gelebilir.
Şu an elde kesin olan şu: test 9 Ekim’de Saros Körfezi’nde yapıldı, AKINCI Çorlu’dan kalktı, hedef vuruldu ve uçak üssüne döndü; bunlar Baykar’ın açıklamasına dayanıyor ve farklı haber kaynakları arasında bu noktada bir çelişki yok. Bilinmeyen taraf daha uzun: Alpagut’un bu testte fiilen atılıp atılmadığı, MORFOZ’un ağırlığı ve menzili, hangi bomba gövdeleriyle uyumlu olduğu, isabet hassasiyeti, seri üretime ne zaman geçileceği ve testin bağımsız bir görüntü ya da üçüncü taraf kaynakla teyit edilip edilmeyeceği henüz açıklanmadı.
Baykar’ın son yedi yılda attığı adımlar, AKINCI’yı tek bir mühimmatla tanınan bir platformdan bir silah menüsüne dönüştürdü; MORFOZ bu menüye eklenen son satır. Asıl soru, bu satırın gelecek hafta değil gelecek kriz anında, biri gerçekten GPS’i bastırmaya çalıştığında ne yapacağı.
Kaynaklar
- Baykar resmi açıklaması (Anadolu Ajansı aracılığıyla), 9 Ekim 2026 — “Bayraktar AKINCI hedefini MORFOZ ile vurdu”
- Turkiye Today, 9 Ekim 2026 — “Bayraktar Akinci drone hits target in first firing with Aselsan’s Morfoz kit”
- Naval News, 24 Nisan 2022 — “Turkey’s New UCAV AKINCI Engages Sea Target For The 1st Time” (TEBER-82 testi, kronoloji için)
- envantermedya, 9 Ekim 2026 — “AKINCI, MORFOZ Güdüm Kitiyle İlk Atışta Hedefi İsabet Etti”
- envantermedya — “AKINCI ve Ağır Sınıf SİHA Programları: Açılan Kanal Ne Kadar Hızlandırır?”
- envantermedya — “Hassas Güdümlü Mühimmat Nedir? Akıllı Bombaların Anatomisi”
