AGM-114 Hellfire Nedir? Ne İşe Yarar? Lockheed Martin’in 40 Yıllık Helikopter Anti-Tank Füzesi
Apache ve Predator’un ana silahı Lockheed Martin AGM-114 Hellfire, 1984’ten beri operasyonel olan ve sürekli modernize edilen efsane anti-tank füzesi. R9X “ninja missile” patlayıcı yok-bıçak versiyonu ile sivil kayıp minimize edildi. Türk UMTAS ailesinin doğrudan rakibi.
Nedir?
AGM-114 Hellfire, Lockheed Martin tarafından üretilen lazer veya radar güdümlü helikopter ve İHA fırlatmalı anti-tank füzesi. Adı “Helicopter Launched Fire-and-Forget” kısaltmasından. AGM-114K (anti-zırh), AGM-114L Longbow (mmWave radar), AGM-114N (termobarik), AGM-114R9X (patlayıcı yok, 6 bıçaklı) gibi 15+ varyant mevcut.
Ne İşe Yarar?
Hellfire, Apache, Black Hawk, MH-60, Predator/Reaper, ABD donanması savaş gemilerinin Mk 60 PATRIOT varyantında ana anti-zırh silahı. R9X “ninja missile” patlayıcı içermez; sadece 6 kinetik bıçak ile hedef bireye (terörist liderler) çevre hasarı vermeden suikast yapar. 2019’da El-Kaide lideri Hamza bin Ladin, 2022’de Eyman ez-Zevahiri bu silahla öldürüldü.
Teknik Özellikler
| Özellik | Değer |
|---|---|
| Sınıf | Helikopter ve İHA fırlatmalı çok rollü hassas füze |
| Uzunluk | 1,63 m |
| Çap | 178 mm |
| Ağırlık | 45—49 kg (varyanta göre) |
| Motor | Katı yakıt |
| Menzil | 8 km (helikopter), 11 km (uçak) |
| Hız | Mach 1,3 |
| Güdüm | Lazer SAL (K) / mmWave radar (L Longbow) / GPS+IIR (R) |
| Harp başlığı | Tandem HEAT (K), termobarik (N), 6 bıçak no-HE (R9X) |
Kim Aldı, Kaça?
Hellfire birim maliyeti 150.000 dolar civarında (R9X için tahmini 100.000 $). 100.000+ adet üretildi. Ukrayna, Polonya, Hindistan, Avustralya, Japonya, Birleşik Krallık, Suudi Arabistan operatörler arasında. 2024’te ABD JAGM (Joint Air-to-Ground Missile) ile Hellfire’ı kısmen ikame etmeye başladı.
| Operatör | Platform | Adet | Yıl |
|---|---|---|---|
| ABD Ordusu | Apache AH-64 | 30.000+ | 1984 |
| ABD Donanması | MH-60R | 5.000+ | 2000 |
| ABD Hava Kuvvetleri | MQ-9, MQ-1 | 10.000+ | 2001 |
| Birleşik Krallık | Apache AH Mk1 | 5.000+ | 2004 |
| İsrail | Apache AH-64A/D | – | 1990 |
| Suudi Arabistan | AH-64D | – | 2010 |
| Türkiye | AH-1 Cobra (1990’lar) | – | 1995—2010 (emekli) |
| Hindistan | AH-64E | – | 2020 |
| Avustralya | MH-60R | – | 2010 |
| Ukrayna | Karadan + ABD platformları | – | 2022 |
Türk Emsali ile Karşılaştırma
Türkiye’nin Hellfire eşdeğeri çok katmanlı ROKETSAN ürünleri: UMTAS (8 km IIR + data-link, ATAK helikopterinin ana silahı), L-UMTAS (8 km lazer güdümlü hafif versiyon), CİRİT (8 km lazer güdümlü 70 mm hassas roket). UMTAS doğrudan Hellfire AGM-114K’nın yerine ATAK’a entegre; L-UMTAS lazer hedefleyici operatör senaryolarına uygun. R9X ninja’ya eşdeğer Türk geliştirme henüz duyurulmadı.
| Kıstas | Hellfire K (LM) | UMTAS (ROKETSAN) | L-UMTAS (ROKETSAN) |
|---|---|---|---|
| Sınıf | Helikopter ATGM | Helikopter ATGM | Helikopter ATGM (lazer) |
| Menzil | 8 km | 8 km | 8 km |
| Ağırlık | 49 kg | 37 kg | 37 kg |
| Güdüm | Lazer SAL | IIR + data-link | Yarı-aktif lazer |
| Harp başlığı | Tandem HEAT | Tandem HEAT | Tandem HEAT |
| Platform | Apache, Black Hawk | ATAK, TB2 (planlı), kara | ATAK, TB2, Akıncı |
| Modern özellikler | 15+ varyant | Data-link ile man-in-loop | Hızlı entegrasyon |
| Maliyet | ~150.000 $ | Yerli | Yerli |
Sıkça Sorulanlar
R9X “ninja missile” gerçekten patlamıyor mu?
UMTAS Hellfire’dan daha mı iyi?
Türkiye Hellfire alabilir mi?
CİRİT, Hellfire’a alternatif mi?
JAGM nedir?
Sonuç
Hellfire, 40 yıllık operasyonel geçmişiyle helikopter ATGM kategorisinin altın standardı. Türkiye’nin UMTAS + L-UMTAS + CİRİT üçlüsü, ATAK helikopteri ihracatıyla küresel pazarda Hellfire’a doğrudan rakip; özellikle Pakistan, Nijerya, Filipinler pazarında UMTAS belirleyici. 2025—2030 boyunca JAGM ile rekabet UMTAS Blok-2’nin gelişimini hızlandıracak.
Kaynaklar
- Wikipedia: AGM-114 Hellfire
- Lockheed Martin Hellfire program
- U.S. Army Apache Combat Operations
- ROKETSAN UMTAS ürün sayfası
- Janes Air-Launched Weapons 2024
