Askeri Uçaklar Elbit Systems Havacılık Lockheed Martin

İsrail F-35I Adir’lere Harici Yakıt Tankı Geliyor: Elbit Cyclone 34 Milyon Dolarlık Sözleşmeyi Üstlendi

Yazı Özetini Göster

Görsel: Celia Garion / Israeli Air Force — The War Zone üzerinden

İsrail, sahip olduğu F-35I “Adir” beşinci nesil avcı uçaklarının operasyonel menzilini uzatmak ve havada yakıt ikmali bağımlılığını azaltmak amacıyla harici yakıt tankı entegrasyonuna geçiyor. İsrail Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre Elbit Systems‘in iştiraki Cyclone, daha önce F-16 için geliştirdiği tasarımı uyarlayarak bu yükseltmeyi gerçekleştirecek. Sözleşmenin değeri 34 milyon doların üzerinde.

Neden Şimdi? Tanker Cephesinin Kısıtları

Yükseltme, İsrail’in son dönemdeki İran’a yönelik uzun menzilli operasyonlarında bizzat hissedilen bir ihtiyaca yanıt veriyor. İsrail Hava Kuvvetleri’nin tanker filosu sınırlı; halen yaklaşık 7 adet yaşlı Boeing 707 tanker uçağı kullanılıyor. Bu, uzun menzilli sürdürülebilir harekât için ciddi bir bağımlılık yaratıyordu.

“Uçağın gizliliğinden ödün vermeden menzilini uzatan yakıt tankları zaten hizmete girdi.”
— Yechiel Leiter, İsrail Büyükelçisi (Şubat açıklaması)

Uygulamanın detayları kamuya açıklanmadı; ancak Cyclone sözleşmesi, sistematik bir entegrasyon hattının resmî olarak başladığına işaret ediyor.

Stealth Ödünü ve “Atılabilir” Konsept

Harici tankların F-35I’nın düşük gözlemlenebilirlik (LO) profilini bozacağı açık. Buna karşın İsrail, vuruş yarıçapındaki kazanımı kabul edilebilir bir takas olarak görüyor. Operasyonel akış muhtemelen şöyle olacak:

Tanklarla uzun mesafe seyri.
Düşman hava savunması bölgesine girmeden tankların atılması (jettison).
Penetrasyon fazında uçağın orijinal stealth profili ve manevra kabiliyetiyle muharebe.

Küresel Eğilim: F-22, F-35 Block 4

Menzil uzatma çabaları yalnız İsrail’le sınırlı değil:

ABD Hava Kuvvetleri, F-22 Raptor için faceted/düşük sürtünmeli stealth harici tank tasarımları üzerinde çalışıyor.
Pentagon, F-35 Block 4 modernizasyon programı kapsamında her varyant için harici tank seçeneklerini inceliyor.

İsrail bu konuda büyük olasılıkla erken ve operasyonel doğrulayıcı rol oynayacak.

İsrail F-35I Filo Planı

İsrail, F-35I filosunu nihai olarak 4 filo / 100 uçak büyüklüğüne çıkarmayı planlıyor. “Adir” varyantı, standart F-35A üzerine İsrail’e özgü elektronik harp, görev sistemleri ve harici taşıma entegrasyonları içeriyor; “beast mode” adı verilen yüksek dış yük yapılandırmasında muharebe çıkışları yapıldı. Yeni KC-46 Pegasus tankerlerinin teslimi sürerken, harici tanklar tankerlerin işini ikame değil tamamlayıcı bir kabiliyet olarak konumlanıyor.

Elbit Cyclone’un Rolü

Cyclone; F-16 ailesi için uzun yıllardır harici yakıt tankı üretiminde uzmanlaşmış bir Elbit iştiraki. F-35I için mevcut F-16 tasarımının uyarlanması, geliştirme süresini ve maliyetini ciddi biçimde düşürüyor. 34 milyon dolarlık sözleşme bu açıdan tipik bir düşük riskli, hızlı sonuç programı profili çiziyor.

Türkiye Açısından Bakış

Türk Hava Kuvvetleri’nin 5. nesil ihtiyacı, F-35 programından çıkarılma sonrasında KAAN (TUSAŞ Milli Muharip Uçak) etrafında şekilleniyor. KAAN’ın iç silah yuvası kapasitesi, harici yük entegrasyonu ve menzil uzatma çözümleri (CFT/harici tank) gibi konular geliştirme yol haritasının doğal parçaları olacak. İsrail’in F-35I üzerinde edindiği stealth/menzil takası deneyimi; harici tank seçeneğinin 5. nesil uçaklarda neden hâlâ stratejik bir araç olduğunu, KAAN gibi yeni nesil programlar için de bir karşılaştırmalı referans olarak gözler önüne seriyor. Türk tedarik zincirinde benzer harici tank/CFT tasarımı yetkinliklerinin TUSAŞ, ASELSAN ve TÜBİTAK SAGE ekosisteminde geliştirilmesi, KAAN’ın operasyonel esnekliğine doğrudan katkı sunacaktır.