İsrail 12 AH-64E Apache İçin 1 Milyar Dolarlık Sözleşmeyi İmzaladı: Teslimat 2030’lara Ertelendi

İsrail Savunma Bakanlığı, ABD’den 12 adet AH-64E Apache Guardian saldırı helikopteri alımı için yaklaşık 1 milyar dolarlık sözleşmeyi 14 Ekim’de imzaladı. Sözleşme, bütçe anlaşmazlığı nedeniyle üç kez ertelenen son teslim tarihinden altı gün sonra, ek kaynak bulunmasıyla tamamlandı. Alım, yıl başında onaylanan 30 helikopterlik 3,8 milyar dolarlık potansiyel satışın yalnızca yüzde 40’ını kapsıyor; teslimatlar 2030-2033 arasına yayılacak.

288 milyon dolarlık bütçe açığı sözleşmeyi geciktirdi

İsrail Maliye Bakanlığı ile Savunma Bakanlığı arasındaki bütçe anlaşmazlığı, alımın yaklaşık 288 milyon dolarlık kısmı için kaynak bulunamaması nedeniyle aylarca sürdü. ABD tarafı üç kez ek süre tanımasına rağmen İsrail son teslim tarihini de kaçırmıştı. Hükümet, bir toplum kalkınma programından aktarılan yaklaşık 1 milyar şekel (yaklaşık 290 milyon dolar) ile 2026 bütçesinden ayrılan 68 milyon şekeli bir araya getirerek açığı kapattı. Sözleşme, Savunma Bakanlığı Genel Müdürü Tümgeneral (E) Amir Baram’ın talimatıyla 14 Ekim’de sonuçlandırıldı.

30 helikopterlik yetkilendirmenin yüzde 40’ı

İmzalanan sözleşme, yıl başında ABD Dışişleri Bakanlığı’nın onayladığı 3,8 milyar dolarlık, 30 helikopterlik potansiyel Yabancı Askeri Satış (FMS) yetkilendirmesinin bir alt kümesi. Geri kalan 18 helikopter bu sözleşmenin kapsamında değil. 12 helikopterlik paketin maliyeti yaklaşık 1 milyar dolar, helikopter başına yaklaşık 83,3 milyon dolara denk geliyor; bu rakam, 30 helikopterlik yetkilendirmedeki helikopter başı 126,7 milyon dolarlık üst sınırla doğrudan kıyaslanamıyor, çünkü her iki rakam da farklı destek paketlerini içeriyor.

Teslimat 2030’ların başına ertelendi, filo yaşlanıyor

Yeni helikopterlerin teslimatı 2030-2033 arasına yayılacak; hangi filoya veya üsse tahsis edilecekleri henüz açıklanmadı. Bu süre, İsrail Hava Kuvvetleri’nin mevcut filosunun yaşını daha da belirgin hale getiriyor: İsrail bugün 23 adet AH-64A Peten ve 20 adet AH-64D Saraf işletiyor; filodaki çoğu helikopter yirmi yılı aşkın süredir hizmette. En eski AH-64A’lar 2032’ye gelindiğinde 42 yaşına ulaşmış olacak. On iki yeni helikopterle bire bir değişim yapılsa bile filoda 31 adet eski nesil Apache kalacak; bu durum bakım yükü ve gövde yorulması riskini gündemde tutuyor.

Yeni nesil yetenekler: deniz hedefleme ve insansız sistem entegrasyonu

Sipariş edilen Versiyon 6 konfigürasyonu, önceki modellere göre belirgin yetenek artışları içeriyor. Longbow ateş kontrol radarının tespit menzili 8 kilometreden 16 kilometreye çıkarıldı; sistem artık kıyı sularındaki küçük tekneler dahil yüzey hedeflerini tespit edip angaje edebiliyor. İnsanlı-insansız takım çalışması (manned-unmanned teaming) kapasitesi, mürettebatın İHA verilerini almasına, etkileşim seviyesine bağlı olarak İHA sensörlerini veya uçuşunu kontrol etmesine imkân tanıyor. Her biri yaklaşık 3.988 beygir gücü toplam çıkış sağlayan iki adet T700-GE-701D motor, güncellenmiş rotor kanatları ve aktarma organlarıyla destekleniyor. Silah sistemleri arasında M230E1 30 mm topu, Hellfire ve Hydra roketleri, menzili 25 kilometrenin üzerinde olduğu bildirilen Spike NLOS füzeleri bulunuyor; İsrail’in bu füzelerden ne kadar envanterde tutacağı açıklanmadı.

Operasyonel geçmiş ve bağlam

İsrail Apache’leri 1990’dan bu yana tanksavar görevlerinde, Lübnan operasyonlarında, 2004’te Hamas liderlerine yönelik hedefli vuruşlarda ve 2008-2009 Dökme Kurşun Operasyonu dahil Gazze harekâtlarında kullanıldı; 2018’de bir İran İHA’sının düşürülmesinde de rol oynadı. 7 Ekim 2023’ten bu yana Apache’ler Gazze içinde ve çevresinde hızlı müdahale, gözetleme ve ateş desteği görevlerini sürdürüyor. Bu operasyonel yoğunluk, filo yenileme ihtiyacının neden acil görüldüğünü açıklıyor; ancak sözleşmenin kapsamı ve zamanlaması, ihtiyaçla tedarik hızı arasındaki makasın şimdilik kapanmadığını gösteriyor.

Bütçe anlaşmazlığının diğer programlara etkisi

Bir savunma yetkilisi, aynı bütçe sorununun başka acil tedarik programlarını da riske attığını belirtti; bunlar arasında iki ek KC-46 yakıt ikmal uçağı siparişi de sayılıyor. Bu açıklama, Apache sözleşmesinin gecikmesinin tek seferlik bir aksama değil, İsrail’in ABD’den silah tedarikinde süregelen bir bütçe kısıtının görünür hale gelen ilk örneği olabileceğine işaret ediyor.

Sözleşme özeti

Kaynaklar

• Army Recognition – “Israel signs $1 billion deal for 12 new US AH-64E Apache attack helicopters with maritime strike capabilities” (14-15 Ekim 2026) – sözleşme detayları, konfigürasyon ve filo verileri için kullanıldı.
• Calcalist (ctechnews) – bütçe anlaşmazlığı ve gecikme nedenleri için kullanıldı.
• Ynet News – “Budget dispute derails Israel’s $1 billion Apache helicopter purchase from US” – son teslim tarihinin kaçırılması ve bütçe kaynağı detayları için kullanıldı.
• AviationA2Z (10 Ekim 2026) – diğer tedarik programlarına etkisi için kullanıldı.

▶ Bu iki platformu karşılaştırın →