HÜRKUŞ-II Askerî Tip Sertifikası Aldı: Türk Havacılığında Bir İlk
HÜRKUŞ-II, Türk havacılık tarihinde bir ilke imza attı. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı personelinden oluşan ortak Sertifikasyon Kurulu, 9 Eylül 2026 tarihinde TUSAŞ imalatı eğitim uçağı HÜRKUŞ-II’ye Askerî Tip Sertifikası verdi. Süreç, 11 Eylül 2026’da düzenlenen bir törenle kamuoyuna duyuruldu. Bu sertifika ile Türkiye, yerli olarak geliştirdiği bir hava platformu için uluslararası standartlara uygun, uçtan uca tamamen millî insan kaynağına dayalı bir askerî tip sertifikasyon sürecini ilk kez başarıyla tamamlamış oldu.
SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, gelişmenin Türk havacılık sanayii için hem teknik hem de stratejik bir eşik olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı: “Biz yalnızca hava platformları geliştirmiyor, bu platformların güvenilirliğini kendi insanımızla doğrulayacak teknik otoriteyi, metodolojiyi ve sertifikasyon kültürünü de inşa ediyoruz.” Görgün, HÜRKUŞ-II’de kazanılan sertifikasyon tecrübesinin gelecekteki millî hava platformları için kalıcı bir kurumsal yetkinliğe dönüşeceğini de sözlerine ekledi.
HÜRKUŞ-II nedir?
HÜRKUŞ-II, TUSAŞ’ın temel eğitim uçağı HÜRKUŞ ailesinin güncellenmiş avionik ve sistem mimarisine sahip varyantı. Ailenin gelişimini ve HÜRKUŞ-B ile arasındaki farkları HÜRKUŞ-II Nedir? HÜRKUŞ-B’den Farkları ve Özellikleri başlıklı dosyamızda; iki varyant arasındaki teknik ayrımları ise HÜRKUŞ-B ile HÜRKUŞ-II Arasındaki Fark Nedir? yazımızda ayrıntılı olarak ele almıştık. Platform, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın temel pilot eğitimi ihtiyacını yerli imkânlarla karşılamak üzere tasarlandı ve HÜRJET’in devreye girmesiyle birlikte eğitim müfredatının ilk basamağını oluşturuyor; bu geçişin detaylarını HÜRJET T-38’in yerini alacak mı? yazımızda incelemiştik.
Neden önemli: Sertifikasyon egemenliği
Türkiye’de geliştirilen hava platformları bugüne kadar sivil tip sertifikasyonunu (örneğin HÜRKUŞ’un 2016’da aldığı TT32 sivil tip sertifikası) büyük ölçüde tamamlamıştı, ancak askerî tip sertifikasyon süreçlerinde uluslararası standartlara uygun, uçtan uca yerli bir metodoloji ve uzman kadrosu ile bu eşiğin geçilmesi bir ilk. Bu, Türkiye’nin yalnızca uçak tasarlayıp üretmediğini, aynı zamanda bu platformların uçuşa elverişliliğini ve güvenilirliğini bağımsız olarak test edip doğrulayabildiğini de gösteriyor. SSB’nin vurguladığı gibi, bu süreçte oluşturulan sertifikasyon kültürü ve kurumsal hafızanın, başta HÜRJET olmak üzere gelecekteki millî hava platformu projelerinde de kullanılması bekleniyor.
Kronoloji
- 9 Eylül 2026: SSB ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı personelinden oluşan Sertifikasyon Kurulu, HÜRKUŞ-II’ye Askerî Tip Sertifikası verdi.
- 11 Eylül 2026: Sertifika, düzenlenen törenle kamuoyuna duyuruldu.
- 15 Eylül 2026: SSB açıklamasına dayanan haberler geniş yer buldu.
Sertifikasyon sürecinin kapsamı
SSB’nin paylaştığı verilere göre HÜRKUŞ-II sertifikasyon çalışmaları 12 ayrı disiplini (aviyonik, elektronik donanım, elektrik sistemleri ve elektromanyetik ortam etkileri, itki-yakıt, insan faktörleri, kabin emniyeti, sistem emniyeti, sürekli uçuşa elverişlilik, uçak sistemleri, uçuş performansı, yapısal ve yazılım) kapsadı. Süreçte 1.790 sertifikasyon gereksinimi doğrulandı, 950 kanıt dokümanı incelendi ve toplam 153 sertifikasyon testi (38 laboratuvar, 71 yer, 44 uçuş testi) gerçekleştirildi. Ayrıca 283 panel toplantısı/çalıştay ve 225 alt yüklenici denetimi yapıldı.
Sertifikasyon faaliyetlerine SSB Kalite-Test ve Sertifikasyon Dairesi Başkanlığı’ndan 7, SSB adına TR Uçuşa Elverişlilik (TRUE) firmasından 16, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’ndan 5 ve Millî Savunma Bakanlığı’ndan 12 sertifikasyon uzmanı katıldı. Yüklenici TUSAŞ ise süreci 40 Uçuşa Elverişlilik Uzmanı ve 10 Tasarım ve Üretim Organizasyonu Onayı Uzmanı ile destekledi; toplamda yaklaşık 90 uzman görev aldı.
Üretici ve proje ilişkisi
HÜRKUŞ ailesinin yüklenici firması TUSAŞ, projeyi SSB’nin (eski adıyla SSM) Yeni Nesil Temel Eğitim Uçağı programı kapsamında yürütüyor. Askerî Tip Sertifikası süreci de SSB’nin sertifikasyon otoritesi altında, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı’nın doğrudan katılımıyla tamamlandı. Türkiye’nin bu alandaki hedefleri ve sipariş planlaması hakkında daha fazla bilgiyi Türkiye Kaç HÜRKUŞ Alacak? Sipariş Planı yazımızda bulabilirsiniz.
Envanter durumu
HÜRKUŞ-II, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın temel eğitim filosuna girmek üzere geliştirildi. Platformun envantere giriş takvimi ve güncel durumu hakkında ayrıntılı bilgiyi HÜRKUŞ Envantere Ne Zaman Girecek? Son Durum dosyamızda güncel tutuyoruz. Askerî Tip Sertifikası’nın alınması, uçağın operasyonel teslimat ve envantere giriş sürecinde kritik bir eşiğin geçildiği anlamına geliyor.
İhracat
SSB’nin açıklamasında HÜRKUŞ-II’ye özel bir ihracat sözleşmesi veya anlaşmasına dair bilgi yer almadı. HÜRKUŞ ailesinin daha önceki varyantlarının uluslararası pazarlardaki konumu hakkında gelişme olduğunda ayrıca haberleştireceğiz.
Sık Sorulan Sorular
HÜRKUŞ-II Askerî Tip Sertifikası ne anlama geliyor?
Bu sertifika, HÜRKUŞ-II’nin SSB ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı’ndan oluşan Sertifikasyon Kurulu tarafından, uluslararası standartlara uygun ve tamamen yerli uzman kadrosuyla yürütülen bir denetim sürecinin ardından askerî kullanıma uygun bulunduğunu gösteriyor.
Bu süreç neden “bir ilk” olarak nitelendiriliyor?
Çünkü Türkiye’de geliştirilen bir hava platformu için askerî tip sertifikasyon süreci ilk kez uçtan uca millî insan kaynağıyla ve uluslararası standartlara uygun şekilde tamamlandı.
Sertifikasyon sürecine hangi kurumlar katıldı?
SSB Kalite-Test ve Sertifikasyon Dairesi Başkanlığı, TR Uçuşa Elverişlilik (TRUE), Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Millî Savunma Bakanlığı ve yüklenici TUSAŞ sürece uzman kadrolarıyla katıldı.
HÜRKUŞ-II ne zaman envantere girecek?
Askerî Tip Sertifikası’nın alınması envantere giriş sürecinde önemli bir eşik olsa da SSB henüz kesin bir teslimat/envantere giriş tarihi açıklamadı. Güncel gelişmeleri ilgili dosyamızdan takip edebilirsiniz.
Kaynak: Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) açıklaması.
