GÜRDESAN Nedir? Gemi Makina ve Güverte Ekipmanı Üreticisi
GÜRDESAN Gemi Makina Sanayi ve Ticaret A.Ş., 1982’de kurulan, Kocaeli Dilovası merkezli bir Türk gemi yan sanayi şirketidir. Şirket; güverte makinaları, güverte kreynleri, güverte ekipmanları, can kurtarma sistemleri, ambar kapakları ile manevra ve sevk sistemleri olmak üzere ana ürün gruplarında tasarım, üretim ve tamir-bakım hizmeti veriyor. GÜRDESAN ayrıca Reis sınıfı denizaltıların torpido kovan bölümünün (Section 50) Türkiye’de ilk kez üretildiği tesisin sahibi olarak Türk savunma sanayiinde yer alıyor.
GÜRDESAN nedir, ne iş yapar?
GÜRDESAN, ticari gemiler, açık deniz (offshore) platformları ve askeri gemiler için güverte ekipmanı ve makinası üreten bir sanayi şirketidir. Resmî sitesine göre ürünler; müşteri talebine bağlı olarak ISO, DIN, BS ve JIS normlarında üretiliyor ve ABS, DNV, GL, BV, RINA, Türk Loydu ve LR gibi klas kuruluşlarının onay süreçlerinden geçiyor. Şirket, SOLAS ve IMO kuralları ile bayrak devleti gereklerine uygun üretim yaptığını belirtiyor.
Şirketin ürün yelpazesi sekiz ana başlıkta toplanıyor: güverte makinaları, güverte kreynleri, güverte ekipmanları, can kurtarma sistemleri, ambar kapakları ve kaldırma sistemleri, manevra ve sevk sistemleri, tamir-bakım ve özel imalat.
Kuruluş ve tesisler
Şirket 1982’de tamamen Türk sermayesiyle kuruldu. Bugün Gebze’de 42.000 metrekare kapalı ve 8.000 metrekare açık alana sahip üretim tesisi bulunuyor; grup şirketi Gürdesan Tersanesi ise Yalova Altınova’daki tersaneler bölgesinde faaliyet gösteriyor. Grup, farklı lokasyonlardaki tesislerinin toplamının 100.000 metrekareyi aştığını açıklıyor. Şirketin kurucusu ve uzun yıllar yönetim kurulu başkanı olan Mustafa Gürsoy, Nisan 2021’de vefat etti; şirketin sahiplik yapısı GÜRDESAN kimin? dosyasında ayrıntılı inceleniyor.
Askeri gemi programlarındaki yeri
GÜRDESAN’ın kamuya yansıyan en bilinen savunma işi, Yeni Tip Denizaltı Projesi (Reis sınıfı) kapsamındaki üretimlerdir. STM’nin mühendislik ve koordinasyonunda, denizaltıların ana silah sistemlerini barındıran torpido kovan bölümü Section 50, Türkiye’de ilk kez Yalova’daki Gürdesan Tersanesi’nde üretildi ve Eylül 2021’de Gölcük Tersane Komutanlığı’na teslim edildi. Şirket 2016’da aynı proje kapsamında denizaltı iç bloklarının imalatını da üstlenmişti. Ayrıca İTÜ’deki Büyük Kavitasyon Tüneli’nin (KATMANSİS) imalatı GÜRDESAN tarafından yapıldı. Ayrıntılar denizaltı projeleri dosyasında yer alıyor.
Şirket, Savunma Sanayii Başkanlığı sanayi kataloğunda listelenen SAHA İstanbul üyesi firmalar arasındadır. MİLGEM veya TCG Anadolu gibi programlara doğrudan ekipman tedarikine dair resmî olarak açıklanmış bir liste ise bulunmuyor.
Ürün grupları özeti
| Ürün grubu | Başlıca ürünler | Kullanım alanı |
|---|---|---|
| Güverte makinaları | Zincir ırgatları, manevra vinçleri, çeki ırgatı | Demirleme ve yanaşma operasyonları |
| Güverte kreynleri | Kargo, servis-provizyon, hortum, ağır yük kreynleri | Yük elleçleme, ikmal |
| Can kurtarma sistemleri | Filika ve kurtarma botu mataforaları | SOLAS gerekleri, tahliye |
| Ambar kapakları | Ponton, katlanır, zincirli tip kapaklar | Kuru yük ve dökme yük gemileri |
| Manevra ve sevk | Pervane-şaft sistemleri, dümen, nozul | Sevk ve manevra |
| Özel imalat | Section 50, kavitasyon tüneli, özel çelik konstrüksiyon | Savunma ve araştırma altyapısı |
Türk gemi yan sanayii içindeki konumu
Türkiye’de gemi inşa sanayii; Tuzla, Yalova-Altınova ve Karadeniz kıyısındaki tersaneler etrafında örgütlenmiş durumda ve bu tersanelerin ekipman ihtiyacının bir bölümü yerli yan sanayiden karşılanıyor. GÜRDESAN, bu yan sanayi içinde güverte donanımına odaklanan üreticilerden biridir ve kırk yılı aşan faaliyet süresiyle alanın eski firmaları arasında yer alıyor. Şirketin hem yeni üretim hem tamir-bakım yapabilmesi, tersaneler ve armatörler açısından tek noktadan tedarik imkânı anlamına geliyor. Resmî sitedeki hakkımızda metninde, kuruluştan bu yana tamamlanan tamir-bakım işlerinin sayısının binlerle ifade edildiği belirtiliyor; şirket ayrıca ekipman arızalarının yaklaşık dörtte üçünün mürettebat tarafından servis çağrılmadan giderilebilecek nitelikte olduğu tespitini kendi bakım deneyimine dayandırıyor. Bu tür beyanlar bağımsız olarak denetlenmiş veriler değildir; ancak şirketin iş modelinin üretim ve bakım ayaklarının birlikte yürüdüğünü gösteriyor. Savunma tarafında ise GÜRDESAN, ana yüklenici değil alt yüklenici ve altyapı üreticisi olarak konumlanıyor: Denizaltı bölüm imalatı STM koordinasyonunda, kavitasyon tüneli imalatı İTÜ ve SSB çerçevesinde yürütüldü. Bu konum, şirketi tersane ekosistemi ile savunma tedarik zinciri arasındaki kesişim noktalarından biri hâline getiriyor.
Sık sorulan sorular
GÜRDESAN hangi şehirde?
Şirket merkezi ve üretim tesisi Kocaeli Dilovası Organize Sanayi Bölgesi’ndedir; Gebze’de üretim alanı, Yalova Altınova’da ise grup tersanesi bulunuyor.
GÜRDESAN ne zaman kuruldu?
Şirket 1982 yılında kuruldu. Resmî kaynaklar, kuruluşundan bu yana Türk gemi inşa sanayiine yönelik üretim yaptığını belirtiyor.
GÜRDESAN askeri projelerde görev aldı mı?
Evet. Reis sınıfı denizaltıların Section 50 torpido kovan bölümü ile denizaltı iç blokları Gürdesan tesislerinde üretildi; İTÜ Büyük Kavitasyon Tüneli’nin imalatı da şirket tarafından yapıldı.
GÜRDESAN devlet şirketi mi?
Hayır. GÜRDESAN özel sermayeli bir aile şirketidir; 1982’de tamamen Türk sermayesiyle kurulmuştur.
GÜRDESAN hangi standartlarla üretim yapıyor?
Resmî siteye göre üretimde ISO, DIN, BS ve JIS normları kullanılıyor; ISO 9001 kalite yönetim sistemi 2004’ten bu yana uygulanıyor.
Kaynaklar ve doğrulama notu
Bu makaledeki bilgiler aşağıdaki kaynaklardan derlendi; tüm kaynaklara erişim tarihi 13 Ağustos 2026’dır. Resmî olarak açıklanmayan ciro, çalışan sayısı gibi veriler makaleye alınmamıştır.
- https://www.gurdesan.com.tr/ (kurumsal site, ürün kategorileri)
- https://www.gurdesan.com.tr/Sayfa/Hakkimizda
- https://www.gurdesanyard.com/hakkimizda
- https://www.sahaistanbul.org.tr/firma/gurdesan-gemi-mak-san-tic-a-s
- https://www.aa.com.tr/tr/bilim-teknoloji/denizaltilarin-torpido-kovan-bolumu-ilk-kez-turkiye-de-uretildi/2364475
- https://www.denizhaber.net/gurdesan-gemi-makina-a-s-yonetim-kurulu-baskani-mustafa-gursoy-vefat-etti-haber-101313.htm
- https://www.marinedealnews.com/katmansis-kullanima-acildi/
