GÜRDESAN Manevra ve Sevk Sistemleri: Pervane, Şaft, Dümen
GÜRDESAN manevra ve sevk sistemleri, geminin ilerlemesini ve yön kontrolünü sağlayan üç ana ürünü kapsıyor: pervane ve şaft sistemleri, nozul ve dümen. Şirket, resmî sitesine göre her tip ve büyüklükteki gemi için dümen sistemi tasarlayıp üretiyor; SSB sanayi kataloğu listesinde ayrıca sualtı ve su üstü gemi pervanesi, şaft, stern tube orkot yatak ve dümen takımı gibi kalemler yer alıyor.
Sevk hattı: pervane, şaft ve yataklar
Sevk hattı; ana makinenin gücünü pervaneye taşıyan şaft, şaftı taşıyan yataklar ve itmeyi üreten pervaneden oluşur. GÜRDESAN bu zincirin mekanik elemanlarını üretiyor ve tamir-bakımını yapıyor. Katalog listesindeki stern tube orkot kalemi, kıç tüp içindeki şaft yatağının aşınmaya dayanıklı kompozit malzemeden (orkot) işlenmesini ifade ediyor; bu yataklar su yağlamalı sistemlerde kullanılıyor. Pervane tarafında hem su üstü gemileri hem de sualtı platformları için pervane kalemi katalogda yer alıyor; ürün bazlı çap ve malzeme bilgisi resmî olarak açıklanmadı. Şirketin genel profili GÜRDESAN nedir? dosyasında bulunuyor.
Ürün kırılımı
| Ürün | İşlev | Not |
|---|---|---|
| Pervane | İtme üretimi | Su üstü ve sualtı platform pervaneleri katalogda listeleniyor |
| Şaft sistemi | Güç aktarımı | İşleme ve montaj GÜRDESAN tesislerinde |
| Stern tube orkot | Kıç tüp yatağı | Su yağlamalı kompozit yatak |
| Nozul | Pervane verimini artıran kanal | Römorkör ve balıkçı gemilerinde yaygın |
| Dümen ve dümen takımı | Yön kontrolü | Her tip gemi için tasarım (şirket beyanı) |
| Salyangoz pompa | Devridaim ve servis suyu | SSB kataloğu listesinde özel imalat kalemi |
Dümen ve nozul tarafı
Resmî ürün sayfasına göre GÜRDESAN dümenleri, tüm dümen makinelerine uyumlu olacak biçimde üretiliyor ve kalite kontrol ham madde tedarikinden başlıyor. Nozul (kanal pervane), pervane çevresine yerleştirilen halka kesitli yapıyla düşük süratte itmeyi artırır; römorkörlerde ve balıkçı gemilerinde yaygındır. Dümen ve nozul üretiminde kaynaklı çelik konstrüksiyon, işleme ve klas sörveyi ana aşamalardır. Bu ürünlerin boyut aralıkları resmî olarak yayımlanmadı; üretim proje şartnamesine göre yapılıyor.
Askeri kullanım ve test altyapısı
Sevk sistemleri, askeri platformlarda akustik iz nedeniyle ayrıca kritiktir. GÜRDESAN’ın bu alandaki kamuya yansıyan en önemli işi, pervane ve sevk testlerinin yapıldığı İTÜ Büyük Kavitasyon Tüneli’nin (KATMANSİS) imalatıdır: Hidrodinamik tasarımı Polonya’nın CTO firması ile İTÜ ortaklığında geliştirilen tünel, GÜRDESAN tarafından yerli imkânlarla üretildi ve Aralık 2021’de açıldı. Tünelde torpido ve denizaltı modelleri ile pervane tasarımları test ediliyor. Ayrıntılar denizaltı projeleri dosyasında; şirketin diğer ürün grupları ürün rehberinde yer alıyor.
Tamir-bakım tarafı: sevk hattı revizyonları
Sevk hattı, geminin havuza alınmasını gerektiren az sayıdaki iş kaleminden biridir; bu nedenle pervane ve şaft işleri çoğunlukla planlı havuz bakımlarıyla birlikte yürütülür. Tipik revizyon kapsamı; pervanenin sökülüp balans ve yüzey kontrolünün yapılması, şaftın çekilerek eğiklik ölçümü, kıç tüp yataklarının (orkot dahil) değişimi ve sızdırmazlık elemanlarının yenilenmesidir. Dümen tarafında ise dümen mili yatakları, iğnecik (pintle) burçları ve dümen gövdesindeki korozyon bölgeleri kontrol edilir. GÜRDESAN, bu işleri hem kendi ürettiği sistemlerde hem başka üreticilerin donanımında yapıyor; şirketin kuruluşundan bu yana binlerle ifade edilen tamir-bakım işi tamamladığı beyanının önemli bölümü bu tür revizyonlardan oluşuyor. Akredite malzeme laboratuvarı, hasarlı parçalarda malzeme doğrulaması ve kaynak yöntem testleri için kullanılıyor. Askeri platformlarda sevk hattı bakımı ek olarak akustik ölçüm gerekleriyle bağlanır; pervane yüzey kalitesi, denizaltı ve su üstü gemilerinin gürültü izini doğrudan etkiler. Bu bağ, şirketin kavitasyon tüneli imalatıyla edindiği hidrodinamik test altyapısı deneyimini sektör açısından anlamlı kılıyor.
Sık sorulan sorular
GÜRDESAN pervane üretiyor mu?
Evet. SSB sanayi kataloğu listesinde sualtı ve su üstü gemi pervanesi kalemi yer alıyor; resmî sitede pervane ve şaft sistemleri ayrı ürün başlığıdır.
Stern tube orkot nedir?
Kıç tüp içindeki şaft yatağının, aşınmaya dayanıklı orkot ticari adlı kompozit malzemeden işlenmesidir; su yağlamalı şaft sistemlerinde kullanılır.
Nozul hangi gemilerde kullanılır?
Nozul, düşük süratte yüksek itme gereken römorkör ve balıkçı gemilerinde yaygındır; pervane çevresindeki kanal, itme verimini artırır.
GÜRDESAN dümenleri hangi gemilere uygun?
Şirket, her tip ve büyüklükteki gemi için dümen sistemi tasarladığını ve ürünlerin tüm dümen makineleriyle uyumlu olduğunu belirtiyor; bu, şirket beyanıdır.
Kavitasyon tüneliyle bu grubun ilgisi ne?
Kavitasyon tüneli, pervane ve sevk sistemlerinin test edildiği altyapıdır; İTÜ’deki tünelin imalatını GÜRDESAN yaptı ve bu iş şirketin sevk alanındaki mühendislik kabiliyetinin kamuya yansıyan örneğidir.
Kaynaklar ve doğrulama notu
Ürün bilgileri resmî site kategori sayfasından, kavitasyon tüneli bilgileri bağımsız sektör basınından doğrulandı; boyut ve kapasite verisi açıklanmadığından sayısal iddia kullanılmadı. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
- https://www.gurdesan.com.tr/Kategori/Manevra-Ve-Sevk-Sistemleri
- https://www.gurdesan.com.tr/Urun/Pervane-Ve-Saft-Sistemleri
- https://www.gurdesan.com.tr/Urun/Dumen
- https://www.gurdesan.com.tr/Urun/Nozul
- https://www.marinedealnews.com/katmansis-kullanima-acildi/
- https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/bakan-varank-savunma-sanayisine-guc-katacak-itu-kavitasyon-tunelini-inceledi-41797816
