GÖKBEY Kokpiti ve Aviyonik: Cam Kokpit, 4 Eksenli Otopilot ve ASELSAN Sistemleri
GÖKBEY (T625) genel maksat helikopterinin en görünür yenilikçi yüzü, pilotların önündeki panelde saklıdır. Klasik analog göstergelerin yerini, uçtan uca sayısal bir cam kokpit ve ASELSAN kaynaklı yerli aviyonik paketi almıştır. Bu mimari, tek pilotla ya da iki pilotla uçuşta iş yükünü azaltmayı ve görev bilgilerini tek bakışta okunur kılmayı hedefler.
Cam kokpit: çok işlevli ekranlar
GÖKBEY, mekanik ibreler yerine geniş çok işlevli sayısal ekranlarla (MFD) donatılmıştır. Uçuş verileri, motor ve sistem durumu, seyrüsefer haritası ve görev bilgileri bu ekranlarda katmanlar hâlinde sunulur. Pilot, ekran düzenini görev evresine göre yeniden düzenleyebilir; kritik uyarılar öncelik sırasına göre öne çıkar. Bu düzen, “cam kokpit” felsefesinin özüdür: az sayıda büyük ekran, çok sayıda küçük ibreye göre daha hızlı okunur.
4 eksenli sayısal otopilot
Platformun uçuş kontrolünde öne çıkan başlık, 4 eksenli sayısal otomatik uçuş kontrol sistemidir (AFCS/otopilot). Dört eksen; yunuslama, yuvarlanma, sapma ve kolektif (dikey) ekseni kapsar. Bu sayede helikopter, belirli bir irtifada ve hızda sabit tutulabilir, otomatik hover (havada asılı kalma) ve otomatik yaklaşma gibi kipler pilotun elini rahatlatır. Sayısal otopilot, özellikle kötü görüş, gece ve deniz üstü görevlerinde emniyet payını artırır.
ASELSAN aviyonik paketi
GÖKBEY’in aviyonik omurgası büyük ölçüde ASELSAN tarafından sağlanır. Bu paket; entegre seyrüsefer, haberleşme, kimlik tanımlama ve görev sistemlerini kapsayan yerli bir bütündür. Yerli aviyonik, hem tedarik güvenliği hem de ihracatta üçüncü taraf iznine bağımlılığın azaltılması açısından stratejik önemdedir.
Tümleşik modüler aviyonik (IMA)
Modern helikopter aviyoniğinde eğilim, her işlev için ayrı bir kutu yerine tümleşik modüler aviyonik (IMA) mimarisidir. Bu yaklaşımda ortak işlemci kaynakları, yazılım tanımlı modüller üzerinden paylaşılır. Sonuç: daha az kablo, daha az ağırlık, daha kolay yükseltme. GÖKBEY’in yerli yazılım altyapısında HAVELSAN gibi kurumların katkısı, bu tümleşik mimarinin sürdürülebilirliği açısından önemlidir.
Pilot iş yükü ve görev esnekliği
Cam kokpit, sayısal otopilot ve tümleşik uyarı yönetiminin ortak amacı, pilot iş yükünü azaltmaktır. Nakliye, arama kurtarma, hava ambulansı veya deniz görevlerinde pilot, aracı uçurmaktan çok görevi yönetmeye odaklanabilir. Ekran düzeninin göreve göre uyarlanabilmesi, aynı platformun farklı varyantlarda kullanılmasını da kolaylaştırır.
GÖKBEY’in aviyonik konfigürasyonu, müşteri ve varyanta göre değişebilir; nihai görev sistemleri sözleşmeyle belirlenir. Bazı görev sistemleri henüz resmî olarak tek tek açıklanmamıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
GÖKBEY’de cam kokpit var mı? Evet. Analog ibreler yerine çok işlevli sayısal ekranlar (MFD) kullanılır.
GÖKBEY’in otopilotu kaç eksenli? 4 eksenli sayısal otomatik uçuş kontrol sistemi (AFCS) kullanır.
Aviyonik sistemleri kim sağlıyor? Aviyonik omurga büyük ölçüde yerli olarak ASELSAN tarafından sağlanır.
4 eksen ne anlama geliyor? Yunuslama, yuvarlanma, sapma ve kolektif (dikey) eksenlerinin otomatik kontrolü.
Otopilot ne işe yarar? İrtifa ve hız tutma, otomatik hover ve yaklaşma gibi kiplerle pilot iş yükünü azaltır.
