FEMSAN BLDC motorları: 0,25-7,5 kW fırçasız seri

FEMSAN BLDC motorları, resmî kataloğa göre 0,25-7,5 kW güç ve 12-120 V DC besleme aralığında, 80, 105, 140 ve 190 milimetrelik dört kare gövde boyunda üretilmektedir. Fırçasız DC motor ailesi; akülü araçlardan otomatik yönlendirmeli araçlara uzanan endüstriyel uygulamaların yanı sıra, güdümlü mühimmat motorları ve AKYA millî torpidosunun 7 fazlı itki motoru gibi savunma geliştirmelerinin de teknoloji tabanını oluşturmaktadır.
Fırçasız DC motor nasıl çalışır?
Fırçasız DC (BLDC) motorda sargılar statorda, sabit mıknatıslar rotordadır; komütasyon fırça-kolektör yerine elektronik sürücüyle yapılır. Fırça aşınması ortadan kalktığı için bakım aralığı uzar, ark oluşmadığından elektromanyetik gürültü ve kıvılcım riski azalır, aynı gövde hacminden daha yüksek sürekli güç alınabilir. Bu özellikler; kapalı hacimde çalışan torpido itki sistemi, uzun görev süreli İHA’lar ve patlayıcı ortam kısıtı olan uygulamalar için belirleyicidir. Fırçalı muadillerle mimari fark DC motorlar dosyasında ele alınmıştır.
Katalog serisi: gövde ve güç bantları
| Gövde | Besleme | Çıkış gücü | Donanım seçenekleri |
|---|---|---|---|
| 80 x 80 mm | 12-48 V DC | 0,25-0,60 kW | Entegre veya ayrık sürücü; planet/sonsuz/helisel redüktör; manyetik fren; enkoder, resolver, Hall sensörü |
| 105 x 105 mm | 12-48 V DC | 0,75-1,50 kW | |
| 140 x 140 mm | 12-48 V DC | 1,8-3,5 kW | |
| 190 x 190 mm | 12-120 V DC | 3,7-7,50 kW |
Sürücü tarafında katalog; CAN BUS haberleşme, dört bölgeli kontrol, hız ve moment modları, kontaktörsüz yön değişimi, statik-dinamik akım sınırları ve rejeneratif frenleme (aküye geri şarj) özelliklerini listelemektedir. Şirket ayrıca oluksuz (slotless) BLDC motorları ürün programında saymaktadır; bu yapı, vuruntu momentinin kritik olduğu hassas uygulamalarda tercih edilmektedir.

Savunma uygulamaları: mühimmattan torpidoya
SAHA İstanbul aracılığıyla yayımlanan habere göre FEMSAN, güdüm kitli mühimmatların (haberlerde MAM-L ve hassas güdüm kiti anılmaktadır) elektrik motorlarını üretmekte; bu motorlar kanatçık tahriki gibi görevlerde kullanılmaktadır. AKYA millî torpido projesinde ise Türk mühendislerince tasarlanan ilk 7 fazlı elektrik motoru ve kontrolcüsü geliştirilmiştir. Çok fazlı mimari, tek faz arızasında görev sürekliliği ve daha düşük moment dalgalanması sağladığı için torpido itkisi gibi arıza toleransı gerektiren uygulamalarda tercih edilmektedir; FEMSAN’ın AKYA motoruna ilişkin performans verileri resmî olarak açıklanmadı. Platform listesi savunma projeleri dosyasındadır.

Sürücü mimarisi ve haberleşme
BLDC motorun performansı sürücüsüyle birlikte değerlendirilir; komütasyonu elektronik yaptığı için sürücü, motorun ayrılmaz parçasıdır. FEMSAN sürücülerinde katalog; hız ve moment kontrol modları, dört bölgeli çalışma (iki yönde hem motor hem fren işletimi), kontaktörsüz yön değişimi ve rejeneratif frenlemeyle enerjinin aküye geri kazanımını listelemektedir. CAN BUS haberleşmesi, sürücünün araç kontrol bilgisayarına doğrudan bağlanmasına imkân tanır; bu, otomatik yönlendirmeli araç filoları ve insansız sistemlerde standart mimaridir. Programlama arayüzü üzerinden akım sınırları ve rampa profilleri uygulamaya göre ayarlanmaktadır. Kapalı çevrim konum kontrolü gereken uygulamalarda ise ürün seçimi servo motor ailesine kaymaktadır.
Endüstriyel kullanım alanları
Katalogda BLDC serisinin uygulama listesi geniş bir mobil ekipman yelpazesini kapsamaktadır: akülü araçlar, otomatik yönlendirmeli araçlar (AGV), mekik depo sistemleri, kaldırma ve vinç sistemleri, temizlik araçları ve personel yükseltici platformları kapsamaktadır. Düşük voltajla çalışma, akü beslemeli mobil ekipmanda BLDC’yi standart çözüm hâline getirmiştir. Aynı motor tabanının hem forklift hem torpido için uyarlanabilmesi, şirketin çift kullanımlı üretim modelinin örneğidir.
Sık sorulan sorular
BLDC motor ile servo motor arasındaki fark nedir?
Her servo motor kapalı çevrim konum kontrolü için geri besleme taşır; BLDC motor ise hız odaklı uygulamalarda geri beslemesiz veya Hall sensörüyle de çalışabilir. FEMSAN iki aileyi ayrı serilerde sunmaktadır; bkz. servo motorlar.
7 fazlı motorun avantajı nedir?
Faz sayısı arttıkça moment dalgalanması düşer ve tek faz arızasında motor görevine devam edebilir; bu nedenle denizaltı ve torpido itkisinde çok fazlı mimariler tercih edilir.
FEMSAN BLDC motorları hangi voltajlarda çalışıyor?
Katalog serisi 12-120 V DC aralığını kapsar; özel projelerde farklı gerilimler için sargı tasarımı yapılmaktadır.
Entegre sürücülü model var mı?
Evet; katalogda sürücünün motora entegre veya ayrık sunulabildiği belirtilmektedir.
Slotless BLDC ne zaman tercih edilir?
Vuruntu momentinin ve moment dalgalanmasının en aza indirilmesi gereken hassas servo ve optik yönlendirme uygulamalarında tercih edilir.
Kaynaklar ve doğrulama notu
Teknik seriler resmî katalogtan, proje bilgileri şirket açıklamalarından derlenmiştir; AKYA motoruna ilişkin performans verisi açıklanmamıştır. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2026.
- https://www.hannovermesse.de/apollo/hannover_messe_2023/obs/Binary/A1228817/FEMSAN%20END-2019-ENG.pdf
- http://www.sahaistanbul.org.tr/firma-haberleri/femsan-savunma-sanayisinin-yerlilik-oranini-artiran-cozumler-sunuyor
- https://www.ilhamipektas.com/femsan-savunma-sanayi-icin-elektrikli-motorlar-uretiyor/
- https://www.dunya.com/ekonomi/aselsan-ve-roketsanla-calisan-savunma-sanayi-sirketi-femsandan-konkordato-basvurusu-haberi-787049
- https://www.femsan.com/

