Dünyada En Çok Kullanılan 10 Askerî Tabanca: 2026 Güncel Liste

Piyade tüfeği bir ordunun ana silahıdır; tabanca ise en çok taşınan, en az konuşulan yan silahtır. Subaylar, tank ve uçak mürettebatı, askerî polis, özel kuvvetler ve neredeyse tüm kolluk personeli için tabanca günlük teçhizatın parçasıdır. Bu yüzden dünyada hangi tabancanın en yaygın olduğu sorusunun cevabı, aslında hangi tasarım felsefesinin son kırk yılda kazandığını da anlatır: polimer gövdeli, çarpmalı iğneli (striker-fired), 9×19 mm kalibreli ve 15 ile 18 arası mermi kapasiteli tabancalar, çelik gövdeli ve horozlu (hammer-fired) nesli büyük ölçüde geride bırakmıştır.
Bu liste günümüz envanterlerini esas alır. Ölçüt, bir tabancanın “en iyi” olması değil; kaç ülkenin ordu ve kolluk teşkilatında hâlâ hizmette olduğu, ne kadar süredir üretildiği ve üretim hacminin ne ölçüde yaygın olduğudur. Bu nedenle tarihî önemi büyük ama envanterden büyük ölçüde çıkmış modeller (Walther P38, Tokarev TT-33 gibi) listeye girmedi; buna karşılık hâlâ sınırlı da olsa hizmette kalmayı başaran Colt M1911 ailesi son sırada yer buldu.
Listenin iki Türk temsilcisi var: CANiK TP9 ailesi ve Sarsılmaz SAR9. İkisi de 2018’de imzalanan Millî Tabanca sözleşmesiyle Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ve kolluk envanterine girdi; bugün yüz binlerle ifade edilen teslimat rakamlarına ve özellikle ABD’de ciddi bir pazar payına sahipler. Türkiye, 2021’den bu yana ABD’nin en büyük ateşli silah ithalat kaynağı konumunda ve bu tablo, Türk tabancalarının listeye neden girdiğini tek başına açıklıyor.
Aşağıdaki sıralamada her modelin kalibresi, boş şarjörle ağırlığı, şarjör kapasitesi, hizmete giriş yılı ve başlıca kullanıcıları veriliyor. Rakamlar üretici verileri, ordu kaynakları, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) açıklamaları ve Wikipedia üzerinden çapraz kontrol edildi; kesinleştirilemeyen değerler yaklaşık veya aralık olarak belirtildi.
Her tabanca dokuz başlıkta 100 üzerinden puanlandı: tasarım olgunluğu (15), hizmet geçmişi (15), ergonomi (10), ağırlık ve taşınabilirlik (10), güvenilirlik (15), üretim yaygınlığı (10), modernizasyon kapasitesi (10), uluslararası kullanıcı sayısı (10) ve tarihsel/teknolojik etki (5). Hizmet geçmişi ve kullanıcı sayısı kalemleri listenin eksenini oluşturduğu için toplam ağırlıkları yüksek tutuldu; ergonomi ve modernizasyon kalemleri ise bir tasarımın önümüzdeki on yılda envanterde kalıp kalamayacağını ölçüyor. Sıralama Envanter Medya editoryal değerlendirmesidir; farklı görev ihtiyaçlarında sıralama değişebilir.
Kriterler (100 üzerinden): Tasarım olgunluğu 15, Hizmet geçmişi 15, Ergonomi 10, Ağırlık / taşınabilirlik 10, Güvenilirlik 15, Üretim yaygınlığı 10, Modernizasyon kapasitesi 10, Uluslararası kullanıcı 10, Tarihsel / teknolojik etki 5.
- #10 Colt M1911 / M1911A1 / M45A1 · ABD
- #9 Sarsılmaz SAR9 / SAR9 METE · Türkiye
- #8 CANiK TP9 ailesi (TP9SF, TP9 Elite) / METE · Türkiye
- #7 CZ 75 ailesi (CZ 75B, SP-01, P-07/P-09) · Çekya
- #6 Heckler & Koch USP / SFP9 (VP9) · Almanya
- #5 Makarov PM · SSCB / Rusya
- #4 Browning Hi-Power (GP35) · Belçika
- #3 SIG Sauer P320 / M17-M18 · ABD / İsviçre-Almanya
- #2 Beretta 92 / M9 · İtalya
- #1 Glock 17 / Glock 19 · Avusturya
#10Colt M1911 / M1911A1 / M45A1 — Colt’s Manufacturing ve çok sayıda lisanslı/lisanssız üretici · ABD

John Browning’in 1911 tasarımı, ABD Silahlı Kuvvetleri’nde 74 yıl boyunca standart yan silah olarak kaldı; iki dünya savaşı, Kore ve Vietnam’da 2,7 milyondan fazla adet üretildi. Kısa geri tepmeli, eğik kilitli namlu (tilting barrel) prensibi, bugün Glock’tan SIG’e kadar hemen her modern tabancanın kilitleme mekanizmasının temelidir.
1985’te Beretta M9’a geçildikten sonra M1911 envanterden tamamen çıkmadı. ABD Deniz Piyadeleri’nin Deniz Keşif Birimleri (MEU(SOC)) 1980’lerden itibaren modernize M1911’ler kullanmaya devam etti; 2012’de Colt’un M45A1 CQBP (Close Quarter Battle Pistol) sürümü için 12 bin adede kadar sipariş verildi. 2016’da Glock 19M’ye geçilmesiyle M45A1 de kademeli olarak çekildi.
Dünyada ise M1911 türevleri hâlâ dolaşımda: Filipinler Ordusu ve polisi, Yunanistan, Tayland ve bazı Latin Amerika orduları envanterlerinde tutuyor; Arjantin’in Sistema Colt 1927’si ve Norveç’in Kongsberg M/1914’ü lisanslı üretim tarihinin en bilinen örnekleridir. Türkiye’de de sınırlı sayıda M1911A1, uzun yıllar TSK envanterinde kaldı.
7 mermilik kapasite, 1,1 kilogramlık ağırlık ve tek hareketli tetik, tabancayı modern şartnamelerin dışına iter. Listeye girmesi, hizmet geçmişi ve teknolojik etki kalemlerinde tam puan almasından ve hâlâ kayda değer sayıda ülkede aktif kullanımda olmasından kaynaklanıyor.
| Standart kart · #10 Colt M1911 / M1911A1 / M45A1 | |
|---|---|
| Ürün adı | Colt M1911 / M1911A1 / M45A1 |
| Üretici | Colt’s Manufacturing ve çok sayıda lisanslı/lisanssız üretici |
| Ülke | ABD |
| Sistem sınıfı | Çelik gövdeli, horozlu, tek hareketli (SA) servis tabancası |
| Kalibre | .45 ACP (11,43×23 mm) |
| Ağırlık | yaklaşık 1.100 g (M1911A1, boş şarjörle); M45A1 yaklaşık 1.130 g |
| Hizmete giriş yılı | 1911; 2012 (M45A1, ABD Deniz Piyadeleri) |
| Kullanıcılar | ABD (1911-1985 standart; M45A1 ile 2012-2016 Deniz Piyadeleri özel harekât birimleri), Filipinler, Yunanistan, Arjantin (Sistema 1927), Brezilya, Norveç (Kongsberg), Tayland; onlarca ülkede sınırlı ve tören amaçlı hizmet |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Aktif envanterlerde artık azınlıkta, ancak tarihsel ağırlığı ve devam eden sınırlı hizmetiyle listeyi hak eden bir tasarım anıtı. |
#9Sarsılmaz SAR9 / SAR9 METE — Sarsılmaz Silah Sanayi · Türkiye

Sarsılmaz, 1880’e uzanan kökeniyle Türkiye’nin en eski silah üreticisidir; SAR9 projesine 2016’da başladı ve 2018 Millî Tabanca sözleşmesinde 280 bin adetlik toplam tedarikin 180 binden fazlasını üstlendi. SAR9 METE bu sözleşmeyle üretilen sürümdür ve TSK, Emniyet ve Jandarma’ya teslim edildi.
Tasarım, çarpmalı iğneli ve 17 mermilik şarjörlü klasik modern formülü izler; üç farklı kabza sırtı, iki taraflı sürgü bırakma ve şarjör mandalı, sürgü üzerinde tetik ve iğne emniyetleri standarttır. Sarsılmaz, SAR9’un NATO standartlarında test edildiğini ve kum, çamur, soğuk ve tuzlu su koşullarında dayanıklılık denemelerinden geçtiğini açıklıyor; bağımsız doğrulaması sınırlı olduğu için güvenilirlik puanı üretici iddiasından bağımsız olarak verildi.
Ölçek, listeye girişin asıl nedeni: IDEF 2025’te SSB ile imzalanan yeni sözleşme, Emniyet ve Jandarma için 84 bin 800 SAR9 METE teslimatını kapsıyor. Şirket, kolluk kuvvetlerine bugüne kadar yaklaşık 500 bin tabanca teslim ettiğini açıkladı. Bu rakam, tek bir ülkenin kolluk envanteri için dünya ölçeğinde de yüksek bir tedarik hacmidir.
İhracatta SAR USA markasıyla ABD pazarına satış yapılıyor; SAR9 ayrıca çeşitli Asya ve Afrika ülkelerinin kolluk teşkilatlarına sunuldu. Uluslararası ordu kullanıcısı henüz sınırlı olduğundan kullanıcı puanı düşük; yerli tedarik hacmi ise CANiK ile birlikte Türkiye’yi dünyanın en büyük servis tabancası alıcılarından biri yapıyor.
| Standart kart · #9 Sarsılmaz SAR9 / SAR9 METE | |
|---|---|
| Ürün adı | Sarsılmaz SAR9 / SAR9 METE |
| Üretici | Sarsılmaz Silah Sanayi |
| Ülke | Türkiye |
| Sistem sınıfı | Polimer gövdeli, çarpmalı iğneli servis tabancası |
| Kalibre | 9×19 mm Parabellum |
| Ağırlık | yaklaşık 790 g (SAR9 METE, boş şarjörle, üretici verisi) |
| Hizmete giriş yılı | 2016 (proje başlangıcı); 2018 (TSK Millî Tabanca sözleşmesi) |
| Kullanıcılar | Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı; ABD sivil pazarı (SAR USA); çeşitli ülkelere ihracat |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Tek ülkeye yapılan tedarik hacmiyle bu listenin en büyük adetlerinden birine ulaşan, uluslararası kullanıcı sayısını henüz büyütmekte olan Türk servis tabancası. |
#8CANiK TP9 ailesi (TP9SF, TP9 Elite) / METE — Samsun Yurt Savunma (SYS) – CANiK · Türkiye

Samsun Yurt Savunma’nın 2011’de tanıttığı TP9, Walther P99’un tetik mimarisinden hareketle tasarlandı ve ardından kendi hattına ayrıldı. Çarpmalı iğneli TP9SF sürümü, 18 mermilik şarjörü ve sürgüyü yarı kurulu bırakan iğne emniyeti mekanizmasıyla şirketin ana servis tabancası oldu. Elite, SC ve METE serileri ise kompakt ve optik uyumlu türevleri ekledi.
Dönüm noktası 2018’de imzalanan Millî Tabanca sözleşmesidir: Savunma Sanayii Başkanlığı, TSK ve kolluk için 280 binden fazla tabancayı iki üreticiye paylaştırdı; SYS’nin payı 100 bin adet olarak açıklandı. Bu sözleşmeyle TP9, Türk ordusunun Beretta 92 lisanslı Yavuz 16’dan sonraki standart yan silahı hâline geldi.
İhracat tarafı daha çarpıcı: CANiK ABD’de Century Arms ortaklığıyla 2010’ların ortasından itibaren pazara girdi, ardından Florida’da kendi üretim tesisini kurdu. Türkiye 2021’den bu yana ABD’nin en büyük ateşli silah ithalat kaynağı ve CANiK bu hacmin başlıca markası. Florida’da üretilen METE MC9 Prime, 2025 Industry Choice Award’da yılın gizli taşıma tabancası seçildi; bu, Türk hafif silah sanayii için ABD pazarında alınmış ilk büyük endüstri ödüllerinden biridir.
Modernizasyon kapasitesi güçlü: tüm yeni modeller fabrika çıkışı optik kesimli, değiştirilebilir kabza sırtlı ve raylı geliyor. Uluslararası ordu kullanıcısı sayısı henüz sınırlı olduğu için kullanıcı puanı düşük tutuldu; üretim ölçeği ve ABD pazar payı ise listede yer almasının temel gerekçesi.
| Standart kart · #8 CANiK TP9 ailesi (TP9SF, TP9 Elite) / METE | |
|---|---|
| Ürün adı | CANiK TP9 ailesi (TP9SF, TP9 Elite) / METE |
| Üretici | Samsun Yurt Savunma (SYS) – CANiK |
| Ülke | Türkiye |
| Sistem sınıfı | Polimer gövdeli, çarpmalı iğneli servis tabancası |
| Kalibre | 9×19 mm Parabellum |
| Ağırlık | yaklaşık 800-830 g (TP9SF, boş şarjörle); TP9 Elite SC yaklaşık 700 g |
| Hizmete giriş yılı | 2011 (TP9); 2018 (TSK Millî Tabanca sözleşmesi) |
| Kullanıcılar | Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma; ABD’de sivil pazar ve yerel kolluk birimleri; çeşitli Asya ve Afrika ülkelerine ihracat |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Kullanıcı ülke sayısı henüz büyük markaların gerisinde, ancak üretim ölçeği ve ABD pazar başarısıyla listede kendine yer açan Türk tasarımı. |
#7CZ 75 ailesi (CZ 75B, SP-01, P-07/P-09) — Česká zbrojovka (Colt CZ Group) · Çekya

Koucký kardeşlerin 1975 tasarımı, Demir Perde’nin gerisinde doğdu ve patent koruması olmadan dünyaya yayıldı. Bu yüzden CZ 75, tarihin en çok kopyalanan servis tabancalarından biridir: İsrail’de Jericho 941, İtalya’da Tanfoglio, Türkiye’de Sarsılmaz’ın ilk nesil Kılınç 2000, İsviçre’de Sphinx ve Mısır’da Helwan türevleri aynı mimariyi kullanır.
Teknik ayırt edici özellik, sürgünün gövde raylarının içinden kaymasıdır (Petter-Browning düzeni); bu, sürgü-gövde temas yüzeyini azaltır ve namlu eksenini daha alçak tutar, dolayısıyla namlu kalkışını sınırlar. 16 mermilik çift sıralı şarjör ve hem horozu kurulu taşımaya (cocked and locked) hem çift hareketli ilk atışa izin veren emniyet düzeni, 1975 için son derece ileriydi.
SP-01 (2003), Çek özel kuvvetleri ve polisi için ray ve 18 mermilik şarjör ekledi; P-07 ve P-09 (2009-2013) ise polimer gövde ve değiştirilebilir horoz/emniyet modülüyle aynı aileyi hafifletti. Çek Ordusu 2019’dan itibaren çarpmalı iğneli CZ P-10’a geçse de CZ 75 türevleri envanterde ve dünya genelinde polis teşkilatlarında hâlâ yaygın.
Colt CZ Group’un 2021’de Colt’u satın alması, bu tasarımın üreticisini Atlantik’in iki yakasında da güçlü bir sanayi grubuna dönüştürdü; P-10 hattı ihalelerde yeni kullanıcı kazanmaya devam ediyor.
| Standart kart · #7 CZ 75 ailesi (CZ 75B, SP-01, P-07/P-09) | |
|---|---|
| Ürün adı | CZ 75 ailesi (CZ 75B, SP-01, P-07/P-09) |
| Üretici | Česká zbrojovka (Colt CZ Group) |
| Ülke | Çekya |
| Sistem sınıfı | Çelik gövdeli, horozlu DA/SA servis tabancası; P-07/P-09 polimer gövdeli türevler |
| Kalibre | 9×19 mm Parabellum |
| Ağırlık | yaklaşık 1.000 g (CZ 75B, boş şarjörle); P-09 yaklaşık 850 g |
| Hizmete giriş yılı | 1975 |
| Kullanıcılar | Çekya (ordu ve polis; kademeli olarak CZ P-10’a geçiş), Slovakya, Tayland, Peru, Kazakistan, Mısır ve İsrail türevleri (Helwan, Jericho 941), çok sayıda polis teşkilatı; 40’tan fazla ülkede resmî kullanım |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Çelik gövdeli tasarımlar arasında Beretta 92’den sonra en yaygın olanı; türevleriyle birlikte sayıldığında kullanıcı tabanı çok daha geniş. |
#6Heckler & Koch USP / SFP9 (VP9) — Heckler & Koch GmbH · Almanya

USP (Universale Selbstladepistole, evrensel kendinden dolmalı tabanca), H&K’nin 1993’te ABD pazarı için tasarladığı ve bir yıl sonra Bundeswehr’in P8 adıyla kabul ettiği modeldir. Polimer gövde ve Browning tipi kilitli namlu, geri tepmeyi azaltan patentli tampon yay sistemiyle birleşir. Şirket, USP’nin 20 bin atışlık +P mermi testini parça kırılmadan geçtiğini belgeledi.
USP’nin dokuz farklı tetik/emniyet varyantı sunması, ordu ve polis ihalelerinde esneklik sağladı: horozlu çift hareketli, yalnızca çift hareketli veya emniyet mandalsız sürümler aynı gövdede sunuldu. Alman Ordusu’nun P8’i, İspanyol Guardia Civil’in USP Compact’ı ve ABD özel kuvvetlerinin Mk 23’ü (USP’nin .45 ACP tabanlı büyük kardeşi) bu esnekliğin sonucudur.
SFP9 (ABD’de VP9), 2014’te piyasaya çıkan çarpmalı iğneli halefidir. Değiştirilebilir kabza sırt ve yan panelleri sayesinde 27 farklı kabza kombinasyonu sunar; bu, listedeki en geniş ergonomik ayar aralığıdır. Alman eyalet polisleri (Kuzey Ren-Vestfalya, Bavyera ve diğerleri) ve Japonya Öz Savunma Kuvvetleri SFP9’u seçti; Japonya bu kararla 1982’den beri kullandığı SIG P220 lisansını sonlandırdı.
H&K tabancalarının kullanıcı listesi geniş ama sipariş adetleri Glock ve SIG’e göre daha düşüktür; şirketin fiyatlandırması ve üretim kapasitesi bunu belirler. Buna karşılık özel kuvvet birimlerindeki yoğunluğu, tabancanın prestijini ve modernizasyon talebini canlı tutuyor.
| Standart kart · #6 Heckler & Koch USP / SFP9 (VP9) | |
|---|---|
| Ürün adı | Heckler & Koch USP / SFP9 (VP9) |
| Üretici | Heckler & Koch GmbH |
| Ülke | Almanya |
| Sistem sınıfı | Polimer gövdeli servis tabancası; USP horozlu DA/SA, SFP9 çarpmalı iğneli |
| Kalibre | 9×19 mm Parabellum (USP ayrıca .40 S&W ve .45 ACP) |
| Ağırlık | yaklaşık 750 g (USP 9 mm, boş şarjörle); SFP9 yaklaşık 710-730 g |
| Hizmete giriş yılı | 1993 (USP); 1994 (Bundeswehr P8); 2014 (SFP9) |
| Kullanıcılar | Almanya (Bundeswehr P8; SFP9 eyalet polisleri), İspanya (Guardia Civil), Portekiz, Estonya, Litvanya, Japonya (JSDF, SFP9), Malezya, çok sayıda özel kuvvet ve polis birimi |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Alman mühendisliğinin iki nesli tek başlıkta: kullanıcı ülke sayısı yüksek, adet olarak orta ölçekli, güvenilirlik sicili tartışmasız. |
#5Makarov PM — İjevsk Mekanik Fabrikası (Rusya) ve lisanslı üreticiler · SSCB / Rusya
Nikolay Makarov’un tasarımı, Tokarev TT-33’ün yerine 1951’de Sovyet Ordusu’na girdi ve Varşova Paktı’nın ortak yan silahı oldu. Walther PP’den esinlenen serbest sürgülü (blowback: namlu kilitlenmez, sürgüyü yalnızca yay ve sürgü kütlesi tutar) mekanizma, tabancanın 27 parçayla çalışmasını sağlar. Bu sadelik, Soğuk Savaş boyunca Doğu Almanya’dan Vietnam’a kadar lisanslı üretimi kolaylaştırdı.
9×18 mm Makarov kartuşu, serbest sürgülü bir tabancada güvenle kullanılabilecek en güçlü mermi olarak tasarlandı; NATO’nun 9×19 mm’sinden daha zayıf ama daha kısa ve daha az geri tepmeli. 8 mermilik tek sıralı şarjör, kapasitede bu listenin en düşük değeridir ve tabancanın bugün neden değiştirilmekte olduğunu açıklar.
Rusya 2003’te PYa (Yarygin) ve 2019’da Udav tabancalarını kabul etti, ancak PM’nin envanterden tamamen çıkması yıllar alacak; milyonlarca adet üretildi ve Rus polisi, Rosgvardiya ve pek çok eski Sovyet cumhuriyeti hâlâ kullanıyor. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nde de 2022 sonrasında Batılı tabancalarla birlikte görülmeye devam etti.
Modernizasyon kapasitesi sınırlı: ray yok, optik montajı yok, kapasite artırma imkânı yok. Buna karşılık kirli ortamda çalışma güvenilirliği ve çok düşük bakım gereksinimi, tabancanın Afrika ve Asya’daki ikincil kullanıcılarda uzun süre kalacağını gösteriyor.
| Standart kart · #5 Makarov PM | |
|---|---|
| Ürün adı | Makarov PM |
| Üretici | İjevsk Mekanik Fabrikası (Rusya) ve lisanslı üreticiler |
| Ülke | SSCB / Rusya |
| Sistem sınıfı | Çelik gövdeli, serbest sürgülü (blowback), çift/tek hareketli kompakt servis tabancası |
| Kalibre | 9×18 mm Makarov |
| Ağırlık | yaklaşık 730 g (boş şarjörle) |
| Hizmete giriş yılı | 1951 |
| Kullanıcılar | Rusya (kademeli olarak PYa ve Udav ile değiştiriliyor), Ukrayna, Belarus, Kazakistan, Vietnam, Çin (Type 59), Bulgaristan, Kuzey Kore, eski Doğu Bloku orduları ve polis teşkilatları |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Tasarım olarak çağının gerisinde, ama envanterdeki adet ve kullanıcı ülke sayısıyla hâlâ dünyanın en yaygın askerî tabancalarından biri. |
#4Browning Hi-Power (GP35) — FN Herstal · Belçika

John Browning’in son tasarımı olan ve ölümünden sonra Dieudonné Saive tarafından tamamlanan GP35, 13 mermilik çift sıralı şarjörü ilk kez bir servis tabancasına başarıyla uygulayan modeldir. Bu “yüksek kapasite” (Hi-Power) fikri, 9 mm’nin askerî standart olmasında belirleyici oldu; bugün her modern tabancanın çift sıralı şarjörü, GP35’in mirasıdır.
İkinci Dünya Savaşı’nda tuhaf bir konumdaydı: Alman işgalindeki FN tesisi Wehrmacht için Pistole 640(b) üretirken, Kanada’daki John Inglis fabrikası Müttefikler için aynı tabancayı üretiyordu. Savaş sonrası Hi-Power, Britanya Milletler Topluluğu ordularının ortak yan silahı hâline geldi; İngiliz Ordusu L9A1 adıyla 2013’e kadar, Kanada Ordusu 2020’lere kadar Inglis üretimi tabancaları taşıdı.
Tek hareketli (single action) tetik ve dış emniyet mandalı, Colt M1911 çizgisinin devamıdır. Şarjör emniyeti (şarjör takılı değilken tetiğin çalışmaması) ve 13 mermilik kapasite, 1935’te devrimdi; 1980’lerin çift hareketli ve polimer tabancaları karşısında ise eskimiş sayıldı.
FN Herstal 2017’de klasik üretimi durdurdu, ancak 2022’de FN High Power adıyla 17 mermilik modernize sürümü sundu; Türk üretici Girsan’ın MC P35’i ve Springfield SA-35 gibi kopyalar da tasarımın hâlâ talep gördüğünü gösteriyor. Ordu envanterlerindeki varlığı azalıyor; listedeki yeri esas olarak 80 yıllık hizmet geçmişine dayanıyor.
| Standart kart · #4 Browning Hi-Power (GP35) | |
|---|---|
| Ürün adı | Browning Hi-Power (GP35) |
| Üretici | FN Herstal |
| Ülke | Belçika |
| Sistem sınıfı | Çelik gövdeli, horozlu, tek hareketli (SA) servis tabancası |
| Kalibre | 9×19 mm Parabellum |
| Ağırlık | yaklaşık 990 g (Mk III, boş şarjörle) |
| Hizmete giriş yılı | 1935 |
| Kullanıcılar | Belçika, Birleşik Krallık (L9A1, 1954-2013), Kanada (1944-2020’ler), Avustralya, Hindistan (Inglis türevi), Arjantin (FM lisansı), Endonezya, Irak, Malezya; tarih boyunca 50’den fazla ülke |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Aktif kullanıcı sayısı hızla düşen ama tarihsel etkisi bu listede yalnızca M1911 ile kıyaslanabilecek bir klasik. |
#3SIG Sauer P320 / M17-M18 — SIG Sauer Inc. (ABD) / SIG Sauer GmbH mirası (Almanya-İsviçre) · ABD / İsviçre-Almanya

P320’nin en önemli buluşu, ateşleme grubunun (fire control unit) seri numaralı tek modül olması ve gövde, sürgü ve namlunun bu modül etrafında değiştirilebilmesidir. Aynı çekirdek parçayla tam boy, kompakt veya alt-kompakt bir tabanca elde edilebilir. Bu modülerlik, ABD Ordusu’nun 2015-2017 arasında yürüttüğü Modüler Tabanca Sistemi (MHS, Modular Handgun System) yarışmasında belirleyici oldu.
19 Ocak 2017’de ABD Ordusu P320’nin özelleştirilmiş sürümünü seçti: tam boy M17 ve kısa M18. 17 mermilik standart ve 21 mermilik uzatılmış şarjör, kırmızı nokta nişangâh için önceden kesilmiş sürgü ve dış emniyet mandalı sözleşmenin şartlarıydı. Kara Kuvvetleri’nin ardından Deniz Piyadeleri, Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik de aynı tabancayı kabul etti; ABD tarihinde ilk kez tüm kuvvetler tek tabancaya geçmiş oldu.
Danimarka Ordusu 2018’de P320 X-Carry’yi, Kanada 2022’de C22 adıyla P320’yi seçti. Bu, tabancayı yalnızca üç yıl içinde iki NATO ordusunun ana yan silahı yaptı. Toplam sipariş, ABD Ordusu’nun ilk 10 yıllık sözleşmesinde 195 binden fazla adetle başlayarak diğer kuvvetlerle birlikte yarım milyon sınırına yaklaştı.
P320, düşürülme sonucu istemsiz ateşleme iddialarıyla da gündeme geldi; SIG Sauer 2017’de gönüllü bir yükseltme programı açtı ve M17/M18 sürümlerinde tetik grubu değiştirildi. Bu tartışma, tabancanın hizmet geçmişi puanında dikkate alındı.
| Standart kart · #3 SIG Sauer P320 / M17-M18 | |
|---|---|
| Ürün adı | SIG Sauer P320 / M17-M18 |
| Üretici | SIG Sauer Inc. (ABD) / SIG Sauer GmbH mirası (Almanya-İsviçre) |
| Ülke | ABD / İsviçre-Almanya |
| Sistem sınıfı | Modüler, polimer gövdeli, çarpmalı iğneli servis tabancası |
| Kalibre | 9×19 mm Parabellum (ayrıca .40 S&W, .357 SIG, .45 ACP) |
| Ağırlık | yaklaşık 830 g (M17, boş şarjörle); M18 yaklaşık 740 g |
| Hizmete giriş yılı | 2014 (P320); 2017 (ABD Ordusu M17/M18) |
| Kullanıcılar | ABD (Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri, Deniz Piyadeleri, Sahil Güvenlik), Danimarka, Kanada (C22), Tayland Kraliyet Polisi, çeşitli ABD federal teşkilatları |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Kullanıcı ülke sayısı henüz Glock’un gerisinde ama ABD siparişinin ölçeği ve modüler mimari, onu on yıl içinde birinciliğin en güçlü adayı yapıyor. |
#2Beretta 92 / M9 — Fabbrica d’Armi Pietro Beretta · İtalya

Beretta 92, 1976’da İtalyan ordusu için geliştirildi ancak dünya sahnesine 1985’te çıktı: ABD Silahlı Kuvvetleri, 74 yıl hizmet veren Colt M1911A1’in yerine 92F’yi M9 adıyla seçti. Bu karar, NATO standardı 9×19 mm kalibresinin ABD’de de yan silah standardı olmasını sağladı ve Beretta’yı bir gecede dünyanın en çok konuşulan tabanca üreticisi yaptı.
Tasarımın en belirgin özelliği açık sürgüsüdür (open slide): namlunun üstü büyük ölçüde açıktır, bu da kovan atma sıkışmalarını azaltır. Düşen kilit bloğu (falling locking block), Walther P38’den devralınmış bir kilitleme çözümüdür ve namlunun ateşleme sırasında eksenden sapmamasını sağlar. 15 mermilik şarjör, 1985’te M1911’in 7 mermisine kıyasla iki katından fazla kapasite anlamına geliyordu.
Askerî hizmet geçmişi bu listedeki en yoğun olanlardan biri: Panama, Körfez Savaşı, Balkanlar, Irak ve Afganistan. 2006’da geliştirilen M9A1, Picatinny rayı ekledi; 2015’teki M9A3 ise ince kabza, dişli namlu ve 17 mermilik şarjörle modernizasyon önerdi, ancak ABD Ordusu 2017’de SIG Sauer M17’ye geçti.
Beretta 92’nin lisanslı kopyaları ayrı bir küre oluşturur: Brezilya’da Taurus PT92, Türkiye’de MKE Yavuz 16, Mısır’da Helwan 920. Bu kopyalar sayesinde toplam üretim rakamı, Beretta’nın kendi Gardone Val Trompia tesisinden çıkan adedin çok üzerindedir.
| Standart kart · #2 Beretta 92 / M9 | |
|---|---|
| Ürün adı | Beretta 92 / M9 |
| Üretici | Fabbrica d’Armi Pietro Beretta |
| Ülke | İtalya |
| Sistem sınıfı | Alüminyum gövdeli, horozlu, çift/tek hareketli (DA/SA) servis tabancası |
| Kalibre | 9×19 mm Parabellum |
| Ağırlık | yaklaşık 950 g (92FS, boş şarjörle) |
| Hizmete giriş yılı | 1976 (İtalya); 1985 (ABD Silahlı Kuvvetleri, M9) |
| Kullanıcılar | İtalya, ABD (1985-2017 standart, hâlen kısmen envanterde), Fransa (PAMAS G1), Brezilya (Taurus PT92 lisansı), Mısır, Türkiye (MKE Yavuz 16 lisansı), Şili, Peru, Afganistan; 20’den fazla ülke |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Çelik ve alüminyum çağının son büyük servis tabancası; ABD’nin geçişine rağmen lisanslı üretim ve geniş kullanıcı tabanı sayesinde ikinci sırada. |
#1Glock 17 / Glock 19 — Glock Ges.m.b.H. · Avusturya

Gaston Glock 1980’e kadar tabanca üretmemiş bir mühendisti; ürettiği ilk model, Avusturya Ordusu’nun 1982 ihalesini kazandı. Polimer (yüksek dayanımlı plastik) gövde, kartuş çakmak yerine çarpmalı iğne (striker) ve dış emniyet mandalı olmayan “Safe Action” tetik sistemi, o dönem için radikaldi. Bugün ise dünyadaki servis tabancalarının büyük çoğunluğu aynı formülü izliyor.
Glock 17’nin adı 17 mermilik şarjörden değil, şirketin 17. patentinden gelir. Kompakt kardeşi Glock 19, 15 mermilik şarjörü ve daha kısa namlusuyla özellikle özel kuvvetler ve sivil giyimli kolluk personeli için standart hâline geldi. ABD Ordusu’nun bazı özel harekât birimleri ve İngiliz Ordusu (2013’ten itibaren L131A1 adıyla Glock 17 Gen4) bu iki modeli kullanıyor.
Yaygınlığın ardındaki asıl neden, parça sayısının azlığı ve bakım kolaylığıdır. Tabanca 34 parçadan oluşur, alan bakımı için özel alet gerekmez ve farklı nesiller arasında şarjör uyumluluğu büyük ölçüde korunmuştur. ABD’de kolluk teşkilatlarının yaklaşık üçte ikisinin Glock kullandığı, şirketin uzun yıllardır tekrarladığı bir istatistiktir.
Beşinci nesil (Gen5, 2017), ordu ve polis ihalelerinin talebiyle geldi: iki taraflı sürgü bırakma mandalı, gelişmiş nMDLC namlu ve daha düz tetik. MOS (Modular Optic System) varyantları ise kırmızı nokta nişangâh (red dot) montajına hazır geliyor; bu, 2020’lerin en belirleyici modernizasyon eğilimi.
| Standart kart · #1 Glock 17 / Glock 19 | |
|---|---|
| Ürün adı | Glock 17 / Glock 19 |
| Üretici | Glock Ges.m.b.H. |
| Ülke | Avusturya |
| Sistem sınıfı | Polimer gövdeli, çarpmalı iğneli servis tabancası |
| Kalibre | 9×19 mm Parabellum |
| Ağırlık | yaklaşık 705 g (Glock 17 Gen5, boş şarjörle); Glock 19 yaklaşık 670 g |
| Hizmete giriş yılı | 1982 (Avusturya Ordusu, P80 adıyla) |
| Kullanıcılar | Avusturya, Birleşik Krallık (L131A1), Norveç, İsveç, Hollanda, Hindistan, Yeni Zelanda, çok sayıda ABD federal ve yerel kolluk teşkilatı; toplam 48’den fazla ülke |
| Neden listede? |
|
| Envanter Medya değerlendirmesi | Modern servis tabancasının tanımını yazan model; kullanıcı sayısı ve üretim ölçeğinde diğer dokuz modelin toplamına yakın bir ağırlık taşıyor. |
Glock 17/19 Neden Zirvede?
- Kullanıcı sayısı: 48’den fazla ülkenin ordu veya kolluk envanterinde; listedeki hiçbir model bu genişliğe yaklaşmıyor.
- Hizmet süresi: 1982’den bu yana kesintisiz üretim ve hizmet; 44 yıl boyunca temel mimari değişmedi.
- Sadelik: 34 parça, özel alet gerektirmeyen alan bakımı ve nesiller arası şarjör uyumluluğu, lojistik maliyetini düşürüyor.
- Güvenilirlik: Avusturya Ordusu’nun 1982 kabul testlerinden İngiliz Ordusu’nun 2013 L131A1 seçimine kadar bağımsız kurumlarca tekrar tekrar doğrulandı.
- Modernizasyon: Gen5 ve MOS sürümleri, kırmızı nokta nişangâh ve fener montajını fabrika çıkışı sunarak tasarımı 2030’lara taşıyor.
- Endüstri etkisi: Polimer gövde ve çarpmalı iğne formülü, bu listedeki CANiK, Sarsılmaz, SIG P320 ve H&K SFP9 dahil tüm modern servis tabancalarının çıkış noktası.
CANiK ve Sarsılmaz Neden Tercih Edilmeli?
- Her iki tabanca da 9×19 mm NATO kalibresi, 17-18 mermilik kapasite, fabrika çıkışı optik uyumu ve değiştirilebilir kabza sırtıyla güncel servis tabancası şartnamelerinin tamamını karşılıyor; teknik olarak Glock ve SIG ile aynı sınıfta değerlendiriliyorlar.
- 2018 Millî Tabanca sözleşmesi ve 2025 IDEF sözleşmesiyle TSK, Emniyet ve Jandarma envanterine yüz binlerce adet girdi; bu hacim, yedek parça, eğitim ve bakım altyapısının ülke içinde tam olarak kurulduğu anlamına geliyor.
- Üretim ölçeği ihracat rakamlarıyla doğrulanıyor: Türkiye 2021’den bu yana ABD’nin en büyük ateşli silah ithalat kaynağı ve CANiK bu hacmin ana markası; Sarsılmaz da SAR USA ile aynı pazarda kalıcı.
- CANiK’in Florida’daki üretim tesisi ve 2025 Industry Choice Award ödülü, tasarım olgunluğunun dünyanın en rekabetçi pazarında bağımsız olarak tescillendiğini gösteriyor.
- Her iki üreticinin de yerli tedarik zincirine dayanması, kriz dönemlerinde ithalat lisanslarına bağımlı kalmadan sürdürülebilir tedarik sağlıyor; bu, servis tabancasında çoğu ülkenin sahip olmadığı bir avantaj.
Bu Kategoride Türk Sanayii Nerede?
Türkiye’nin servis tabancası tarihi MKE ile başlar. 1948’de üretime giren Kırıkkale tabancası, Walther PP mimarisinin lisanslı 7,65 mm türeviydi ve on yıllarca subay ve polis yan silahı olarak taşındı. 1980’lerin sonunda MKE, Beretta 92F lisansıyla Yavuz 16’yı üretmeye başladı; Yavuz 16, 2018 Millî Tabanca sözleşmesine kadar TSK’nın standart 9 mm yan silahı olarak kaldı. Bu iki lisanslı üretim tecrübesi, özel sektörün 2000’lerde kendi tasarımlarına geçebilmesinin zeminini hazırladı.
Bugün tablo farklı: Sarsılmaz, CANiK (Samsun Yurt Savunma), TİSAŞ ve Girsan, ABD pazarında birbirleriyle yarışan dört Türk markası. Türkiye 2021’den bu yana ABD’nin en büyük ateşli silah ithalat kaynağı; 2020’de ABD’ye ithal edilen tabanca ve tüfeklerin 1,49 milyon adedi Türk menşeliydi ve 2024’te ABD’nin Türkiye’den silah, mühimmat ve parça ithalatı 434 milyon doları aştı. Envanter Medya’nın “Dünyanın En Büyük Hafif Silah Üreticileri” analizinde vurgulanan ABD ithalat çıkarımı burada da geçerli: Türk üreticiler, dünyanın en rekabetçi sivil ve kolluk pazarında fiyat değil hacim ve tasarım olgunluğuyla yer edindi. TİSAŞ’ın M1911 ve Hi-Power türevleri ile Girsan’ın MC P35’i, klasik tasarımların üretim lisansı gerektirmeyen modern kopyalarında Türkiye’yi küresel tedarikçi konumuna taşıdı.
Karşılaştırma Tablosu
| # | Sistem | Kalibre | Ağırlık | Yıl | Puan |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Glock 17 / Glock 19 Avusturya | 9×19 mm Parabellum | yaklaşık 705 g (Glock 17 Gen5, boş şarjörle); Glock 19 yaklaşık 670 g | 1982 (Avusturya Ordusu, P80 adıyla) | 95 |
| 2 | Beretta 92 / M9 İtalya | 9×19 mm Parabellum | yaklaşık 950 g (92FS, boş şarjörle) | 1976 (İtalya); 1985 (ABD Silahlı Kuvvetleri, M9) | 85 |
| 3 | SIG Sauer P320 / M17-M18 ABD / İsviçre-Almanya | 9×19 mm Parabellum (ayrıca .40 S&W, .357 SIG, .45 ACP) | yaklaşık 830 g (M17, boş şarjörle); M18 yaklaşık 740 g | 2014 (P320); 2017 (ABD Ordusu M17/M18) | 82 |
| 4 | Browning Hi-Power (GP35) Belçika | 9×19 mm Parabellum | yaklaşık 990 g (Mk III, boş şarjörle) | 1935 | 81 |
| 5 | Makarov PM SSCB / Rusya | 9×18 mm Makarov | yaklaşık 730 g (boş şarjörle) | 1951 | 79 |
| 6 | Heckler & Koch USP / SFP9 (VP9) Almanya | 9×19 mm Parabellum (USP ayrıca .40 S&W ve .45 ACP) | yaklaşık 750 g (USP 9 mm, boş şarjörle); SFP9 yaklaşık 710-730 g | 1993 (USP); 1994 (Bundeswehr P8); 2014 (SFP9) | 78 |
| 7 | CZ 75 ailesi (CZ 75B, SP-01, P-07/P-09) Çekya | 9×19 mm Parabellum | yaklaşık 1.000 g (CZ 75B, boş şarjörle); P-09 yaklaşık 850 g | 1975 | 76 |
| 8 | CANiK TP9 ailesi (TP9SF, TP9 Elite) / METE Türkiye | 9×19 mm Parabellum | yaklaşık 800-830 g (TP9SF, boş şarjörle); TP9 Elite SC yaklaşık 700 g | 2011 (TP9); 2018 (TSK Millî Tabanca sözleşmesi) | 74 |
| 9 | Sarsılmaz SAR9 / SAR9 METE Türkiye | 9×19 mm Parabellum | yaklaşık 790 g (SAR9 METE, boş şarjörle, üretici verisi) | 2016 (proje başlangıcı); 2018 (TSK Millî Tabanca sözleşmesi) | 70 |
| 10 | Colt M1911 / M1911A1 / M45A1 ABD | .45 ACP (11,43×23 mm) | yaklaşık 1.100 g (M1911A1, boş şarjörle); M45A1 yaklaşık 1.130 g | 1911; 2012 (M45A1, ABD Deniz Piyadeleri) | 66 |
Mobilde kalibre ve yıl sütunları gizlenir; tam veri her ürünün standart kartında.
Yarın yeni galeri
Sıradaki dosya: Dünyanın En Uzun Süredir Hizmette Olan 10 Hafif Silahı. Hafif Silahlar Serisi her gün 12:30’da yeni bir dosyayla devam ediyor.
Sıkça Sorulanlar
Dünyada en çok kullanılan askerî tabanca hangisi?
Glock 17 ve kompakt türevi Glock 19, 48’den fazla ülkenin ordu veya kolluk envanterinde bulunmasıyla dünyada en yaygın servis tabancasıdır. 1982’de Avusturya Ordusu tarafından kabul edilen tasarım, polimer gövde ve çarpmalı iğneli mekanizmayla modern servis tabancasının standardını belirledi. Beretta 92 ve SIG Sauer P320 onu izliyor.
Türk Silahlı Kuvvetleri hangi tabancayı kullanıyor?
TSK, 2018 Millî Tabanca sözleşmesiyle CANiK TP9 ve Sarsılmaz SAR9 METE tabancalarını standart yan silah olarak kabul etti; toplam tedarik 280 bin adedi aşıyor. Bu sözleşmeden önce MKE’nin Beretta 92F lisansıyla ürettiği Yavuz 16 standart 9 mm servis tabancasıydı ve envanterde kısmen bulunmaya devam ediyor.
ABD ordusu hangi tabancayı kullanıyor?
ABD Silahlı Kuvvetleri 2017’den itibaren SIG Sauer P320 tabanlı M17 (tam boy) ve M18 (kompakt) modellerini kullanıyor. Kara Kuvvetleri’nin ardından Deniz Piyadeleri, Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik de aynı sisteme geçti. 1985-2017 arasında standart yan silah Beretta M9, 1911-1985 arasında ise Colt M1911 ailesiydi.
Askerî tabancalarda neden 9×19 mm kalibre yaygın?
9×19 mm Parabellum, NATO’nun standart tabanca ve hafif makineli tüfek kartuşudur; müttefik ordular arasında mühimmat uyumluluğu sağlar. Geri tepmesi kontrol edilebilir, kartuş boyutu 15-18 mermilik çift sıralı şarjörlere izin verir ve üretim maliyeti düşüktür. Bu nedenlerle .45 ACP ve 9×18 mm Makarov gibi kalibreler kademeli olarak 9×19’a yerini bırakıyor.
Çarpmalı iğneli (striker-fired) tabanca ile horozlu tabanca arasındaki fark nedir?
Horozlu (hammer-fired) tabancada ateşleme iğnesine dış veya iç bir horoz vurur; çarpmalı iğneli tasarımda ise iğne yay yüküyle doğrudan kapsüle çarpar ve horoz yoktur. Çarpmalı iğneli sistem daha az parça, daha tutarlı tetik ve daha ince sürgü sağlar; Glock, SIG P320, CANiK TP9 ve SAR9 bu sınıftadır. Beretta 92 ve CZ 75 horozlu tasarımlardır.
Türkiye’nin tabanca ihracatı ne durumda?
Türkiye 2021’den bu yana ABD’nin en büyük ateşli silah ithalat kaynağıdır. 2020’de ABD’ye 1,49 milyon adet Türk menşeli ateşli silah ithal edildi; 2024’te ABD’nin Türkiye’den silah, mühimmat ve parça ithalatı yaklaşık 434 milyon dolardı. CANiK, Sarsılmaz, TİSAŞ ve Girsan bu hacmin başlıca markaları; CANiK ayrıca Florida’da üretim tesisi işletiyor.
Colt M1911 hâlâ askerî hizmette mi?
Sınırlı olarak evet. ABD Deniz Piyadeleri özel harekât birimleri 2012-2016 arasında M45A1 sürümünü kullandı; Filipinler, Yunanistan, Tayland ve bazı Latin Amerika orduları M1911 türevlerini envanterde tutmaya devam ediyor. Ancak 7 mermilik kapasite ve 1,1 kilogramlık ağırlık nedeniyle standart servis tabancası olarak yerini büyük ölçüde 9 mm polimer gövdeli modellere bıraktı.
Makarov PM neden hâlâ bu kadar yaygın?
1951’den itibaren Sovyetler Birliği ve Varşova Paktı ülkelerinde milyonlarca adet üretildi; Çin, Bulgaristan, Doğu Almanya ve Vietnam lisanslı üretim yaptı. 27 parçalı serbest sürgülü mekanizması kirli ortamlarda güvenilir ve bakımı basittir. Rusya PYa ve Udav’a geçiyor olsa da eski Sovyet cumhuriyetleri, Asya ve Afrika’daki envanterlerin tükenmesi yıllar alacak.
Editoryal not: Bu dosya savunma teknolojisi ve tarih haberciliğidir; satın alma rehberi değildir. Sıralama Envanter Medya editoryal değerlendirmesidir; farklı görev ihtiyaçlarında sıralama değişebilir. Ağırlık ve kalibre değerleri üretici ve açık kaynaklardan derlenmiştir; konfigürasyona göre farklılık gösterebilir.
Hafif Silahlar Serisi ve İlgili Envanter Medya Dosyaları
- Dünyanın En Tanınmış 10 Keskin Nişancı Tüfeği
- Tarihin En Ünlü 10 Tabancası
- Dünyanın En İyi 10 Pompalı Tüfeği
- Dünyanın En Tanınmış 10 Av Tüfeği
- Dünyanın En İyi 10 Hafif Makineli Tüfeği
- Dünyanın En İyi 10 Genel Maksat Makineli Tüfeği
- Tarihin En İkonik 10 Piyade Tüfeği
- Dünyanın En İyi 10 Hücum Tüfeği: MPT-76 Zirvede
- Dünyanın En İyi 10 Tabancası: CANiK Zirvede
- MKE MPT-76 Nedir?
- MKE Yavuz 16 Nedir?
- HK416 Nedir?
- Dünyanın En Büyük Hafif Silah Üreticileri
- Dünyanın En Büyük Mühimmat Üreticileri
- Türkiye’nin En İyi Av Tüfekleri
- En İyi Yerli Pompalı Av Tüfekleri 2026
- FB Beryl Nedir? Polonya’nın AK Kökenli Tüfeği
- UKM-2000 Nedir? Polonya’nın 7,62 mm Makineli Tüfeği
- MKE’den TSK’ya Ağustos Silah ve Mühimmat Teslimatı
Kaynaklar
- Glock GmbH – Resmî ürün sayfaları
- Wikipedia – Glock
- Wikipedia – Beretta 92
- Wikipedia – SIG Sauer M17
- SIG Sauer – M17/M18 Modular Handgun System
- Wikipedia – Browning Hi-Power
- Wikipedia – Makarov pistol
- Heckler & Koch – SFP9
- Wikipedia – CZ 75
- CANiK – METE MC9 ürün sayfası
- Bigpara/Hürriyet – Sarsılmaz 84 bin 800 yerli tabanca sözleşmesi (IDEF 2025)
- Vikipedi – Türk Kara Kuvvetlerinin askerî teçhizat listesi
- Foreign Policy – Turkish Guns Are Taking Over U.S. and Global Markets
- Trading Economics – US imports from Turkey, arms and ammunition (HS 93)
- Wikipedia – M1911 pistol

