DARPA ‘Sınırsız ve Radikal’ Fikir İstiyor: Yeni Nesil Hipersonik Seyir Füzesi Arayışı Başladı

DARPA’nın çağrısı, hipersonik silah tartışmasının hangi noktaya geldiğini gösteriyor. Artık soru “yapılabilir mi” değil; ajans onlarca yıllık deneme birikiminin ardından bunun cevabını biliyor. Yeni soru şu: bu silah, savaşta anlamlı sayılarda üretilebilir mi?

RFI metni bu yüzden alışılmadık biçimde üretim odaklı. DARPA, “üretim ve montaj için tasarım” felsefesini öne çıkararak uygun maliyetli ve yüksek hızlı imalatı baştan bir gereksinim olarak koyuyor. Bugüne kadarki hipersonik programların ortak zaafı da tam olarak buydu: teknik olarak çalışan ama tanesi çok pahalıya mal olan, dolayısıyla envantere sınırlı sayıda girebilen sistemler.

Üç başlıkta ne isteniyor

Çağrı üç ayrı alanda fikir topluyor. Birincisi mimari: füzenin nereden atılacağı. DARPA bombardıman uçağının dış askısından, iç silah bölmesinden, karadan ve hatta nakliye uçağından atılan paletli mühimmat düzeninden söz ediyor. Bu, tek bir platforma bağlı kalmayan bir tasarım isteğinin işareti.

İkincisi, ajansın kendi ifadesiyle “sınırsız, radikal” alt sistem konseptleri: yüksek enerji yoğunluklu yakıtlar, yeni itki çözümleri ve hipersonik uçuşun yarattığı aşırı sıcaklığa dayanabilen malzemeler. Üçüncüsü ise çoğu zaman gözden kaçan ama takvimi asıl belirleyen alan — test ve değerlendirme. DARPA burada otonom telemetri ve ileri veri asimilasyonu gibi yöntemlerle geliştirme süresini kısaltmayı hedefliyor.

Hava soluyan füze ile süzülen başlığın farkı

Hipersonik silah denince akla iki ayrı aile geliyor ve ikisi birbirine sık sık karıştırılıyor. Takviyeli süzülen başlıklar (boost-glide) bir roketle atmosfer dışına taşınıyor, ardından yüksek irtifadan hedefe doğru süzülüyor. Hava soluyan seyir füzeleri ise scramjet benzeri bir motorla atmosfer içinde, çok daha alçakta ve motoru yanar vaziyette uçuyor.

Bu ikinci yaklaşımın avantajı boyut ve esneklik. Roket kademesi taşımadığı için daha küçük paketlenebiliyor, bu da onu daha fazla platformdan atılabilir kılıyor. DARPA’nın 2010’ların sonunda yürüttüğü HAWC programı bu yolun çalıştığını gösterdi ve doğrudan Hava Kuvvetleri’nin HACM projesine zemin hazırladı. Yeni çağrı, HAWC’un bıraktığı yerden değil, bir sonraki nesilden başlamak istiyor.

Aynı denklem, hipersonik alanda yol alan diğer ülkeler için de geçerli. Roketsan’ın TAYFUN ailesiyle uzun menzilli balistik füze kabiliyetini ölçekleyip hipersonik çalışmalara yönelmesi, teknolojiden çok üretilebilirlik sınavını işaret ediyor: envantere kaç adet girebildiği, laboratuvarda ulaşılan Mach değerinden daha belirleyici.

Sırada ne var

DARPA yanıtları 6 Ekim’e kadar bekliyor, Eylül’de de bir sanayi günü düzenleyecek. Ajans özellikle geleneksel savunma sanayii dışından firmaların katılımını teşvik ediyor — bu, son yıllarda uzay ve insansız sistemler alanında işe yaramış bir formül. Bilgi talebinin doğrudan bir sözleşmeye dönüşmesi şart değil; ancak DARPA’nın böyle bir çağrı açması, çoğu zaman birkaç yıl içinde şekillenen yeni bir programın habercisi oluyor.

Kaynaklar

• Breaking Defense — “DARPA seeks ‘unconstrained, radical’ concepts for next-gen hypersonic cruise missile” (Ağustos 2026)
• DARPA — Yeni nesil hipersonik seyir füzesi bilgi talebi (7 Ağustos 2026)
• DARPA HAWC programı ve ABD Hava Kuvvetleri HACM projesi kamuya açık belgeleri

İlgili Haberler

Golden Dome’un uzay önleyicilerinde ilk eşik aşıldıGüney Kore nükleer denizaltısını yasayla kuruyorTürkiye’nin en uzun menzilli füzeleri