Belçika, İlk Mayın Avcısını Bulgaristan’a Verdi: BNS Bellis Karadeniz’de 7 Gemilik NATO Takviyesinin Öncüsü

Belçika, Tripartite sınıfı mayın avlama gemisi BNS Bellis’i (M916) 30 Ekim’de resmî olarak Bulgaristan Deniz Kuvvetleri’ne devretti. Bellis, Belçika’nın Bulgaristan’a bedelsiz olarak vereceği dört mayın avcısından ilki ve Karadeniz’de planlanan yedi gemilik takviyenin de ilk adımı oldu.

Devir töreni, Belçika, Hollanda ve Bulgaristan arasında imzalanan üçlü bir mutabakat muhtırası kapsamında gerçekleşti. Anlaşmaya göre Belçika dört, Hollanda ise üç Tripartite sınıfı mayın avlama gemisini Bulgaristan’a aktaracak; Hollanda’ya ait gemilerin teslimatı ise 2027-2028 döneminde tamamlanacak.

Bedelsiz devir, masraf Bulgaristan’a ait

Belçika Savunma Bakanlığı’nın Eylül 2025’te onayladığı karara göre dört Belçika gemisi — Bellis (M916), Crocus (M917), Lobelia (M921) ve Primula (M924) — Bulgaristan’a satın alma bedeli ödenmeden devrediliyor. Buna karşılık gemilerin hizmete alınması, bakımı ve konuşlandırılmasının maliyeti Bulgaristan tarafından karşılanacak; bu çalışmaların büyük bölümünün Belçika sanayi kuruluşları üzerinden yürütülmesi öngörülüyor.

Belçika Malzeme Kaynakları Genel Müdürü ve Ulusal Silahlanma Direktörü Tümgeneral Bernard Phaleg, devir törenindeki açıklamasında şunları söyledi: “Geminin Bulgaristan’a devredilmesi sayesinde, kanıtlanmış bir kabiliyet NATO bünyesinde operasyonel kalmaya devam ediyor.” Phaleg ayrıca Belçika’nın bu adımla “bir müttefiki güçlendirdiğini ve Karadeniz bölgesindeki güvenliği desteklediğini” belirtti.

Ukraynalı mürettebat için eğitim rolü

Bulgaristan, devraldığı gemileri yalnızca kendi mayın avlama kapasitesini güçlendirmek için değil, aynı sınıftan gemileri operasyonel tutan Ukrayna donanması mürettebatının eğitimine katkı sağlamak amacıyla da kullanmayı planlıyor. Bu, Karadeniz’de mayın tehdidiyle mücadelede müttefikler arası kapasite paylaşımının somut bir örneği olarak öne çıkıyor.

Neden Tripartite sınıfı devrediliyor?

Devir, Belçika ve Hollanda donanmalarının kendi Tripartite filolarını kademeli olarak emekliye ayırma sürecinin bir parçası. Her iki ülke, geleneksel mayın avlama gemilerinin yerini robotik ve insansız sistemlere dayalı rMCM (robotic Mine Countermeasures) programıyla doldurmayı planlıyor. Bu geçiş tamamlanana kadar hâlâ görev yapabilir durumdaki Tripartite gemileri, yeni sahiplerinde operasyonel ömürlerini sürdürecek.

1980’lerde hizmete giren Tripartite sınıfı gemiler, Belçika, Hollanda ve Fransa’nın ortak tasarımıyla üretildi ve yıllar içinde NATO’nun mayın karşı tedbir kabiliyetinin bel kemiklerinden biri hâline geldi. Gemilerin cam elyaflı gövdesi, manyetik imzayı düşük tutarak manyetik tetiklemeli mayınlara karşı ek bir koruma sağlıyor.

Karadeniz güvenliği bağlamı

Transfer, Karadeniz’de deniz mayını tehdidinin güncelliğini koruduğu bir dönemde gerçekleşiyor. Bölgede kıyıdaş bir NATO üyesi olan Türkiye de dâhil olmak üzere, ittifak üyeleri mayın karşı tedbir kabiliyetlerinin bölgede sürekliliğini önemli bir öncelik olarak değerlendiriyor. Bulgaristan’ın filosunu yedi gemiye çıkaracak bu program, Karadeniz’deki NATO varlığının somut bir büyümesi olarak kayıtlara geçiyor.

Bellis’in teslimiyle birlikte, Belçika’nın geri kalan üç gemisinin de önümüzdeki dönemde benzer bir takvimle Bulgaristan’a aktarılması bekleniyor.

Tripartite sınıfının teknik profili

Tripartite sınıfı gemiler yaklaşık 51,5 metre uzunluğunda, 600 ton civarında su altı deplasmanına sahip ve genellikle 45-46 kişilik bir mürettebatla görev yapıyor. Manyetik imzayı düşük tutmak için gövdede ahşap ve cam elyafı karışımı bir yapı tercih edilmiş; bu da geminin manyetik tetiklemeli mayınlara karşı doğal bir koruma kazanmasını sağlıyor. Gemiler, değişken derinlikli sonar sistemleri ve uzaktan kumandalı sualtı araçlarıyla mayın tespiti ve imhası gerçekleştirebiliyor.

Bulgaristan donanması, son yıllarda hem kara hem deniz unsurlarında NATO standartlarına uyum sürecini hızlandırmış durumda. Mayın karşı tedbir filosunun yedi gemiye çıkarılması, Bulgaristan’ın Karadeniz’deki deniz trafiği güvenliğini — özellikle tahıl koridoru ve ticaret rotaları bağlamında — güçlendirme hedefiyle örtüşüyor. Savaşın başlamasından bu yana Karadeniz’de zaman zaman tespit edilen başıboş mayınlar, kıyıdaş ülkeleri ortak mayın temizleme kabiliyetlerini artırmaya yöneltmişti.

NATO’nun daimi mayın karşı tedbir grupları

Karadeniz ve Baltık’taki mayın tehdidiyle mücadele, NATO’nun daimi deniz grupları (Standing NATO Mine Countermeasures Groups) üzerinden koordine ediliyor. Bulgaristan’ın filosunu büyütmesi, bu gruplara katkı sağlayabilecek gemi sayısını artırarak ittifakın rotasyonlu görevlendirme yükünü hafifletme potansiyeli taşıyor. Benzer şekilde Romanya da kendi mayın avlama kabiliyetini güçlendirme çabalarını sürdürüyor; iki Karadeniz kıyıdaşı ülkenin paralel adımları, bölgesel mayın karşı tedbir ağının zamanla daha yoğun hâle gelmesine katkı sunuyor.

Hollanda’nın üç gemisinin 2027-2028’de katılımıyla birlikte Bulgaristan, Karadeniz’de hem sayıca hem de operasyonel sürdürülebilirlik açısından daha güçlü bir mayın karşı tedbir filosuna kavuşmuş olacak.

Bu süreçte Belçika sanayisinin bakım ve modernizasyon işlerinde aktif rol alması, devrin yalnızca askerî değil sınai bir iş birliği boyutu da taşıdığını gösteriyor.

Kaynaklar

• Naval News, “Belgium Transfers First Tripartite Minehunter BNS Bellis to Bulgarian Navy”, 31 Ekim 2026 — haber linki (haberin olgusal temeli ve doğrudan alıntılar bu kaynaktan derlenmiştir).