Boeing’e MQ-25A Stingray İçin İlk Seri Üretim Sözleşmesi
Washington, 17 Eylül 2026 — ABD Donanması, Boeing’e MQ-25A Stingray insansız hava tankerinin ilk seri üretim partisi (Lot 1 LRIP – düşük oranlı ilk üretim) için 562 milyon dolarlık sabit fiyatlı teşvikli sözleşme verdi. Sözleşme, 14 Eylül’de imzalandı ve programın deneme aşamasından seri üretime geçtiğini resmen tescilledi.
Sözleşmenin kapsamı
Anlaşma, Lot 1 kapsamında üç adet MQ-25A’nın üretimini finanse ediyor; ayrıca Lot 2’de üretilecek üç ek uçak için uzun tedarik süreli bileşenlerin erken alımına yönelik ek fonlama içeriyor. Boeing, bu üç uçakla birlikte sözleşme kapsamındaki toplam MQ-25A sayısının 14’e çıktığını açıkladı. İlk Lot 1 teslimatlarının 2029’da başlaması planlanıyor.
MQ-25 ne işe yarıyor?
MQ-25A Stingray, ABD Savunma Bakanlığı’nın ilk insansız hava tankeri ve Donanma’nın uçak gemisi güvertesinden operasyon yapan ilk insansız hava aracı olma özelliğini taşıyor. Uçağın öncelikli görevi, F/A-18 Super Hornet filosunu havada yakıt ikmali yükünden kurtarmak; böylece bu uçaklar menzil kaybı yaşamadan vuruş görevlerine odaklanabilecek. Program, geleneksel olarak Super Hornet’lerin bir kısmının “buddy tanker” rolüne ayrılmasıyla ortaya çıkan operasyonel kaybı ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Program geçmişi
MQ-25, 2026 yılı içinde ilk uçuşunu Illinois’teki Mascoutah tesisinde tamamlamış, ardından USS Nimitz uçak gemisi güvertesinde test aşamalarına girmişti. Lot 1 sözleşmesi, programın mühendislik ve geliştirme aşamasından seri üretime geçişini simgeliyor; bu geçiş, ABD deniz havacılığında insansız sistemlerin artık deneysel değil operasyonel bir bileşen haline geldiğinin somut göstergesi sayılıyor.
Stratejik önemi
Uçak gemisi tabanlı hava kuvvetinin menzilini genişletmek, Hint-Pasifik’te artan mesafe sorunlarına karşı ABD Donanması’nın öncelikli gündem maddelerinden biri. MQ-25, tanker rolünün yanı sıra ISR (istihbarat, gözetleme, keşif) ve sınırlı taşıma kapasitesiyle de değerlendiriliyor; bu çok yönlülük, uçak gemisi hava kanadının toplam menzilini önemli ölçüde artırıyor.
Türkiye açısından çerçeve
Türkiye’nin insansız hava sistemleri alanındaki birikimi — Baykar’ın TB2/Akıncı/Kızılelma ailesi ve TUSAŞ’ın Anka serisi — büyük ölçüde ISR ve saldırı görevlerine odaklanmış durumda; havadan yakıt ikmali rolünde insansız platform geliştirme henüz gündemde değil. ABD’nin MQ-25 ile açtığı “insansız tanker” kategorisi, orta vadede uçak gemisi veya büyük hava kuvveti operatörü olan ülkeler için yeni bir teknoloji sınıfı tanımlıyor; bu alan, Türkiye’nin gelecekteki hava kuvveti planlaması açısından izlenmeye değer bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Bilinmeyenler
Lot 2 sözleşmesinin kesin imza tarihi, sonraki lotların yıllık üretim adedi ve MQ-25’in ISR/taşıma rollerine ne zaman geçeceği net değil. Açıklamada birim maliyet paylaşılmadı.
Kaynakça
- ABD Donanması resmi basın açıklaması, “First Production Contract Awarded for MQ-25A Stingray”, 14 Eylül 2026 (navy.mil)
- Naval Today, “Boeing gets $562M US Navy contract for three MQ-25A Stingrays”
- The Aviationist, “Boeing Awarded LRIP Contract for MQ-25 Stingray”
