Saab’dan Ukrayna’ya 16 Adet Gripen E Savaş Uçağı Sözleşmesi
İsveçli savunma şirketi Saab, Ukrayna’ya 16 adet Gripen E çok görevli savaş uçağı tedarik edecek. Şirket, İsveç Savunma Malzemeleri İdaresi (FMV) ile imzalanan sözleşmenin 30 Haziran 2026 tarihinde açıklandığını duyurdu. Sözleşme bedeli yaklaşık 24,6 milyar İsveç kronu düzeyinde bulunuyor ve üçüncü çeyrekte muhasebeleştirilecek.
Saab Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Micael Johansson, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “İsveç ve Saab artık Ukrayna’ya, Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin yeteneklerini dönüştürecek dünya standartlarında bir savaş uçağı olan Gripen E’yi sağlayabilecek durumda.” Sözleşme kapsamında uçaklara ek olarak yedek parçalar ve ilgili teçhizat da yer alıyor.
Teslimat takvimi ve kapsam
Saab’ın FMV’ye yapacağı teslimatların 2029-2030 döneminde gerçekleşmesi planlanıyor. Bu takvim, Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin mevcut Sovyet dönemi kalma uçak filosundan NATO standardı platformlara geçiş sürecinin bir parçasını oluşturuyor. Şirket yetkilileri, teslimat öncesinde pilot eğitimi ve yer personeli eğitim programlarının da devreye alınacağını belirtiyor.
Anlaşmanın daha geniş çerçevesi, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski arasında yapılan görüşmelerde şekillendi. İki lider, Ukrayna’nın ilk etapta 20 adete kadar Gripen E/F tipi uçak edinmeyi hedeflediğini, İsveç’in ise mevcut envanterinden 16 adete kadar Gripen C/D tipi uçağı bağış olarak sağlamayı planladığını açıklamıştı.
Ukrayna’da üretim olasılığı
Saab yönetimi, Gripen uçaklarının son montaj aşamasının Ukrayna topraklarında tamamlanması ihtimalini de gündeme getirdi. Şirket CEO’su, gerekli görülmesi halinde Ukrayna’da bir üretim tesisi kurulabileceğini ve uçakların inşasının bu tesiste tamamlanabileceğini ifade etti. Bu yaklaşım, savaş sürerken Ukrayna’nın kendi savunma sanayii kapasitesini güçlendirme hedefiyle de örtüşüyor.
Gripen E, önceki E/F serisi uçaklara kıyasla geliştirilmiş radar sistemi, elektronik harp kabiliyetleri ve daha yüksek yakıt kapasitesiyle öne çıkıyor. Uçak, düşük işletme maliyeti ve kısa pistlerden operasyon yapabilme özelliğiyle de tanınıyor; bu özellik, altyapısı savaş nedeniyle zarar görmüş olabilecek Ukrayna hava sahası için özel bir avantaj sağlıyor.
Bölgesel ve stratejik önemi
Ukrayna, bu anlaşmayla birlikte Brezilya, İsveç, Kolombiya ve Tayland’ın ardından Gripen E filosuna sahip olacak ülkeler arasına katılıyor. Anlaşma, Avrupa’nın Ukrayna’ya yönelik uzun vadeli askeri destek taahhütlerinin somut bir örneğini oluşturuyor ve NATO müttefiklerinin hava kuvvetleri modernizasyonu konusundaki iş birliğini pekiştiriyor.
Savunma sanayii gözlemcileri, sözleşmenin sadece bir platform satışı değil, aynı zamanda Ukrayna ile İsveç arasında uzun vadeli bir sanayi ortaklığının başlangıcı olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor. Teslimatların 2029-2030 döneminde tamamlanacak olması, Ukrayna’nın savaş sonrası hava kuvvetleri yapılanmasında Gripen E’nin merkezi bir rol üstleneceğine işaret ediyor.
Kaynak notu: Bu haber, Saab’ın 30 Haziran 2026 tarihli resmi basın bülteni (saab.com/newsroom) esas alınarak hazırlanmıştır.
