ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN, TUSAŞ ve Baykar Aynı Şirket mi? Sahiplik ve Bağlılık Rehberi

Şema: TSKGV çatısı altındaki dört kuruluş ile bağımsız Baykar. Yeşil ok ASELSAN’ın ROKETSAN’daki %15 payını, sarı ok HAVELSAN’ın %4,5 payını gösterir. Şema kavramsaldır; tüm ortaklar gösterilmemiştir.

Şirket Şirket: Aynı mı, Değil mi?

ASELSAN ve ROKETSAN aynı şirket mi?

Hayır — ayrı tüzel kişiliktir. Ancak ASELSAN’ın ROKETSAN’da %15 hissesi vardır.

ASELSAN (1975) savunma elektroniği; ROKETSAN (1988) füze ve roket sistemleri üreticisidir. İki ayrı şirket, ayrı yönetim kurulu ve ayrı bilanço ile çalışır. İkisini bağlayan iki gerçek vardır: birincisi ikisinin de ana hissedarı TSKGV vakfıdır; ikincisi ASELSAN doğrudan ROKETSAN’ın %15 hissesine sahiptir. Yani ASELSAN, ROKETSAN’ın hem “kardeş kuruluşu” hem de ortağıdır — ama sahibi ya da üst şirketi değildir. HİSAR, SİPER, Çelik Kubbe gibi projelerde birlikte çalışmaları da bu ayrı kimlikleri değiştirmez: ASELSAN radar/komuta-kontrol/atış kontrol tarafını, ROKETSAN füze/itki/harp başlığı tarafını üstlenir.

ASELSAN ve HAVELSAN aynı şirket mi?

Hayır — ayrı şirketlerdir.

HAVELSAN (1982) komuta-kontrol, simülasyon, yazılım ve siber güvenlik odaklı bir kuruluştur; ASELSAN ise donanım ağırlıklı savunma elektroniği yapar. İkisi de TSKGV çatısındadır, bu yönüyle “kardeş kuruluş” sayılırlar. İlginç bir ayrıntı: HAVELSAN’ın da ROKETSAN’da %4,5 hissesi vardır. Ancak ASELSAN ile HAVELSAN arasında doğrudan, kamuya açık bir büyük hisse ilişkisi bilinmemektedir. Bu iki şirket ortak vakıf üzerinden akrabadır; birbirinin sahibi değildir.

ASELSAN ve TUSAŞ aynı şirket mi?

Hayır — ayrı şirketlerdir.

TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii, 1973) uçak, helikopter ve insansız hava aracı gibi platformların ana üreticisidir. ASELSAN ise bu platformlara giren radar (örneğin AESA), elektro-optik, elektronik harp, aviyonik ve haberleşme alt sistemlerini sağlar. Bu bir tedarikçi-entegratör ilişkisidir, sahiplik değil. KAAN, HÜRJET, GÖKBEY, ANKA, AKINCI gibi programlarda TUSAŞ platformu üretir; ASELSAN alt sistem verir. Bir platformda ASELSAN ürünü bulunması o platformun ASELSAN’a ait olduğu anlamına gelmez.

ASELSAN ve Baykar aynı şirket mi?

Hayır — tamamen farklı sahiplik. Baykar özel bir aile şirketidir.

Bu ayrım en nettir. ASELSAN TSKGV çatısındaki, çoğunluğu vakfa ait, borsada işlem gören bir şirkettir. Baykar (1984) ise Selçuk Bayraktar (%52,5) ve Haluk Bayraktar (%47,5) kardeşlere ait özel bir aile şirketidir; ne TSKGV’ye ne SSB’ye bağlıdır, halka açık da değildir. Bayraktar TB2, AKINCI, KIZILELMA gibi platformlar Baykar’a aittir. ASELSAN bu platformlara CATS/ASELFLIR elektro-optik, haberleşme ve elektronik harp alt sistemleri tedarik edebilir — ama bu bir müşteri/tedarikçi ilişkisidir, ortaklık ya da aynı şirket olmak değildir.

ASELSAN ile ROKETSAN kardeş şirket mi?

Kısmen — aynı çatı (TSKGV) altında oldukları için “kardeş kuruluş” denebilir, ama bu “tek şirket” demek değildir.

“Kardeş şirket” ifadesi günlük dilde aynı ana kuruluşa bağlı ayrı şirketleri anlatır. ASELSAN ve ROKETSAN’ın ikisi de TSKGV vakfının hissedar olduğu şirketler olduğu için bu tabir yanlış değildir. Buna ek olarak ASELSAN’ın ROKETSAN’da %15 payı da vardır. Ancak “kardeş” olmak ayrı tüzel kişilikleri tek bir şirkete dönüştürmez: ayrı yönetim, ayrı bütçe, ayrı ürün gamı ve ayrı stratejileri vardır.

Hisse ve Bağlılık Soruları

ASELSAN’ın ROKETSAN’da hissesi var mı?

Evet — ASELSAN’ın ROKETSAN’da %15 hissesi vardır.

ROKETSAN’ın ortaklık yapısında TSKGV %55,5, ASELSAN %15, MKE %15, Vakıfbank %10 ve HAVELSAN %4,5 pay sahibidir. Bu, ASELSAN ile ROKETSAN arasındaki en somut bağdır. Yine de %15’lik pay azınlık hissesidir; ASELSAN ROKETSAN’ı yönetmez veya sahiplenmez, yalnızca ortağıdır.

ASELSAN’ın HAVELSAN’da hissesi var mı?

Kamuya açık kaynaklarda ASELSAN’ın HAVELSAN’da doğrudan büyük bir payı belirtilmemektedir; bu bilgi resmi kaynakla doğrulanmalıdır.

HAVELSAN’ın çoğunluk hissesi TSKGV’dedir. ASELSAN ile HAVELSAN arasında doğrudan, kayda değer bir hisse ilişkisi kamuya açık kaynaklarda öne çıkmaz. İki şirketin bağı esas olarak ortak çatı olan TSKGV üzerindendir. Kesin ve güncel oranlar için TSKGV ve HAVELSAN’ın resmi faaliyet raporları esas alınmalıdır; burada oran uydurmak yerine “doğrudan büyük pay bilinmiyor” demek daha doğrudur.

ASELSAN’ın TUSAŞ’ta hissesi var mı?

Kamuya açık kaynaklarda ASELSAN’ın TUSAŞ’ta doğrudan payı belirtilmemektedir; resmi kaynakla doğrulanmalıdır.

TUSAŞ’ın bilinen ortaklık yapısı TSKGV %54,49 ve SSB %45,45 şeklindedir. Bu tabloda ASELSAN doğrudan bir hissedar olarak görünmez. ASELSAN ile TUSAŞ arasındaki ilişki hissedarlık değil, yoğun bir alt sistem tedariki ve proje ortaklığıdır. Güncel pay dağılımı için TUSAŞ’ın resmi kaynakları esas alınmalıdır.

Bu şirketler kime bağlı?

Çoğu TSKGV vakfı çatısındadır; TUSAŞ’ta ayrıca SSB %45,45 pay sahibidir; Baykar ise tamamen özeldir.

ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TUSAŞ’ın ortak paydası Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’dır (TSKGV). TUSAŞ’ta bu çatıya ek olarak Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) %45,45 payı vardır — bu bir istisnadır. Baykar ise bu çatının tamamen dışındadır; Bayraktar ailesine ait bağımsız bir özel şirkettir.

SSB (Savunma Sanayii Başkanlığı) bu şirketlerin sahibi mi?

Genel olarak hayır — tek istisna TUSAŞ’taki %45,45 paydır.

SSB’nin asıl rolü sahiplik değil; düzenleyici, tedarik makamı, proje otoritesi ve ekosistem koordinatörüdür. SSB, ASELSAN’ın ya da ROKETSAN’ın sahibi değildir. Tek doğrudan hissedarlık örneği TUSAŞ’tır: orada SSB %45,45 payla ortaktır. Diğer şirketlerde SSB “müşteri ve düzenleyici” konumundadır, “sahip” değil.

Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfının (TSKGV) rolü nedir?

TSKGV, bu şirketlerin ortak çatı hissedarı olan bir vakıftır; Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kendisi değildir.

TSKGV, ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN, TUSAŞ, ASPİLSAN gibi kuruluşlarda hissedar olan bir vakıftır. Amacı Türk savunma sanayisini güçlendirmek ve bu şirketlerdeki payları üzerinden ortak bir sahiplik yapısı kurmaktır. Buradaki kritik ayrım şudur: TSKGV bir vakıftır, doğrudan “TSK” (ordu) değildir. Aynı vakfa bağlı olmak, şirketleri “aynı şirket” ya da “tek çatı altında birleşmiş tek kurum” yapmaz; her biri ayrı tüzel kişiliğini korur. Vakıf, ortak hissedar olarak şirketler arasında bir aile bağı kurar, ama operasyonel bağımsızlıklarını ortadan kaldırmaz.

Sık Karıştırılan Kavramlar

Bu soruların çoğu, birbirinden farklı ilişki türlerinin karıştırılmasından doğar. Doğru okuma için şu ayrımlar kritiktir:

• Sahiplik ≠ ortaklık ≠ proje ortaklığı ≠ müşteri ilişkisi. ASELSAN’ın ROKETSAN’da %15 payı “sahiplik” değil azınlık ortaklığıdır; TB2’ye alt sistem vermesi ise müşteri ilişkisidir.
• Aynı vakıf ≠ aynı şirket. TSKGV çatısındaki dört şirket ayrı tüzel kişiliklerdir.
• Ana yüklenici ≠ alt sistem sağlayıcı ≠ entegratör. TUSAŞ platformu üretir (prime), ASELSAN alt sistem verir.
• Platform üreticisi ≠ görev sistemi sağlayıcı. Bir platformda ASELSAN ürünü olması platformu ASELSAN’ın yapmadığı anlamına gelmez ve tersi.

Sonuç

ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TUSAŞ aynı şirket değildir; ayrı tüzel kişiliklere sahip, ancak TSKGV vakfı çatısı altında hissedarlık bağı bulunan “kardeş kuruluşlardır”. Aralarındaki en somut doğrudan bağ, ASELSAN’ın ROKETSAN’daki %15’lik payıdır. Baykar bu tablonun tamamen dışında, Bayraktar ailesine ait bağımsız bir özel şirkettir. SSB genelde bu şirketlerin sahibi değil, düzenleyici ve müşteridir; tek istisna TUSAŞ’taki %45,45 payıdır. Kısacası: ortak çatı var, ortaklıklar var, ama “tek şirket” yok.

Kaynakça

• ASELSAN 2024 Faaliyet Raporu — aselsan.com. Ortaklık yapısı ve iştirakler bölümü (ASELSAN’ın ROKETSAN’daki %15 payı dahil).
• TSKGV Ortaklıklar ve 2024 Faaliyet Raporu — tskgv.org.tr. Vakfın hissedar olduğu şirketler ve pay oranları.
• ROKETSAN kurumsal — roketsan.com.tr. Ortaklık yapısı (TSKGV, ASELSAN, MKE, Vakıfbank, HAVELSAN payları).
• TUSAŞ kurumsal — tusas.com. TSKGV %54,49 ve SSB %45,45 ortaklık yapısı.
• HAVELSAN kurumsal — havelsan.com.tr. Faaliyet alanları ve TSKGV çoğunluk hissesi.
• Baykar kurumsal + kamuya açık bilgiler — Bayraktar ailesinin %52,5 / %47,5 pay dağılımı.

Not: Sahiplik oranları kamuya açık kurumsal kaynaklara dayanır ve zaman içinde değişebilir. Kesin ve güncel oranlar için ilgili kurumların en son faaliyet raporları esas alınmalıdır. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.