AIM-120 AMRAAM Nedir? NATO’nun Standart Orta Menzilli Hava-Hava Füzesi
AIM-120 AMRAAM
Raytheon (RTX) üretimi orta menzilli aktif radar güdümlü hava-hava füzesidir. 1991’de operasyonel oldu, o günden bu yana NATO’nun standart BVR (Beyond Visual Range — görüş ötesi) hava-hava silahı. Pilot füzeyi atar, sonra hemen ayrılabilir — füze kendi radarıyla hedefe kilitlenir. F-15, F-16, F-18, Eurofighter, Gripen, F-35 ve Türk F-16’larında envanterde. Türkiye’nin yerli muadili GÖKDOĞAN‘dır.
AIM-120 AMRAAM Nedir?
AIM-120 AMRAAM (Advanced Medium Range Air-to-Air Missile), Raytheon (bugün RTX) tarafından üretilen orta menzilli aktif radar güdümlü hava-hava füzesidir. 1991’de operasyonel olan AMRAAM, son 30+ yılın NATO standart hava-hava silahı‘dır.
Eskiden ABD ve NATO uçakları AIM-7 Sparrow yarı aktif radar füzesi kullanıyordu. Sparrow’da pilotun, füze hedefe çarpana kadar radarı hedefe tutması gerekiyordu — bu sürede pilot manevra yapamıyor, düşman karşı atışına açık kalıyordu. AMRAAM bu sınırlamayı kaldırdı:
- Pilot AMRAAM’i atar.
- Başlangıçta uçaktan data link ile hedef güncellemesi alır.
- Belli bir mesafeye kadar kendi radarı aktif olur.
- Füze artık kendi başına hedefe kilitlenir; pilot hemen ayrılabilir.
Bu “fire-and-forget” yetenek çok hedefli atış imkânı verdi — bir uçak aynı anda birden fazla AMRAAM atıp her birini ayrı hedefe gönderebilir.
Varyantlar:
- AIM-120A/B — Erken varyantlar, ≈75 km menzil.
- AIM-120C — Geliştirilmiş, ≈100 km menzil. AIM-120C-7 Türk F-16’larında kullanılır.
- AIM-120D — Son varyant, ≈160 km menzil, GPS güdüm desteği, gelişmiş bağışıklık.
- AIM-120D-3 — F-35 entegre, en yeni.
Türkiye perspektifi: Türk F-16’ları AIM-120 AMRAAM C-5 ve C-7 taşıyor. 2019’da Suriye’de Türk F-16 bir Suriye Su-22’yi AMRAAM ile düşürdü. ABD ihracat lisansı kısıtlamaları nedeniyle Türkiye yerli GÖKDOĞAN BVR hava-hava füzesini geliştirdi (TÜBİTAK SAGE). Gökdoğan operasyonel hale geldi ve KAAN ile F-16’lara entegrasyon devam ediyor.
