Yonca-Onuk Tersanesi: kompozit gövdeyle 11 ülkeye 170’ten fazla bot

Türk deniz platformu sanayiinde çelik tersaneler korvet ve firkateyn haberleriyle
anılırken, kompozit gövde üzerine kurulu ayrı bir dal büyüdü. Yonca-Onuk Tersanesi bu dalın en
uzun soluklu örneği: kırk yıla yaklaşan üretim geçmişinde 170’ten fazla tekne, 11 ülkede 15 kamu
kurumuna teslim edildi.

Kuruluş ve ilk tekne

Tersanenin hikâyesi 1986’da İstanbul’da başlıyor. Havacılık mühendisi Dr. Ekber Onuk ile ortağı
Şakir Yılmaztürk, gemi inşa sektörüne girmek için Yonca Tersanesi’ni kurdu. Kurucu kadronun
havacılık kökeni, tersanenin kompozit malzemeye yönelmesini açıklayan bir ayrıntı: ağırlık-mukavemet
optimizasyonu havacılığın temel problemi ve hızlı botlarda da belirleyici olan aynı denklem.

Onuk MRTP-15 tasarımı açılan ihaleyi kazandı ve ilk MRTP-15 Haziran 1998’de suya indirildi. Dr.
Ekber Onuk hâlen tersanenin yönetim kurulu başkan yardımcılığını yürütüyor.

MRTP ailesi

Tersanenin ürün yelpazesi sekiz farklı hızlı devriye ve hücumbot tipinden oluşuyor. Aile, 12,65
metrelik MRTP 12 ile başlıyor ve 52 metrelik MRTP 49’a kadar uzanıyor. Bu genişlik, aynı tasarım
felsefesinin liman güvenliğinden açık deniz görevlerine kadar ölçeklendiğini gösteriyor.

Ailenin en çok üretilen üyesi MRTP 16 hızlı müdahale botu. Bu tipten toplam 59 adet üretilip
teslim edildi; alıcılar arasında Birleşik Arap Emirlikleri, Malezya, Katar, Umman, Ukrayna, Türk
Gümrük Muhafaza teşkilatı ve Türkiye’de sağlık hizmetlerine tahsis edilen birimler bulunuyor.

76,4 knot: tam yükle hız rekoru

MRTP 16 tipi bir önleyici bot, tam harekât yüküyle 76,4 knot (yaklaşık 141,5 km/sa) hıza ulaşarak
hız rekoru kaydetti. Rakamın teknik önemi, “tam yükle” kaydında: boş tekneyle elde edilen hızlar
sektörde yaygın biçimde duyurulurken, görev yükü takılıyken korunan hız gerçek harekât kabiliyetini
gösteriyor.

İhracat ağı

Tersane ürünlerini Gürcistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Pakistan ve Malezya gibi ülkelere ihraç
etti. Toplam teslimat kamuya açık kaynaklarda 170’ten fazla tekne ve 11 ülkede 15 kamu kurumu
olarak veriliyor. Sahil güvenlik ve gümrük muhafaza teşkilatları bu portföyün ağırlığını
oluşturuyor; söz konusu kurumların ihtiyacı yüksek hız, düşük bakım yükü ve uzun gövde ömrü
üzerine kurulu ve kompozit gövde bu üç başlıkta avantaj sağlıyor.

SANCAR: silahlı insansız deniz aracı

Tersanenin insansız tarafa açılımı SANCAR silahlı insansız deniz aracı (SİDA) ile oldu. Platform
ileri kompozit malzemeden üretiliyor; tekne ve donanım Yonca tarafından, görev yazılımı HAVELSAN
tarafından sağlanıyor. Tasarım, su üstü harbi ve mayın karşı tedbir görevlerini destekleyecek
şekilde tanımlandı.

Janes’in NAVDEX 2025 kapsamındaki haberine göre tersane, MRTP 20 gövde tasarımına dayanan 22
metrelik daha büyük bir SANCAR varyantı üzerinde çalışıyor. Bu varyant için bildirilen hedefler
Deniz Durumu 5’e kadar denize dayanıklılık ve 500 deniz milini aşan menzil.

Künye

Sık sorulan sorular

MRTP ne anlama geliyor?

Tersanenin hızlı devriye ve hücumbot ailesine verdiği tip adı. Sayı, teknenin yaklaşık boyunu
metre cinsinden ifade ediyor: MRTP 12 yaklaşık 12,65 metre, MRTP 49 ise 52 metre.

Yonca-Onuk neden çelik yerine kompozit kullanıyor?

Kompozit gövde daha hafif olduğu için aynı güç ünitesiyle daha yüksek hız sağlıyor; ayrıca
korozyon yükü düşük olduğundan sahil güvenlik tipi yoğun kullanımda bakım maliyetini azaltıyor.

SANCAR’ı kim üretiyor?

Tekne ve donanım Yonca Tersanesi tarafından, görev yazılımı HAVELSAN tarafından sağlanıyor.

Tersane hangi ülkelere ihracat yaptı?

Kamuya açık kaynaklarda Gürcistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Pakistan ve Malezya sayılıyor;
toplam teslimat 11 ülkedeki 15 kamu kurumunu kapsıyor.

Kaynaklar: Yonca Shipyard kurumsal ürün sayfaları, IDEF ve SAHA EXPO katılımcı kayıtları, Janes
NAVDEX 2025 haberi. Teslimat ve performans rakamları üretici beyanı ile açık kaynaklara
dayanmaktadır.