Tomahawk seyir füzesi, ABD’nin İran’a yönelik son askeri saldırısında ilk dalgada kullanılan ana unsurlardan biri oldu. Denizden fırlatılan uzun menzilli Tomahawk füzeleri, ABD Donanması’nın kriz anlarında pilot riski oluşturmadan hassas kara hedeflerini vurma kapasitesini bir kez daha gündeme taşıdı.
Savunma kaynaklarına göre saldırı, Cumartesi sabahı şafak öncesinde gerçekleştirildi. Füzeler, bölgedeki ABD Donanması’na ait muhrip ve denizaltılardan ateşlendi.
Denizden Kara Hedeflerine Uzanan Uzun Menzilli Vuruş
Tomahawk seyir füzesi, yaklaşık bir telefon direğinin yarısı uzunluğunda olup ses altı hızda uçabiliyor. 1.000 poundluk (yaklaşık 450 kilogram) harp başlığı taşıyabilen sistemin menzili 800 ila 1.553 mil (yaklaşık 1.300–2.500 kilometre) arasında değişiyor.
Bu menzil, ABD yönetimlerine, tartışmalı hava sahalarına pilot göndermeden veya kara kuvveti konuşlandırmadan hedefleri vurma seçeneği sunuyor. Füzenin yüzlerce mil uzaktaki gemilerden fırlatılabilmesi, operasyonel esneklik sağlıyor.
Kriz Anlarında “İlk Vuruş” Seçeneği
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) Füze Savunma Projesi Direktörü Thomas Karako, uzun menzilli kara saldırı seyir füzelerinin kriz anlarında ABD başkanlarının sıkça başvurduğu bir araç olduğunu belirtti.
Karako, yoğun operasyonel talebin üretim kapasitesi üzerinde baskı oluşturduğunu ifade ederek, Tomahawk füzelerinin yıllar içinde sık kullanım nedeniyle stratejik öneminin arttığını vurguladı.
Tomahawk, 1990’lı yıllardaki Irak operasyonlarından Suriye’deki saldırılara kadar birçok harekâtta ilk dalga unsuru olarak kullanıldı. Füze, bugüne kadar 2.350’den fazla kez konuşlandırıldı.
1980’lerden Günümüze Evrim
Raytheon (RTX) tarafından geliştirilen Tomahawk, 1980’lerden bu yana ABD Donanması envanterinde yer alıyor ve ilk kez 1991 Körfez Savaşı’nda muharebede kullanıldı.
Füzenin modern versiyonları:
GPS destekli güdüm sistemleri
Dijital Sahne Eşleştirme Alan Korelasyonu (DSMAC)
Uçuş sırasında yeniden hedefleme
Gerçek zamanlı savaş hasarı değerlendirme
gibi gelişmiş kabiliyetlere sahip.
Blok IV versiyonu, yakıt verimliliği ve havada daha uzun süre kalabilme kapasitesi ile dikkat çekiyor. Nükleer başlıklı varyantlar geçmişte geliştirilmiş olsa da 2019 itibarıyla yalnızca konvansiyonel, denizden fırlatılan modeller hizmette bulunuyor.
Stratejik Baskı Aracı
ABD’nin İran çevresinde daha önce “armada” olarak tanımlanan geniş bir askeri konuşlanma gerçekleştirdiği belirtilmişti. Basra Körfezi ve çevresine yayılan deniz unsurları, Tomahawk gibi uzun menzilli hassas vuruş sistemleriyle destekleniyor.
Savunma analistlerine göre Tomahawk seyir füzesi, düşük riskli ancak yüksek etkili bir caydırıcılık aracı olarak ABD askeri planlamasında merkezi konumunu koruyor.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Tomahawk seyir füzesi nedir?
C: Tomahawk, denizden kara hedeflerine karşı kullanılan, uzun menzilli, jet motorlu, ses altı hızda seyreden hassas güdümlü bir seyir füzesidir.
S: Tomahawk menzili ne kadar?
C: Versiyona bağlı olarak yaklaşık 800 ila 1.553 mil (1.300–2.500 kilometre) menzile sahiptir.
S: Tomahawk nükleer mi?
C: Geçmişte nükleer başlıklı varyantlar geliştirilmiştir ancak günümüzde ABD Donanması envanterinde konvansiyonel versiyonlar bulunmaktadır.
Kaynak: Defence Industry
