STM’nin Otonom Sistemleri Sahada Doğrulandı: TUNGA-X, TOGAN ve NEST Aynı Testte
STM, milli imkanlarla geliştirdiği otonom sistem ailesini tek bir saha testi kapsamında farklı operasyonel senaryolarda bir araya getirdi. Şirketin 12 Eylül 2026’da kamuoyuyla paylaştığı test sonuçlarına göre; tehdit İHA’larını havada etkisiz hale getiren avcı dron TUNGA-X, otonom gözcü İHA TOGAN ile onun akıllı hangarı NEST, mini gözcü İHA TOGAN-M ve sinyal istihbaratı sistemi SpecDrone aynı test döngüsünde denendi.
Haberi ilk duyuran Anadolu Ajansı oldu; ardından DefenceTurk, Yeni Asır ve çok sayıda ulusal yayın da STM’nin açıklamasına dayanarak testi haberleştirdi. STM’ye göre testlerin ortak paydası, şirketin karşı-tehdit İHA, otonom keşif-gözetleme, kritik tesis güvenliği ve sinyal istihbaratı alanlarındaki milli çözümlerinin gerçek saha koşullarında birlikte çalışabildiğini göstermekti.
Dört sistem, dört farklı senaryo
STM’nin paylaştığı bilgilere göre saha testleri, sistemlerin tek başına değil birbirleriyle entegre çalıştığı dört ayrı senaryo üzerinden yürütüldü:
- Tehdit İHA’larla mücadele: Radar destekli tespit-takip-imha kabiliyetine sahip avcı dron TUNGA-X, asimetrik tehdit oluşturan düşük maliyetli dronlara karşı görev yaptı.
- Kritik tesis güvenliği: Otonom gözcü İHA TOGAN, akıllı hangar sistemi NEST ile entegre çalışarak kritik tesislerin uzaktan ve kesintisiz gözetlenmesi senaryosunda test edildi.
- Mini gözcü entegrasyonu: Mini gözcü İHA TOGAN-M’nin NEST Akıllı Yuva Sistemi ile entegrasyonu ayrı bir senaryoda denendi.
- Sinyal istihbaratı: TOGAN ile SpecDrone’un entegrasyonu, sinyal istihbaratı (SIGINT) görevlerine yönelik bir senaryoda kabiliyetlerini sergiledi.
STM, testlerin sonucunda bu dört alandaki milli çözümlerinin sahada başarıyla doğrulandığını açıkladı.
TUNGA-X: Tehdit dronlarına karşı milli avcı
TUNGA-X, STM’nin asimetrik İHA tehdidine karşı geliştirdiği dikey iniş-kalkış (VTOL) kabiliyetli, çok rotorlu bir avcı dron sistemi. Dar alanlardan dikey kalkışa imkan veren mimarisi sayesinde İHA Tespit Radarı ile entegre çalışabiliyor; radardan gelen gerçek zamanlı tehdit koridoru verisiyle rotasını uçuş boyunca güncelleyerek düşman İHA’sını havada isabetle etkisiz hale getirmeyi hedefliyor. Sistem, STM’nin kendi verilerine göre 300 km/saat azami hıza ulaşabiliyor.
TUNGA-X ilk kez Mayıs 2026’da SAHA Expo’da kamuoyuna tanıtılmıştı; Envanter Medya o dönem sistemi ayrıntılı olarak incelemişti. Eylül ayı başında ise STM, TUNGA-X’i de içeren ürün portföyünü Polonya’daki MSPO 2026 fuarında üç kıtadan ziyaretçiye tanıtmıştı. Bu son saha testi, ürünün tanıtım aşamasından operasyonel doğrulama aşamasına geçtiğini gösteriyor.
TOGAN ve NEST: Kendi kendini şarj eden gözcü
TOGAN, STM’nin otonom döner kanatlı gözcü İHA ailesi içinde yer alıyor. STM’nin ürün sayfasında paylaşılan bilgilere göre sistem, uydu navigasyon sistemleri devre dışı bırakıldığında dahi çalışabilen KERKES teknolojisiyle donatıldı. Yük dahil yalnızca 7 kilogram ağırlığındaki TOGAN, tek bir askerin sırt çantasında taşıyabileceği kadar hafif ve bir dakikadan kısa sürede göreve hazır hale getirilebiliyor.
NEST Akıllı Yuva Sistemi ise TOGAN’ın operasyonel sürekliliğini sağlayan tamamlayıcı unsur. STM’ye göre sistem, TOGAN’ın görevini tamamladıktan sonra otonom şekilde hangarına dönmesini, kendi kendini şarj etmesini ve zorlu çevre koşullarından korunarak kesintisiz biçimde yeni bir göreve hazırlanmasını sağlıyor — insan müdahalesi olmadan 7/24 gözetleme döngüsü kurmayı hedefleyen bir yaklaşım.
Neden önemli?
Testin öne çıkan yanı, STM’nin münferit ürünler yerine birbirini tamamlayan bir sistem ailesini aynı anda sahaya sürmesi. Düşük maliyetli kamikaze ve keşif dronlarının Ukrayna ve Orta Doğu cephelerinde katmanlı tehdide dönüştüğü bir dönemde, hem tehdidi tespit edip etkisiz hale getirecek bir avcı (TUNGA-X) hem de kritik tesisleri kesintisiz izleyecek kendi kendine yeten bir gözetleme döngüsü (TOGAN-NEST) hem de sinyal istihbaratı kabiliyeti (TOGAN-SpecDrone) aynı saha testinde bir arada doğrulanmış oldu. Bu, Türkiye’nin katmanlı anti-drone savunma yaklaşımında insansız-insansıya karşı (drone-vs-drone) çözümlere verdiği ağırlığın somut bir göstergesi.
STM ve proje arka planı
STM (Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş.), Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı bünyesinde faaliyet gösteren ve Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) çok sayıda projesinde sistem mühendisliği, yazılım ve otonom sistem geliştirme rolü üstlenen bir savunma şirketi. TUNGA-X, TOGAN, NEST ve SpecDrone, şirketin son yıllarda öncelik verdiği “milli otonom sistemler” portföyünün parçaları; STM daha önce de ALPAGU ailesi atımlık mühimmatların teslimatlarını ve TENGİZ sınıfı büyük otonom sualtı aracını kamuoyuyla paylaşmıştı.
STM, testlere ilişkin açıklamasında sistemlerin hangi birlik veya kuruma teslim edileceğine ya da bir tedarik sözleşmesine bağlanıp bağlanmadığına dair bir bilgi paylaşmadı; açıklama şimdilik sistemlerin saha koşullarında birlikte çalışabilirliğinin doğrulanmasıyla sınırlı. İhracat veya yurt dışı müşteri bağlantısına dair de herhangi bir doğrulanmış bilgi bulunmuyor.
