Savronik veri link sistemleri: ANKA’dan bugüne
Savronik veri link sistemleri, insanlı ve insansız hava araçlarından yer istasyonlarına gerçek zamanlı görüntü, telemetri ve komuta verisi taşıyan alıcı-verici ailesidir. Resmî ürün sayfasına göre sistemler L/S, C ve Ku bantlarında, görüş hattı içinde ve ötesinde, noktadan noktaya ve noktadan çok noktaya güvenli veri iletimi sağlıyor. Alanın referans projesi, şirketin 2008’de Özgün Türk İnsansız Hava Aracı (TİHA) programıyla başlayan ve 2014’te ANKA-S seri üretim sözleşmesiyle süren veri iletim linki ve yer kontrol istasyonu işleridir.
Veri link sistemi nedir, neden kritik?
Veri link; uçuştaki platformun kamera ve sensör verilerini yere indiren, yerden gönderilen kumanda komutlarını platforma çıkaran çift yönlü telsiz bağlantısıdır. Keşif-gözetleme görevlerinde görüntünün gecikmesiz ve kesintisiz akması, görevin kendisi kadar önemlidir; bağlantı koptuğunda insansız hava aracı otonom eve dönüş prosedürüne geçer. Bu nedenle veri link sistemleri, İHA programlarında uçuş kritik alt sistemler arasında sayılır.
Görüş hattı bağlantısı, dünyanın eğriliği ve arazi engelleri nedeniyle uçuş irtifasına bağlı olarak birkaç yüz kilometreyle sınırlıdır; daha uzak görevlerde veri uydu üzerinden aktarılır. Savronik’in ürün mimarisi her iki katmanı da kapsıyor: görüş hattında HVT-YVT çifti, görüş ötesinde uydu terminali ve yazılım tabanlı radyo. Karıştırma tehdidine karşı dayanım için ürün ailesinde yayılı spektrum yöntemleri (DSSS ve FHSS) tanımlanıyor.
Savronik’in veri link mimarisi: HVT ve YVT
Şirketin resmî sitesinde mimari iki ana birimle tanımlanıyor:
- Hava Veri Terminali (HVT): Hava aracı aviyonik sistemlerinden gelen faydalı yük ve telemetri verilerini alır, istenilen bant genişliğinde Yer Veri Terminaline iletir.
- Yer Veri Terminali (YVT): Yer Kontrol İstasyonu üzerinden gelen hava aracı ve faydalı yük kumanda paketini alıp aviyonik sistemlere gerçek zamanlı aktarır; mobil ve sabit sürümleri bulunur.
Mimariyi iki eksenli hassas takip yapan Anten Kontrol Ünitesi tamamlıyor. Birim, 3 boyutlu uzayda hedef takip algoritmaları içeriyor; görüş hattı ve uydu haberleşme sistemlerinde kullanılıyor. Görüş hattı ötesi ihtiyaçlar için X ve Ku bant uydu yer terminali devreye giriyor.
ANKA programındaki rol
Savronik’in resmî tarihçesine göre şirket, 2008’de TİHA kapsamında yer kontrol istasyonu ve veri iletim linki projesini imzaladı; 2014’te TUSAŞ ile ANKA-S Veri Link Sistemi ve Yer Kontrol İstasyonu Seri Üretim Sözleşmesi yapıldı. ANKA-S, Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine giren ilk seri üretim ANKA yapılandırmasıdır; 10 uçaklık seri üretim sözleşmesi 2013’te imzalanmıştı. Savronik’in payına ilişkin sözleşme tutarı resmî olarak açıklanmadı.
Teknik görünüm
| Özellik | Resmî sitede belirtilen değer |
|---|---|
| Frekans bantları | L/S, C ve Ku |
| Topoloji | Noktadan noktaya, noktadan çok noktaya |
| Kapsama | Görüş hattı (LOS) ve görüş hattı ötesi (BLOS) |
| Tamamlayıcı birimler | HVT, YVT, Anten Kontrol Ünitesi, SDR |
| Menzil ve veri hızı | Resmî olarak açıklanmadı |
Aynı ürün ailesinde yer alan yazılım tabanlı radyo, 137 Mbps’a kadar çift yönlü veri iletimi değeriyle listeleniyor; bu birim uydu haberleşme ve radyo link dalga şekillerini de destekliyor. Taktik saha haberleşmesi içinse şirket, mobil mesh ağ radyosunu ayrı bir ürün olarak konumlandırıyor; iki ürünün yabancı muadillerle kıyası karşılaştırma dosyasında ele alınıyor.
Kurumsal arka plan
Veri iletimi, şirketin 1990’larda başlayan güvenli iletişim çalışmalarının devamı niteliğinde. Resmî tarihçede 1994-1997 arasında Milli Savunma Bakanlığı ve devlet kurumları için DKC serisi veri kripto cihazları ve TEMPEST filtreleme sistemi geliştirdiği; 2002’de ASELSAN’ın TASMUS projesi için demet kripto sistemi teslim ettiği kaydediliyor. Bu birikim bugün veri link, uydu haberleşmesi ve SDR ürünlerinde kullanılıyor. Ailedeki yazılım tabanlı alıcı-verici projesi, 2023’te TESİD Yenilikçilik ve Yaratıcılık Ödülleri’nde büyük firma kategorisinde ödül aldı; bu birim, veri link mimarisinde modem katmanının yazılımla güncellenebilmesini sağlıyor. Şirketin genel profili Savronik nedir? dosyasında özetleniyor.
Sık sorulan sorular
Savronik veri link sistemleri hangi platformlarda kullanılıyor?
Resmî tarihçe ANKA programını (TİHA ve ANKA-S) referans veriyor; ürün sayfası insanlı ve insansız hava araçları için geliştirildiğini belirtiyor. Güncel platform listesi resmî olarak açıklanmadı.
HVT ile YVT arasındaki fark nedir?
HVT hava aracına takılır ve faydalı yük ile telemetri verisini yere indirir; YVT yerde durur, kumanda verisini hava aracına iletir.
Sistem hangi frekanslarda çalışıyor?
Resmî sitede L/S, C ve Ku bantları belirtiliyor.
Veri hızı ne kadar?
Veri link ürün sayfasında hız değeri resmî olarak açıklanmadı; aynı ailedeki yazılım tabanlı radyo için 137 Mbps’a kadar değeri veriliyor.
Savronik veri linki ihraç edildi mi?
Veri link özelinde kamuya açık bir ihracat kaydına rastlanmadı; şirketin diğer ihracat kalemleri ayrı dosyada inceleniyor.
Kaynaklar ve doğrulama notu
- Savronik — Veri Link Sistemleri — https://www.savronik.com.tr/cozumlerimiz/haberlesme-sistemleri/veri-link-sistemleri/
- Savronik — Hava Veri Terminali — https://www.savronik.com.tr/cozumlerimiz/haberlesme-sistemleri/hava-veri-terminali/
- Savronik — Yer Veri Terminali — https://www.savronik.com.tr/cozumlerimiz/haberlesme-sistemleri/yer-veri-terminali/
- Savronik — Anten Kontrol Ünitesi — https://www.savronik.com.tr/cozumlerimiz/haberlesme-sistemleri/anten-kontrol-unitesi/
- Savronik — Tarihçe (TİHA 2008, ANKA-S 2014 kayıtları) — https://www.savronik.com.tr/tarihce/
- TUSAŞ — ANKA ürün sayfası — https://www.tusas.com/urunler/iha/operatif-stratejik-iha-sistemleri/anka
- Vikipedi — TUSAŞ Anka (ANKA-S seri üretim sözleşmesi, 2013) — https://tr.wikipedia.org/wiki/TUSA%C5%9E_Anka
Teknik değerler üretici beyanıdır; bağımsız test verisi kamuya açık değildir. Menzil, veri hızı ve platform listesi gibi açıklanmayan kalemler için tahmin verilmedi. Tüm kaynaklara erişim tarihi: 12 Ağustos 2026.
