ROKETSAN Uluslararası Ortaklıkları ve Ortak Üretim Anlaşmaları

ROKETSAN’ın uluslararası ortaklıkları dört ana eksende ilerliyor: Avrupa konsorsiyumlarında alt yüklenicilik (Stinger, ESSM), küresel firmalarla ortak geliştirme (Lockheed Martin ile SOM-J), bölgesel ortak üretim anlaşmaları (Suudi Arabistan’da SAMI, Endonezya’da Republikorp) ve Azerbaycan ile üretim boyutuna taşınan stratejik iş birliği. Şirket 1989’daki ilk uluslararası programından bu yana alt yüklenicilikten teknoloji ihraç eden ortak konumuna geçti.

ROKETSAN’ın uluslararası ortaklıkları hangi alanları kapsıyor?

ROKETSAN’ın yurt dışı iş birlikleri tek tip değil; birbirini tamamlayan dört katman var. Birinci katman, şirketin kuruluş yıllarında teknoloji kazanımı sağlayan çok uluslu konsorsiyum üyelikleri: Stinger Avrupa Ortak Üretim Konsorsiyumu ve NATO SeaSparrow (ESSM) programı. İkinci katman, küresel ana yüklenicilerle ortak geliştirme anlaşmaları; bunun en bilinen örneği Lockheed Martin ile SOM-J projesidir. Üçüncü katman, 2020’lerde ağırlık kazanan bölgesel ortak üretim ve teknoloji transferi anlaşmaları: Suudi Arabistan’da SAMI, Endonezya’da Republikorp bu modelin iki büyük örneği. Dördüncü katman ise Azerbaycan örneğindeki gibi devletler arası stratejik iş birliğinin üretim boyutuna taşınmasıdır.

Bu tablo, şirketin iç ortaklık yapısından (TSKGV, ASELSAN, MKE hissedarlığı) ve yurt içi iştiraklerinden ayrı bir başlıktır; o konular ayrı dosyalarda inceleniyor. Buradaki soru şu: ROKETSAN sınır ötesinde kiminle, neyi, hangi modelle üretiyor?

Stinger konsorsiyumu: ilk uluslararası program (1989-2004)

ROKETSAN’ın uluslararası sahneye çıkışı, kuruluşundan yalnızca bir yıl sonra geldi. Avrupa Stinger Ortak Üretim Konsorsiyumu kapsamında Alman LFK firmasıyla 20 Haziran 1989’da alt yüklenici sözleşmesi imzalandı. 1988-1991 arasında yatırımlar tamamlandı, 1991’in ikinci yarısında teslimatlar başladı ve program 2004’teki son teslimatlarla kapandı.

Bu proje ROKETSAN için bir gelir kaleminden fazlasıydı: Şirket, Stinger füzelerinin tahrik (itki) sistemlerini üreterek roket ve füze itki teknolojilerinde uluslararası standartlarda yeterlilik kazandı. Bugünkü CİRİT, HİSAR ve ATMACA gibi millî programların üretim altyapısının temelinde bu dönemde kurulan tesisler ve yetişen kadrolar var.

NATO SeaSparrow ve ESSM: konsorsiyum üyeliğinde süreklilik

Türkiye, 12 ülkeli NATO SeaSparrow Konsorsiyumu’nun üyelerinden biri ve bu çatı altında yürütülen Evolved Sea Sparrow Missile (ESSM) programında ROKETSAN aktif rol aldı. Şirket, ESSM’in mühendislik ve geliştirme aşamalarında Raytheon ile birlikte çalışarak füzenin uçuş sonlandırma biriminin tasarım, test ve üretimini üstlendi.

ESSM, Türk Deniz Kuvvetleri’nin fırkateynlerinde kullanılan bir nokta savunma füzesi olduğu için bu üyelik hem sanayi katılımı hem de envanter güvenliği açısından çift yönlü değer taşıyor. Çok uluslu bir füze programında sorumluluk alanı sahibi olmak, ROKETSAN’ın NATO standartlarında tasarım ve kalite süreçlerini kurumsallaştırmasında önemli bir eşikti.

Lockheed Martin ile SOM-J: ortak geliştirme deneyimi

2014’te ROKETSAN ile Lockheed Martin, TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen SOM seyir füzesinin F-35’in iç silah yuvasına uyumlu türevi SOM-J için iş birliği anlaşması imzaladı. Anlaşma; füzenin birlikte geliştirilmesini, üretilmesini, pazarlanmasını ve desteklenmesini kapsıyordu. SOM-J, katlanır kontrol yüzeyleri ve kompakt gövdesiyle F-35’te dahili, diğer uçaklarda harici taşımaya göre tasarlandı.

Türkiye’nin 2019’da F-35 programının dışında bırakılmasının ardından projenin F-35 ayağı gündemden düştü; ancak SOM-J üzerinde biriken tasarım ve entegrasyon deneyimi, SOM ailesinin millî platformlara dönük geliştirme hattında değerlendirilmeye devam etti. Bu proje, ROKETSAN’ın dünyanın en büyük savunma şirketiyle eşit sorumluluk paylaşan bir ortak olarak çalışabildiğini gösteren ilk büyük örnek olarak kayıtlara geçti.

2020’lere kadar ROKETSAN’ın yurt dışı ilişkileri ağırlıkla ihracat sözleşmeleri ve konsorsiyum üyeliklerinden oluşuyordu. Son yıllarda model değişti: Alıcı ülkeler artık yalnızca füze değil, üretim hattı ve teknoloji transferi istiyor. ROKETSAN da bu talebe üç bölgede kurduğu ortak üretim ayaklarıyla yanıt verdi.

Suudi Arabistan: SAMI ile Körfez’de üretim üssü

Riyad’da düzenlenen World Defense Show 2026’da ROKETSAN, Suudi Arabistan’ın en büyük devlet savunma şirketi SAMI ile seyir füzelerinin Suudi Arabistan’da ortak üretimine ilişkin bir anlaşma imzaladı. Aynı fuarda SAMI Land Systems ile tanksavar güdümlü füze sistemlerinin hem satışını hem de ortak üretimini kapsayan ikinci bir sözleşme yapıldı. Paketi tamamlayan üçüncü adım, Suudi Yatırım Bakanlığı (MISA) ve Askerî Sanayi Genel Otoritesi (GAMI) ile imzalanan yatırım mutabakatı oldu.

Bu üçlü paket, ROKETSAN’ın Körfez bölgesindeki ilk kapsamlı üretim ayağını oluşturuyor ve Türk füze teknolojisinin Suudi yerlileştirme programı Vision 2030’un savunma hedefleriyle buluştuğu noktayı temsil ediyor.

Endonezya: Republikorp ortak girişimi, KHAN ve ATMACA

Asya-Pasifik’teki en kapsamlı iş birliği Endonezya ile kuruldu. Ankara’nın 2022’de aldığı KHAN siparişiyle (BORA’nın 280 km menzilli ihracat versiyonu) başlayan ilişki, 2025’te iki ülke cumhurbaşkanlarının huzurunda imzalanan anlaşmayla yeni aşamaya geçti: ROKETSAN ile Endonezya’nın özel savunma holdingi Republikorp, gemisavar seyir füzeleri ve çok platformlu füze sistemlerinin Endonezya’da üretimi için ortak girişim şirketi kurdu. Modelin önceliği teknoloji transferi ve yerli sanayi kapasitesinin artırılması.

Haziran 2025’te ATMACA gemisavar füzesine ilişkin iki ayrı sözleşmenin daha imzalanmasıyla Endonezya, ROKETSAN’ın hem müşterisi hem üretim ortağı olan ilk Asya ülkesi konumuna yerleşti. Endonezyalı askerî heyetlerin Ankara’daki ROKETSAN tesislerinde KHAN eğitimi alması, ilişkinin eğitim ve lojistik katmanını da kurduğunu gösteriyor.

Azerbaycan: fuardan üretim ortaklığına

Azerbaycan, ROKETSAN ürünlerinin en görünür olduğu ülkelerden biri; Bakü’deki ADEX fuarlarında şirket standı düzenli olarak devlet başkanı düzeyinde ziyaret ediliyor. İlişki 22 Temmuz 2025’te imzalanan topçu sistemleri iş birliği protokolüyle resmî bir çerçeveye oturdu ve ADEX 2026’da iki ülke arasındaki savunma paketinin parçası olarak üretim boyutuna taşındı.

Türkiye-Azerbaycan hattında ADEX 2026’da açıklanan 500 milyon doları aşan savunma anlaşmaları paketi, ROKETSAN’ın Kafkasya’daki rolünü satıcıdan üretim ortağına dönüştüren zemini hazırladı.

Avrupa dosyası: Eurosam tanımlama çalışması

Ocak 2018’de Savunma Sanayii Başkanlığı; ROKETSAN, ASELSAN ve Fransız-İtalyan Eurosam konsorsiyumuna (MBDA ve Thales ortaklığı) Türkiye’nin gelecekteki uzun menzilli hava ve füze savunma sisteminin mimarisini belirleyecek 18 aylık tanımlama çalışması sözleşmesi verdi. Çalışma, Türk Hava Kuvvetleri’nin operasyonel ihtiyaçlarına göre sistem tanımını ortaya koydu.

Program ortak geliştirme sözleşmesine dönüşmedi; Türkiye uzun menzilli hava savunmada ağırlığı millî SİPER programına verdi. Yine de bu etüt, ROKETSAN’ın Avrupa’nın en büyük füze üreticileriyle sistem mimarisi düzeyinde masaya oturduğu ilk proje olarak şirketin uluslararası mühendislik referansları arasında yer alıyor.

Uluslararası ortaklıkların ROKETSAN’a kazandırdıkları

Otuz beş yıllık tabloya bakıldığında net bir evrim görülüyor. 1989’da Stinger konsorsiyumunda alt yüklenici olarak teknoloji öğrenen şirket, 2014’te Lockheed Martin ile eşit ortaklık kurdu; 2025-2026’da ise kendi teknolojisini Suudi Arabistan ve Endonezya’ya transfer eden taraf hâline geldi. Bu, Türk savunma sanayiinin ithalatçıdan teknoloji ihracatçısına dönüşümünün şirket ölçeğindeki özeti sayılabilir.

Ortak üretim modeli ROKETSAN’a üç somut kazanım sağlıyor: İhracat pazarlarında kalıcılık (üretim hattı kurulan ülke müşteriden ortağa dönüşüyor), ölçek ekonomisi (sipariş hacmi büyüdükçe birim maliyetler düşüyor) ve jeopolitik derinlik (Körfez, Asya-Pasifik ve Kafkasya’da sanayi düzeyinde kurumsal bağ). Şirketin 2025 sonunda 2 milyar doları aşan cirosu ve yaklaşık 10 milyar dolarlık toplam iş hacmi içinde uluslararası programların payının artması bekleniyor.

Sık Sorulan Sorular

ROKETSAN’ın ilk uluslararası ortaklığı hangisidir?

Avrupa Stinger Ortak Üretim Konsorsiyumu’dur. Alman LFK firmasıyla 20 Haziran 1989’da alt yüklenici sözleşmesi imzalanmış, ROKETSAN Stinger füzelerinin itki sistemlerini üretmiş ve program 2004’teki son teslimatlarla tamamlanmıştır.

ROKETSAN hangi ülkelerde ortak üretim yapıyor?

Suudi Arabistan’da SAMI ile seyir füzesi ve tanksavar füze sistemlerinde, Endonezya’da Republikorp ortak girişimiyle gemisavar ve çok platformlu füzelerde ortak üretim anlaşmaları bulunuyor. Azerbaycan ile iş birliği de ADEX 2026 itibarıyla üretim boyutuna taşındı.

ROKETSAN’ın Lockheed Martin ile ortaklığı neydi?

2014’te imzalanan anlaşmayla iki şirket, SOM seyir füzesinin F-35’in iç silah yuvasına uyumlu türevi SOM-J’yi birlikte geliştirme, üretme ve pazarlama konusunda ortak oldu. Türkiye’nin 2019’da F-35 programı dışında bırakılmasıyla projenin F-35 ayağı gündemden düştü.

ROKETSAN’ın ilk ihracat müşterisi hangi ülkeydi?

Birleşik Arap Emirlikleri. BAE Silahlı Kuvvetleri ile CİRİT lazer güdümlü füzesi için 196,2 milyon dolarlık sözleşme IDEX 2013 fuarında duyuruldu ve BAE, CİRİT’in ilk uluslararası kullanıcısı oldu.

ROKETSAN ESSM programında ne yapıyor?

Türkiye’nin üyesi olduğu 12 ülkeli NATO SeaSparrow Konsorsiyumu çatısındaki ESSM programında ROKETSAN, füzenin uçuş sonlandırma biriminin tasarım, test ve üretimini Raytheon ile birlikte üstlendi.

SAMI ile anlaşma neleri kapsıyor?

Şubat 2026’da Riyad’daki World Defense Show’da imzalanan iki anlaşma; seyir füzelerinin Suudi Arabistan’da ortak üretimini ve tanksavar güdümlü füze sistemlerinin satışı ile ortak üretimini kapsıyor. Ayrıca MISA ve GAMI ile yatırım mutabakatı imzalandı.

Kaynaklar

• ROKETSAN resmî haber: WDS 2026 Suudi Arabistan katılımı ve SAMI anlaşmaları — roketsan.com.tr
• ROKETSAN resmî haber: Endonezya ile iki yeni sözleşme — roketsan.com.tr
• Eurosam resmî duyuru: Türkiye uzun menzilli hava ve füze savunma tanımlama çalışması — eurosam.com
• Anadolu Ajansı: ROKETSAN’ın IDEF’te imzaladığı stratejik anlaşmalar — aa.com.tr
• US Navy resmî bilgi dosyası: Evolved SeaSparrow Missile (ESSM) — navy.mil
• Defence Turkey: ROKETSAN’ın çok uluslu füze projelerindeki rolü (Stinger, ESSM) — defenceturkey.com

İlgili Yazılar