ROKETSAN’ın L-UMTAS GM ve TEMREN Füzeleri Beşadalar’da Havadan Atışla Test Edildi
Milli Savunma Bakanlığı (MSB), 13 Eylül’de sosyal medya hesabından ROKETSAN üretimi L-UMTAS GM ve IIR TEMREN güdümlü mühimmatlarının atış testlerine ait görüntüleri paylaştı. Paylaşıma göre 8-10 Eylül tarihleri arasında Antalya Beşadalar Kara Topçu Okulu Komutanlığı Atış Tesisleri’nde gerçekleştirilen denemelerde, helikopter platformundan havadan-yere ve havadan-havaya konfigürasyonlarda ateşlenen mühimmatlar hedefi tam isabetle vurdu.
MSB açıklamasına göre atışlar, ROKETSAN tarafından yürütülen L-UMTAS GM (Lazer Güdümlü Uzun Menzilli Tanksavar Füze Sistemi – Menzili Geliştirilmiş) projesi kapsamındaki alternatif konfigürasyon geliştirme çalışmalarının bir parçası. Testler, mevcut envanterde yer alan bir mühimmatın kullanım alanını genişletmeyi hedefleyen bir çalışmanın somut çıktısı olması bakımından dikkat çekiyor.
L-UMTAS ve TEMREN Nedir?
L-UMTAS, ROKETSAN’ın öncelikle taarruz helikopterlerinden kullanım için geliştirdiği lazer güdümlü, uzun menzilli tanksavar füze sistemi. Yarı aktif lazer arayıcı başlık ve zırh delici tandem harp başlığı sayesinde sabit ve hareketli hedeflere karşı etkili olan füze, atış öncesi veya sonrası hedefe kilitlenebiliyor. ROKETSAN’ın kendi teknik verilerine göre füzenin temel gövdesi 1,8 metre uzunluğunda, 37,5 kilogram ağırlığında ve 160 milimetre çapında; menzili 8 kilometre.
TEMREN ise bu füze ailesinin deniz sistemlerine uyarlanmış versiyonu. ROKETSAN’ın ürün kataloğunda TEMREN, “Uzun Menzilli Tanksavar Füzeleri’nin Seahawk helikopterlerine entegrasyonu ve güdüm/menzil tedariki projesi” olarak tanımlanıyor. TEMREN, L-UMTAS’ın yarı aktif lazer arayıcısına ek olarak görüntüleyici kızılötesi (IIR) arayıcı başlık da taşıyor; bu sayede hem lazer işaretlemeli hem de görüntü tabanlı otonom kilitlenme yapabiliyor. Sistem, Türk Deniz Kuvvetleri’nin envanterinde bulunan S-70B Seahawk helikopterlerine entegre edilmek üzere geliştirildi ve bu platformlarda halihazırda kullanılan Norveç yapımı Penguin füzelerinin yerini almayı hedefliyor.
Neden Önemli: “Menzili Geliştirilmiş” Projesi ve Alternatif Konfigürasyon
Projenin adındaki “GM” (Menzili Geliştirilmiş) ibaresi, ROKETSAN’ın mevcut L-UMTAS gövdesini temel alarak menzili kademeli biçimde artırmayı hedeflediğini gösteriyor. Türk savunma basınında farklı kaynaklarca aktarılan bilgilere göre, Blok-1 konfigürasyonunda kara platformlarından yaklaşık 15-16 kilometre, hava platformlarından 20 kilometre menzil hedefleniyor; Blok-2’de bu rakamların kara platformlarında 32 kilometreye, hava platformlarında ise 50 kilometreye çıkarılması planlanıyor. Bu veriler ROKETSAN tarafından resmi bir katalog güncellemesiyle henüz teyit edilmedi; dolayısıyla kademeli menzil hedefleri olarak değerlendirilmeli.
Beşadalar’daki testlerin asıl dikkat çeken yönü, mühimmatın sadece havadan-yere değil havadan-havaya konfigürasyonda da denenmiş olması. Bu, ROKETSAN’ın aynı füze gövdesini farklı görev profillerine – örneğin döner kanatlı platformların birbirine ya da yavaş uçan hava araçlarına karşı kullanımına – uyarlama çalıştığına işaret ediyor. ROKETSAN’ın kendi ürün sayfasında L-UMTAS/TEMREN ailesinin İHA, SİDA, sabit ve döner kanatlı hava platformları, taktik tekerlekli/paletli kara platformları ve su üstü platformlarından atılabildiği belirtiliyor; bu çok platformlu mimari, tek bir mühimmat ailesiyle farklı komuta kademelerine esneklik sağlanmasını mümkün kılıyor.
Kronoloji
- 8-10 Eylül 2026: Antalya Beşadalar Kara Topçu Okulu Komutanlığı Atış Tesisleri’nde L-UMTAS GM ve IIR TEMREN mühimmatlarıyla havadan-yere/havadan-havaya atış testleri gerçekleştirildi.
- 13 Eylül 2026: MSB, testlere ait görüntüleri sosyal medya hesabından paylaştı; Anadolu Ajansı ve diğer ulusal basın organları haberi duyurdu.
Teknik Özellikler (ROKETSAN Kaynaklı)
| Özellik | L-UMTAS / TEMREN |
|---|---|
| Menzil | 8 km (temel konfigürasyon) |
| Uzunluk | 1,8 m |
| Ağırlık | 37,5 kg |
| Çap | 160 mm |
| Güdüm | Yarı aktif lazer arayıcı (L-UMTAS); yarı aktif lazer + görüntüleyici kızılötesi (IIR) arayıcı (TEMREN) |
| Harp başlığı | Tandem, zırh delici / yüksek infilaklı parçacık etkili / termobarik |
| Platformlar | İHA, SİDA, sabit ve döner kanatlı hava platformları, taktik tekerlekli/paletli kara platformları, su üstü platformları |
Üretici ve Proje İlişkisi
ROKETSAN, Türkiye’nin füze ve güdümlü mühimmat alanındaki en büyük yerli üreticisi. Şirket, aynı gün içinde kamuoyuyla paylaştığı füze yol haritasında TAYFUN Blok-4’ün envantere girişi ve GEZGİN’in seri üretime hazırlanışını da duyurmuştu; L-UMTAS GM/TEMREN testleri bu geniş ürün ailesinin bir parçası olarak öne çıkıyor. Projeler Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) koordinasyonunda yürütülüyor ve ROKETSAN’ın iştirak ve ortaklık ağı üzerinden farklı alt yüklenicilerle desteklenen bir tedarik zincirine dayanıyor.
Beşadalar’daki atış testleri, ROKETSAN’ın geçtiğimiz aylarda AKINCI İHA’dan İHA-300 süpersonik füzesiyle gerçekleştirdiği 250 kilometrelik atış testine benzer şekilde, şirketin test ve doğrulama temposunun yüksek seyrettiğini gösteriyor.
Envanter ve Kullanıcı
L-UMTAS, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanterinde ATAK saldırı helikopterleri başta olmak üzere çok sayıda döner kanatlı platformda halihazırda kullanılıyor. TEMREN ise Deniz Kuvvetleri’nin S-70B Seahawk helikopterlerine entegre edilmek üzere geliştirildi; bu entegrasyon tamamlandığında söz konusu helikopterlerde bugüne kadar kullanılan Norveç yapımı Penguin güdümlü füzelerin yerini alması bekleniyor. Bu, Türkiye’nin deniz platformlarındaki hassas güdümlü mühimmat tedarikinde yerlileşme oranını artıran bir adım olarak öne çıkıyor.
Sistemin çok platformlu mimarisi, aynı mühimmat ailesinin gelecekte SİDA gibi insansız deniz araçlarına entegre edilme potansiyelini de gündemde tutuyor; bu yönüyle konu, Türkiye’nin katmanlı hava ve deniz savunma mimarisi tartışmalarıyla da kesişiyor.
İhracat Boyutu
MSB’nin paylaşımı doğrudan bir ihracat anlaşmasına işaret etmiyor; ancak TEMREN’in NATO müttefiki donanmalarda yaygın olarak kullanılan Penguin füzesine yerli bir alternatif olarak konumlanması, sistemin orta vadede S-70B/S-70i Seahawk filosu işleten diğer ülkeler nezdinde ihracat potansiyeli taşıdığına işaret ediyor. ROKETSAN’ın füze ailesinin İHA ve SİDA gibi platformlarla uyumlu olması da uluslararası pazarlama açısından esneklik sağlıyor.
Sıkça Sorulan Sorular
L-UMTAS GM projesi nedir?
L-UMTAS GM, ROKETSAN’ın mevcut L-UMTAS lazer güdümlü tanksavar füzesinin menzilini kademeli olarak artırmayı ve farklı platform/görev konfigürasyonlarına uyarlamayı hedefleyen “Menzili Geliştirilmiş” projesidir.
TEMREN hangi füzenin yerini alacak?
TEMREN, Türk Deniz Kuvvetleri’nin S-70B Seahawk helikopterlerinde kullanılan Norveç yapımı Penguin güdümlü füzelerin yerini almak üzere geliştirildi.
Beşadalar’daki testler nerede ve ne zaman yapıldı?
Testler 8-10 Eylül 2026 tarihleri arasında Antalya’daki Beşadalar Kara Topçu Okulu Komutanlığı Atış Tesisleri’nde gerçekleştirildi; MSB görüntüleri 13 Eylül’de paylaştı.
L-UMTAS ve TEMREN’in temel teknik özellikleri nelerdir?
Her iki mühimmat da 1,8 metre uzunluğunda, 37,5 kilogram ağırlığında, 160 milimetre çapında ve temel konfigürasyonda 8 kilometre menzile sahip; tandem harp başlığı ve yarı aktif lazer (TEMREN’de ayrıca görüntüleyici kızılötesi) güdüm kullanıyor.
