OMT-M2000: ONUR’un mobil hava trafik kontrol kulesi
OMT-M2000, ONUR Yüksek Teknoloji‘nin geliştirdiği mobil hava trafik kontrol kule sistemidir. Sistem, kalıcı kulenin bulunmadığı veya devre dışı kaldığı meydanlarda hava trafik kontrol hizmetini taşınabilir bir kabinle sağlar. Şirketin resmî ürün sayfasına göre kabin C-130 Hercules uçağı ve CH-47 Chinook helikopteriyle taşınabilir; entegre jeneratörüyle şebekeden bağımsız çalışır ve taşıyıcı araç üzerindeyken kaldırma mekanizmasıyla yükseltilir. ONUR, bu alandaki ilk uygulamasını 2001’de Hava Kuvvetleri Komutanlığı için ürettiği iki mobil kuleyle gerçekleştirdi.
Görev tanımı
OMT-M2000; meydan modernizasyonu sırasında yedek kule, ileri harekât üslerinde geçici kule, afet ve acil durumlarda hızlı kurulan kontrol tesisi olarak tasarlandı. Sistem hava-yer ve yer-yer haberleşmeyi destekler, karasal hatlara bağlanır ve diğer komuta kontrol sistemleriyle entegre çalışır. Şirket, gece-gündüz ve her hava koşulunda görev yapabildiğini, FAA/ICAO düzenlemeleriyle uyumlu olduğunu beyan ediyor. Kabin içindeki ses haberleşmesi, şirketin OCS-NG4000 VCS ailesiyle aynı çekirdek teknolojiye dayanır.
Teknik özet
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Üretici | ONUR Yüksek Teknoloji A.Ş. (Türkiye) |
| Tür | Mobil hava trafik kontrol kule sistemi |
| Taşınabilirlik | C-130 uçağı ve CH-47 helikopteriyle taşıma; kamyon üzerinde intikal |
| Enerji | Entegre jeneratörle bağımsız çalışma |
| Haberleşme | Hava-yer ve yer-yer telsiz, karasal hat bağlantıları |
| Uyum | FAA/ICAO düzenlemelerine ve sivil-askeri emniyet standartlarına uyum beyanı |
| Boyut, ağırlık, kurulum süresi | Resmî olarak açıklanmadı. |
Türkiye’deki yeri
Şirket tarihçesine göre 2001’de Hava Kuvvetleri için üretilen iki mobil kule, Türkiye’de bu sınıfın yerli örnekleri oldu. ONUR’un havacılık sistemleri entegrasyonu iş kolu; mobil kulenin yanı sıra radar kurulumları, gemi trafik hizmetleri sistemleri ve seyrüsefer yardımcılarını kapsıyor. Bu kapsamda şirket 2023’te DHMİ’nin beş havalimanına ILS/DME aletli iniş sistemi tedarik ve kurulum işini üstlendi; 2012’de Meteoroloji Genel Müdürlüğü için 13 C-Bant Doppler radar istasyonu kurmuştu. 2005’te tamamlanan İstanbul ve Çanakkale boğazları gemi trafik kontrol sistemleri de aynı entegrasyon birikiminin parçasıdır.
Kullanım senaryoları
Mobil kuleler dünyada dört ana senaryoda tercih ediliyor: kalıcı kulenin bakım veya yenileme nedeniyle kapatılması, yeni açılan meydanlarda geçici hizmet, askeri konuşlanmalarda ileri meydan açılması ve doğal afet sonrası hasar gören meydanların yeniden faaliyete alınması. OMT-M2000’in entegre jeneratörü ve helikopterle taşınabilirliği, özellikle altyapının bulunmadığı bölgeler için tasarlandığını gösteriyor. Türkiye’nin deprem bölgesi gerçeği, bu sınıf sistemlerin sivil savunma değerini de artırıyor; ancak şirketin afet görevlendirmelerine dair kamuya açık bir teslimat listesi bulunmuyor. Sistemin yurt dışı satışına ilişkin açıklanmış bir sözleşme de yok; şirketin dış pazar adımları ihracat dosyasında izlenebilir.
Dünyadaki muadilleri
Mobil kule pazarında kamuya açık örnekler arasında ABD ordusunun kullandığı konteyner tipi taktik kuleler ve Avrupa’da havalimanı yenilemelerinde kiralanan römork tipi kuleler sayılabilir. Sistemlerin ortak ölçütleri kurulum süresi, kabin görüş açısı, haberleşme kanal sayısı ve hava koşulu dayanımıdır. OMT-M2000’in bu ölçütlerdeki sayısal değerleri resmî olarak açıklanmadığından ürünler arasında tablo kıyası yapılmamış; ONUR’un ses haberleşme tarafındaki yabancı rakip analizi ayrı dosyada verilmiştir. Türkiye’de aynı sınıfta seri üretim yapan başka bir yerli üretici kamuya açık kaynaklarda görünmüyor; bu da ürünü düşük rekabetli bir alanda konumlandırıyor. Sistemin kule kabini dışındaki bileşenleri — jeneratör, klima, telsiz rafları ve operatör konsolları — taşıyıcı şasiye entegre edildiğinden, konuşlanma için meydan altyapısına bağımlılık asgaridir.
Sık sorulan sorular
OMT-M2000 nedir?
ONUR Yüksek Teknoloji’nin taşınabilir hava trafik kontrol kule sistemidir; ihtiyaç duyulan yerde hızla kurulan bir kontrol kabini sağlar.
OMT-M2000 nasıl taşınıyor?
Şirket beyanına göre C-130 uçağı ve CH-47 helikopteriyle taşınabilir; karayolunda taşıyıcı kamyon üzerinde intikal eder.
OMT-M2000 kim kullanıyor?
ONUR, 2001’de Hava Kuvvetleri Komutanlığı için iki mobil kule üretti. Başka teslimat resmî olarak açıklanmadı.
Mobil kule hangi durumlarda gerekir?
Meydan modernizasyonu, geçici veya ileri meydan açılması, afet sonrası hizmetin yeniden başlatılması ve yedek kule ihtiyaçlarında kullanılır.
Kaynaklar ve doğrulama notu
Taşınabilirlik ve uyum bilgileri şirketin resmî ürün sayfası beyanıdır; boyut ve kurulum süresi açıklanmadığından verilmemiştir. (Erişim: 13 Ağustos 2026)
- https://www.onur.net/havacilik-sistemleri-entegrasyonu/mobil-hava-trafik-kontrol-kule-sistemi/ — ürün sayfası
- https://www.onur.net/tr/kurumsal/ — 2001 Hava Kuvvetleri teslimatı, 2023 DHMİ ILS/DME işi
- https://www.onur.net/havacilik-sistemleri-entegrasyonu/hava-trafik-kontrol-sistemleri-entegrasyonu/ — entegrasyon kapsamı
