ABD Deniz Piyadeleri MV-22B Osprey Programını 359. Uçakla Tamamladı

ABD Deniz Piyadeleri, Bell ve Boeing ortaklığında üretilen MV-22B Osprey döner kanatlı uçağının 359. örneğinin teslim alınmasıyla, platformun “Program of Record” (resmi tedarik programı) sürecini 28 Temmuz 2026 itibarıyla tamamladığını açıkladı.

MV-22B Osprey, tiltrotor (döner rotor) teknolojisiyle hem helikopter gibi dikey iniş-kalkış yapabilen hem de sabit kanatlı uçak hızında seyredebilen benzersiz bir platform. Program, 1980’lerde başlayan geliştirme sürecinin ardından 2007’de operasyonel hizmete girmiş, o tarihten bu yana ABD Deniz Piyadeleri, Hava Kuvvetleri ve Donanması için farklı varyantlarda üretilmişti.

Bu neden önemli?

Programın resmi olarak kapanması, üretim hattının artık yeni siparişlere değil bakım, modernizasyon ve olası ihracat taleplerine odaklanacağı anlamına geliyor. Bell-Boeing ortak girişimi için bu, üretim kapasitesinin başka programlara (örneğin gelecek nesil tiltrotor projeleri) yönlendirilebileceği bir dönüm noktası.

Osprey’in operasyonel geçmişi tartışmalı yönler de barındırıyor; platformun karmaşık aktarma mekanizması yıllar içinde bazı kazalara karışmış, bu da filo genelinde periyodik uçuşa ara verme kararlarına yol açmıştı. Programın resmi kapanışı, bu sorunların çözüldüğü ve platformun artık olgun bir operasyonel yetenek olarak kabul edildiği şeklinde yorumlanıyor.

NATO müttefikleri açısından, tiltrotor teknolojisi hâlâ sınırlı sayıda ülkenin envanterinde bulunuyor; Japonya bu teknolojiyi V-22 alımıyla edinen tek yabancı müşteri konumunda. Türkiye’nin kendi döner kanatlı hava aracı geliştirme çabaları (TUSAŞ T625 Gökbey gibi) şu an tiltrotor sınıfında değil, ancak platformun ABD tedarik zincirindeki bu dönüşümü, gelecekte olası teknoloji transferi tartışmalarında referans noktası olabilir.