Japonya ile Suriye’de Mayın Temizliği İş Birliği Masada: MSB Raporu Süreci Anlattı
Türkiye ile Japonya arasında Suriye’de insani maksatlı mayın faaliyetlerinde iş birliği imkânları değerlendiriliyor. Millî Savunma Bakanlığı’nın 2026 Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu, sürecin nasıl başladığını ve hangi aşamada olduğunu adım adım kaydediyor.
Süreç nasıl başladı?
Rapora göre temas, 22-24 Nisan 2026 tarihlerinde Cenevre’de düzenlenen 29’uncu Mayın Eylem Programı Direktörleri Toplantısı sırasında kuruldu. Japonya Uluslararası İş Birliği Ajansı (JICA) temsilcileriyle yapılan görüşmenin ardından, Bakan onayıyla Suriye’de insani maksatlı mayın faaliyetlerinde potansiyel iş birliği alanlarının tespitine karar verildi.
JICA Türkiye ofisi temsilcileri 3 Haziran 2026 tarihinde ziyaret gerçekleştirdi. Rapor, iş birliğinin kapsamına, finansmanına veya imzalanmış bir belge bulunup bulunmadığına ilişkin ayrıntı vermiyor; süreç değerlendirme aşamasında görünüyor.
Suriye Millî Mayın Merkezi’ne sistem gösterimi
Aynı dönemde bir başka faaliyet daha yürütüldü. 8-11 Haziran 2026 tarihleri arasında Gaziantep’te, Suriye Millî Mayın Merkezi temsilcilerine Özel Mayın Arama Timi (ÖMAT), mayın arama köpekleri ve MEMATT sistemi tanıtıldı.
MEMATT, Türk savunma sanayii tarafından geliştirilen uzaktan kumandalı mayın temizleme makinesi. Zırhlı gövdesi ve döner tokmaklı ünitesiyle personeli tehlike bölgesine sokmadan yüzey mayınlarını etkisiz hâle getirmek üzere tasarlandı. Sistemin yabancı bir mayın merkezine tanıtılması, insani mayın faaliyetlerinin ihracat boyutunu da gündeme getiriyor.
Avrupa Birliği’nden örnek proje seçimi
Rapor, Türkiye’nin mayın temizliği alanındaki uluslararası tanınırlığına ilişkin bir veri de içeriyor. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile 2016-2023 arasında yürütülen “Doğu Sınırlarında Mayınların Temizlenmesi ve Sınır Gözetim Kapasitesinin Artırılması” projeleri, Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) fonlarıyla yürütülen yaklaşık 1.000 proje arasından başarılı örnek seçildi.
Projeler, “10 Sektör, 10 Hikâye” başlığı altında düzenlenen etkinlikte tanıtıldı.
Sahadaki temizlik ve risk eğitimi
Raporda insani mayın faaliyetlerinin saha verileri de yer alıyor. 17 Nisan 2026’da Mardin, Hatay, Şanlıurfa ve Kilis illerinde belirlenen sahalarda Teknik Keşif faaliyeti icra edilmek üzere görevlendirme yapıldı. Jandarma Özel Mayın Arama Timleri (JÖMAT) 11.455 metrekare, Özel Mayın Arama Timleri (ÖMAT) 65.168 metrekare olmak üzere toplam 76.623 metrekarelik alanda mayın temizliği gerçekleştirdi.
| Faaliyet | Veri |
|---|---|
| JÖMAT tarafından temizlenen alan | 11.455 m² |
| ÖMAT tarafından temizlenen alan | 65.168 m² |
| Toplam temizlenen alan | 76.623 m² |
| 2019’dan bu yana risk eğitimi verilen kişi | 20.962 |
| — kadın | 1.366 |
| — çocuk | 4.897 |
| — erkek | 14.699 |
| 2026 ilk yarı risk eğitimi | 1.826 vatandaş, 15 il |
| Eğitici eğitimi verilen jandarma personeli | 200 |
Sınır inşaatlarıyla bağlantısı
Mayın temizliği faaliyetleri, sınır hatlarındaki fiziki güvenlik inşaatlarıyla doğrudan ilişkili. Aynı raporda, 560 kilometrelik İran sınırında 372 kilometrelik bölümde imalatların tamamlandığı, 911 kilometrelik Suriye sınırında ise ikinci hat engel sistemi kapsamında 299 kilometrelik hatta tel çit yapıldığı belirtiliyor. Engel sistemi güzergâhlarının önceden temizlenmesi inşaat faaliyetlerinin ön şartı.
Sıkça Sorulanlar
Değerlendirme
Rapordaki mayın bölümü üç ayrı düzlemi bir arada gösteriyor: sahada temizlenen metrekare, sivillere yönelik eğitim ve uluslararası iş birliği. Japonya temasının Suriye özelinde kurulması ve Suriye Millî Mayın Merkezi’ne sistem gösterimi yapılması, insani mayın faaliyetlerinin teknik yardım ile sanayi tanıtımının kesiştiği bir alan hâline geldiğini gösteriyor.
İlgili Haberler
Kaynaklar
- Millî Savunma Bakanlığı Bütçe ve Mali Hizmetler Genel Müdürlüğü, “2026 Yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu”, Temmuz 2026
- 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 30’uncu madde
- msb.gov.tr — Bakanlık resmî yayınlar bölümü
