Bayraktar TB3 artık İtalya’da montaj hattında: Leonardo yıl bitmeden ilk teslimatı vaat etti

Ortak girişim kâğıt üstünden montaj hattına geçti

Leonardo ile Baykar’ın Temmuz ayında Farnborough Havacılık Fuarı’nda “tam faaliyete geçti” diye duyurduğu LBA Systems, o tarihten bu yana ilk kez somut bir takvimle anıldı. Şirketin üst yöneticisi Lorenzo Mariani, 2026 ikinci çeyrek finansal sonuçlarının açıklandığı telekonferansta ortak girişimin artık uçak entegrasyonu aşamasında olduğunu, ilk hava aracının yıl bitmeden müşteriye teslim edileceğini söyledi. Savunma sanayiinde bir ortaklığın gerçek sınavı imza töreni değil, ilk seri ürünün fabrikadan çıkış tarihidir; Leonardo bu tarihi kendi eliyle önüne koymuş oldu.

Mariani’nin çerçevesi de dikkat çekiciydi. Baykar ortaklığını, Leonardo’nun yeni teknolojilere ve yeni pazarlara hızlı giriş yapmak için tercih ettiği “sanayi iş birliği” stratejisinin örneği olarak tanımladı ve programı, yönetimin takvimine doğrudan hâkim olduğu öncelikli işler arasında saydı. Bu ayrım önemli: Avrupa savunma sanayiinde pek çok büyük program, hükümetler arası kararlara ve düzenleyici onaylara takılıp yıllarca yerinde sayarken, LBA Systems’in düzenleyici tarafı İtalyan ve Avrupa seviyesinde zaten tamamlanmış durumda.

Ortak girişimin yönetimi de Temmuz’da netleşmişti: yönetim kurulu başkanlığında Baykar Genel Müdürü Haluk Bayraktar, genel müdürlükte ise Leonardo’dan Francesco Sabatini var. Sermaye yapısı yüzde 50-50; yani ne teknoloji sağlayıcı taşeron konumunda, ne de Avrupalı ortak vitrin ortağı. Türk savunma sanayiinin son yirmi yılda kurduğu ihracat ilişkilerinin çoğu bitmiş ürün satışıydı; buradaki model, üretimin ve entegrasyonun alıcı ülkeye taşındığı bir ortak mülkiyet düzeni.

Astore Levante: TB3’ün Avrupa pasaportlu hâli

Ortak girişimin vitrine koyduğu ilk ürün, Farnborough’da tanıtılan Astore Levante. Platformun iskeleti Bayraktar TB3: katlanır kanatlı, kısa güverteden kalkıp inebilen, TCG Anadolu’dan yapılan iniş-kalkışlarla bu kabiliyeti fiilen kanıtlamış bir insansız savaş uçağı. Leonardo’nun katkısı ise görev sistemleri, sensörler, faydalı yükler, elektronik donanım ve sertifikasyon tarafında yoğunlaşıyor. Ortaya çıkan konfigürasyon, Avrupa donanmalarının gemi tabanlı insansız hava aracı ihtiyacına dönük.

Bu tarif göründüğünden dar bir pazara işaret etmiyor. Avrupa’da hafif uçak gemisi ya da havuzlu çıkarma gemisi işleten donanmaların sayısı az değil ve bu gemilerin çoğu, pahalı bir sabit kanatlı avcı filosunu beslemeden keşif, gözetleme ve sınırlı taarruz kabiliyetini nasıl elde edeceğini tartışıyor. Bir F-35B filosunu finanse edemeyen ama güvertesini boş bırakmak da istemeyen bir donanma için, gemiden kalkan orta sınıf bir insansız uçak makul bir orta yol sunuyor.

Astore Levante’nin temeli: Bayraktar TB3 (üretici verileri)

Sıradaki halka: TB2, AKINCI ve KIZILELMA

LBA Systems’in açıklanan yol haritası tek ürünle sınırlı değil. Ortak girişim, Baykar’ın ürün ailesindeki TB2, AKINCI ve KIZILELMA’yı da İtalya’da farklı tesislerde üretmeyi planlıyor; Astore Levante ve KIZILELMA’nın Leonardo tesislerinde, TB2 ile AKINCI’nın ise Baykar’ın İtalya’daki fabrikasında imal edilmesi öngörülüyor. Jet motorlu, iç silah bölmeli KIZILELMA’nın bir Avrupa ülkesinde üretim hattına girmesi, birkaç yıl önce savunma sanayii çevrelerinde ihtimal dâhilinde bile sayılmayacak bir cümleydi.

Zamanlama da tesadüf değil. Avrupa Birliği, savunma sanayii fonlarını kendi coğrafyasındaki üretime bağlayan bir mimariye geçerken, üçüncü ülke menşeli sistemlerin bu fonlardan yararlanma şartları sıkılaştı. İtalya’da kurulmuş, İtalyan hukukuna tabi, Avrupalı bir devle yüzde 50 ortaklı bir şirketin ürettiği hava aracı ise bu tartışmanın hangi tarafında durduğunu baştan çözmüş oluyor. Baykar’ın Avrupa’ya bitmiş ürün satmak yerine Avrupa’da üretmeyi seçmesinin arkasındaki ticari akıl da burada.

Geriye tek soru kalıyor: takvim tutacak mı? Leonardo yılın son çeyreğine, henüz kimliği açıklanmayan bir İtalyan son kullanıcıya teslimat sözü verdi. Savunma programlarında ilk teslimat tarihleri sık sık kayar; ancak bu kez uçağın tasarımı olgun, üretim hattı kurulu ve onaylar alınmış durumda. Aralık ayı, ortaklığın gerçekten çalışıp çalışmadığını gösterecek.

Kaynaklar

• Defence Industry Europe — “Leonardo CEO says Baykar drone venture begins aircraft integration in Italy” (16 Ağustos 2026)
• Leonardo — LBA Systems ortak girişimi tam faaliyet basın açıklaması (21 Temmuz 2026)
• Naval News — “LBA Systems Debuts ‘Astore Levante’ at Farnborough Ahead of Italian Delivery”
• Baykar — Bayraktar TB3 teknik veri sayfası

İlgili Haberler

KIZILELMA’nın ilk ihracatı Endonezya’ya: 60 insansız savaş uçağıDünyanın en büyük askerî İHA üreticileri: üretim, ihracat ve pazar payıTürkiye ve Avrupa’nın MALE İHA programları: Avrupa neden geride kaldı?

▶ 4 platformu karşılaştırın →