Millî Turbojet Motorlarında 1.000’inci Üretim: KTJ Serisi SOM, ATMACA ve ÇAKIR’ı Uçuruyor
Kale Jet Motorları’nın KTJ serisi millî turbojet motorlarında üretim 1.000 adede ulaştı. Milestone, 5 Kasım 2026’da Savunma Sanayii Başkanlığı’nda (SSB) düzenlenen törenle duyuruldu. SSB Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, bu bin motorla en az 200 milyon dolarlık kaynağın Türkiye’de kaldığını, üretim hızlandıkça rakamın artacağını söyledi.
Törende ayrıca Türkiye’nin turbojet motorunda dışa bağımlılığı büyük ölçüde azalttığı, SOM, ATMACA, ÇAKIR ve KARA ATMACA füzelerinin millî motorla seri üretildiği vurgulandı. Görgün, motor ve ROKETSAN füzeleri üzerinden üç kıtada yaklaşık 10 ülke ile ihracat sözleşmesi bulunduğunu belirtti.
Törende Neler Söylendi?
Görgün konuşmasında, Mayıs 2004’te yurt dışından büyük ölçekli tedarik ihalelerinin iptal edilip yerli geliştirmeye geçilmesi kararını bugünkü kabiliyetin temeli olarak gösterdi. Füze üretiminin geçmişte ithal motora bağlı olduğunu, tedarik gecikmeleri, izin süreçleri ve ambargoların hem üretimi hem ihracatı etkilediğini anlattı. Yerli motor kabiliyetinin bu bağımlılığı büyük ölçüde ortadan kaldırdığını söyledi. Savunma sanayiindeki yerlilik oranının yaklaşık çeyrek asırda yüzde 20’lerden yüzde 80’in üzerine çıktığını da ekledi.
Kale Grubu Savunma ve Havacılık Grup Başkanı Osman Okyay ise savunma sanayii çalışmalarının 1980’lerde başladığını, uzun soluklu emek ve doğru sektör yönetiminin belirleyici olduğunu söyledi. Okyay’a göre dört yabancı müşteri motor teslim aldı, 10 ülkede 26 müşteriyle görüşmeler sürüyor ve aynı anda dört yeni ürün geliştirme projesi yürütülüyor.
KTJ Serisi: Hangi Motor Hangi Füzede?
- KTJ-3200: ROKETSAN’ın ATMACA gemisavar füzesi ile TÜBİTAK SAGE’nin SOM seyir füzesini taşıyor. Nitelik testlerinin ardından 2021’de seri üretime girdi. SOM ve ATMACA ile Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri envanterinde.
- KTJ-1750: ÇAKIR seyir füzesinde kullanılıyor.
- KTJ-3700: KARA ATMACA’da kullanılıyor. ÇAKIR ve KARA ATMACA’nın Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine yakında gireceği belirtildi.
Üç motor da seri üretim hattında. Motor performans değerleri (itki, ağırlık vb.) törende paylaşılmadığı için burada verilmedi.
Kronoloji
- 2013: Kale, millî turbojet motor geliştirme çalışmalarına başladı.
- 2021: KTJ-3200, nitelik testlerinin ardından seri üretime girdi.
- 2025: KTJ-3200, Brezilyalı SIATT ile imzalanan anlaşma kapsamında ihraç edildi. Anlaşma, Türkiye’nin ilk jet motoru ihracatı olarak anıldı; motor SIATT’ın MANSUP-ER gemisavar füzesine entegre edilecek.
- 5 Kasım 2026: 1.000’inci KTJ serisi motor için SSB’de tören.
Neden Önemli?
Seyir füzesinde menzil ve ihracat serbestisi büyük oranda motora bağlı. Motoru yurt içinde seri üretmek, hem tedarik zinciri riskini hem de üçüncü ülke onay şartlarını ortadan kaldırıyor. Daha önce Harpoon’dan ATMACA’ya geçişi ve SOM-B1T ve SOM-AT’ın Hava Kuvvetleri’ne tesliminini ele almıştık; bu motor hattı o füzelerin ortak paydası. Motor alanındaki diğer gündem için PD170 motoruna Kore ilgisi haberimize de bakabilirsiniz.
Not: 200 milyon dolarlık tasarruf rakamı Görgün’ün kendi tahminidir; bağımsız bir doğrulaması yoktur. İhracat yapılan ülkelerin adları ve sözleşme değerleri açıklanmadı.
Sıkça Sorulan Sorular
KTJ serisi hangi füzelerde kullanılıyor?
SOM, ATMACA, ÇAKIR ve KARA ATMACA füzelerinde.
Türkiye jet motorunu ilk ne zaman ihraç etti?
2025’te KTJ-3200, Brezilya’daki SIATT’a ihraç edildi.
Kaç motor üretildi?
Kale Jet Motorları 1.000’inci KTJ serisi motorun üretimini 5 Kasım 2026’da duyurdu.
