HÜRJET projesi ihtiyaçtan ihracata nasıl ilerledi?
HÜRJET, Türkiye’nin jet eğitim uçağı ve hafif taarruz platformu ihtiyacını yurt içi geliştirmeyle karşılamak üzere Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) koordinasyonunda başlatılan bir projedir. TUSAŞ ana yüklenici olarak uçağı geliştirmiş; proje, ihtiyacın tanımlanmasından prototip ve uçuş testlerine, oradan da uluslararası ihracat görüşmelerine kadar aşamalı biçimde ilerlemiştir. HÜRJET, “ihtiyaçtan envantere” yolculuğunun yanında “ihtiyaçtan ihracata” hikâyesinin de örneğidir.
İhtiyaç Nasıl Doğdu?
Modern muharip uçak pilotlarının eğitimi için ileri jet eğitim uçaklarına ihtiyaç duyulur. Türkiye uzun yıllar bu ihtiyacı ithal platformlarla karşıladı. Millî muharip uçak KAAN gibi projelerle birlikte, pilot eğitim zincirinin de yerli bir uçakla desteklenmesi stratejik bir öncelik hâline geldi. HÜRJET, bu ihtiyacı karşılamak üzere yurt içi geliştirme modeliyle tanımlandı.
Hangi Kurum Ne Yaptı?
| Aktör | Rolü |
|---|---|
| SSB | İhtiyaç tanımı, sözleşme, finansman, takvim ve koordinasyon |
| TUSAŞ | Ana yüklenici: tasarım, üretim, uçuş testleri |
| Yerli alt sistem firmaları | Aviyonik, görev sistemleri ve çeşitli bileşenler |
| Hava Kuvvetleri | İhtiyacın kaynağı ve test-kabul sürecinin tarafı |
İhtiyaçtan İhracata: Aşamalar
HÜRJET, tasarım ve prototip aşamalarının ardından ilk uçuşunu gerçekleştirdi ve uçuş test kampanyasına girdi. Bir yandan Türk Hava Kuvvetleri için eğitim ve hafif taarruz konfigürasyonları geliştirilirken, diğer yandan uçak uluslararası pazarda da ilgiyle karşılandı. Bu, yerli bir platformun yalnızca iç ihtiyacı değil, ihracat potansiyelini de taşıyabildiğini gösteren bir örnektir.
HÜRJET Hangi İhtiyaçları Karşılıyor?
- İleri jet pilot eğitimi
- Hafif taarruz görevleri (silahlı konfigürasyon)
- Muharip uçak filosuna geçişte köprü platform
- Pilot eğitim zincirinde dışa bağımlılığın azaltılması
Yanlış Bilinenler
Yanlış: HÜRJET sadece bir eğitim uçağıdır, başka işe yaramaz.
Doğru: HÜRJET, ileri eğitimin yanında hafif taarruz görevleri için de silahlı konfigürasyonlara sahiptir.
Yanlış: HÜRJET’i SSB üretti.
Doğru: SSB projeyi koordine etti; uçağı ana yüklenici TUSAŞ geliştirdi.
Sık Sorulan Sorular
HÜRJET ne tür bir uçaktır?
İleri jet eğitim ve hafif taarruz uçağıdır.
HÜRJET’in ana yüklenicisi kim?
TUSAŞ.
HÜRJET ihraç edilebilir mi?
Uçak uluslararası pazarda ilgi görmüş; ihracat, sözleşme ve izin süreçlerine bağlı olarak gündemdedir.
İlgili İçerikler
- KAAN Projesinde SSB’nin Rolü Nedir?
- Savunma İhracatında SSB Ne Yapar?
- Yurt İçi Geliştirme Projesi Nedir?
Kaynakça
- TUSAŞ resmî internet sitesi (tusas.com)
- Savunma Sanayii Başkanlığı resmî internet sitesi (ssb.gov.tr)
Son güncelleme: 12 Ağustos 2026
