ABD Ordusu Hawaii’de HIMARS’ı Adalar Arası Hızlı Taşıdı: JPMRC 27-01 Provası
ABD Ordusu’na bağlı 25’inci Piyade Tümeni’nin topçu birlikleri, 10 Kasım 2026’da Hawaii’de bir HIMARS roket fırlatıcısını hava yoluyla taşıyıp kısa sürede ateşe hazır hale getirme provası yaptı. Tatbikat, Joint Pacific Multinational Readiness Center’ın (JPMRC) 27-01 rotasyonu kapsamında gerçekleştirildi ve kuru atış, yani gerçek mühimmat kullanılmadan icra edildi.
Adalar arası “sıçrama” provası
Tatbikata 25’inci Tümen Topçu Tugayı’na bağlı 2’nci Tabur, 11’inci Saha Topçu Alayı personeli ile ABD Hava Kuvvetleri’nin 15’inci Kanadı’na ait bir C-17 nakliye uçağının mürettebatı katıldı. Senaryoda fırlatıcı önce C-17’ye yüklenip bir adadan diğerine taşındı, ardından geçici bir atış mevzisinde konuşlandırılarak atışa hazır hale getirildi. Ordu personeli fırlatıcıyı kullanıp atış görevini hazırlarken, Hava Kuvvetleri mürettebatı nakliye ve yükleme işlemlerini yürüttü. Tatbikat sonunda fırlatıcılar sonraki hareket için yeniden güvenceye alındı.
Bu kavrama askeri literatürde “HIMARS Hızlı Sahaya Sürme” (HIRAIN) deniyor; fırlatıcının kara hareket kabiliyetini hava taşımacılığıyla birleştiren bir konsept. Benzer bir tatbikat, Mart 2026’da Tayland’da düzenlenen Cobra Gold tatbikatında C-130J desteğiyle icra edilmişti.
Dağınık ada coğrafyasında neden önemli?
Pasifik’in dağınık ada coğrafyası, topçu birliklerinin konumlandırılmasını zorlaştırıyor; fırlatıcıların adalar arasında hareket edebilmesi için hava ya da deniz taşımacılığına ihtiyaç duyuluyor. Hızlı yer değiştirme kabiliyeti, tehdit altındaki bölgelerin takviye edilmesini kolaylaştırabilir ve olası bir rakibin hedefleme sürecini zorlaştırabilir. JPMRC 27-01’e Güney Kore, Singapur, Fransa, Yeni Zelanda, Japonya ve Maldivler de farklı unsurlarla katılıyor; ancak tatbikata geniş katılım, bu ülkelerin HIMARS provasına doğrudan dahil olduğu anlamına gelmiyor.
Tatbikatı aktaran Army Recognition, provanın canlı atış isabet oranı, ölçülmüş konuşlanma süresi ya da mühimmat performansı göstermediğini vurguluyor. Yayın, böyle bir operasyonun gerçek koşullarda işe yarayıp yaramayacağının ikmal, hava alanı kapasitesi, mühimmat, hedefleme, muhabere ve koruma gibi unsurlara bağlı olduğunu, düşman gözetimi ya da saldırısı altında etkinliğin ise henüz kanıtlanmadığını belirtiyor.
Ekip ve ekipman: Kara ile Hava Kuvvetleri iş birliği
Tatbikatın dikkat çeken yanlarından biri, görev paylaşımının netliğiydi: 2’nci Tabur, 11’inci Saha Topçu Alayı mürettebatı fırlatıcının teknik hazırlığından ve atış görevi planlamasından sorumlu olurken, 15’inci Kanat’a bağlı C-17 mürettebatı aracın yüklenmesi, taşınması ve indirilmesini üstlendi. Bu iş bölümü, kara ve hava unsurlarının ayrı komuta zincirlerinde çalışsa da ortak bir tatbikat takvimi içinde senkronize hareket edebildiğini göstermesi bakımından önemli görülüyor.
HIMARS’ın Hint-Pasifik’teki yeri
25’inci Piyade Tümeni’nin HIMARS’a geçişi Temmuz 2025’te, tümenin Joint Base Pearl Harbor-Hickam’da ilk fırlatıcılarını teslim almasıyla başlamıştı. Birlik o dönemden bu yana JPMRC bünyesindeki rotasyonlarda fırlatıcıyı adalar arası taşıma ve hızlı konuşlandırma senaryolarıyla sınıyor. ABD Ordusu, Hint-Pasifik’te olası bir çatışma senaryosunda dağınık adalara serpiştirilmiş, hızlı hareket kabiliyetine sahip topçu unsurlarının tespit edilmesini ve vurulmasını zorlaştırmayı hedefliyor; bu nedenle HIRAIN tipi provalar bölgedeki tatbikat takviminin düzenli bir parçası haline geldi.
Türkiye ve NATO açısından bağlam
M142 HIMARS, Ukrayna savaşında uzun menzilli hassas ateş gücüyle öne çıkan ve Doğu Avrupa’dan Asya-Pasifik’e kadar birçok NATO müttefikinin envanterine giren bir sistem. Türkiye’nin roketli atış sistemleri alanındaki yerli muadili TRG-300 Kaplan ve T-122 Sakarya gibi platformlar, benzer bir hareket kabiliyeti ve menzil felsefesiyle geliştirildi; ancak HIMARS’ı farklılaştıran unsur, ABD’nin stratejik hava taşıma filosuyla birleştiğinde adalar arası veya kıtalar arası hızlı konuşlandırma kabiliyeti kazanması. Hint-Pasifik’teki bu tür provalar, aynı taşıma ve hızlı konuşlandırma mantığının Avrupa’nın doğu kanadında da NATO tatbikatlarında test edildiği bir döneme denk geliyor.
Bölgedeki tatbikat yoğunluğu da dikkat çekici boyutta: Şubat-Mart 2026’da Hawaii’de deniz araçlarından fırlatıcı indirme provaları, Nisan ayında I Corps bünyesinde HIRAIN sertifikasyonu, Filipinler’de Balikatan 2026 ve Japonya’da Eylül’deki Orient Shield 26 ile Ekim’deki Keen Sword 27 tatbikatları, HIMARS’ın hava yoluyla hızlı taşınması konseptinin artık rutin bir eğitim unsuru haline geldiğini gösteriyor.
Kaynaklar
Army Recognition, “U.S. Army Rehearses Rapid HIMARS Rocket Launcher Deployment for Dispersed Indo-Pacific Operations”, 11 Kasım 2026, armyrecognition.com. Kullanım amacı: JPMRC 27-01 kapsamındaki HIMARS hava taşıma provasının birim, tarih, yer ve kapsam bilgilerinin doğrulanması.
