Harpoon Füzesi Ne Kadar? Japonya ve Tayvan Bildirimleri Neyi Gösteriyor?

Harpoon, kırk yılı aşkın süredir batı donanmalarının standart gemisavar füzesi. Gemiden, denizaltından, uçaktan ve son yıllarda karadan fırlatılabilen bu ailenin ‘bir tanesi ne kadar’ sorusuna internette çok farklı cevaplar veriliyor. Cevaplar tutarsız, çünkü sorulan şey aslında tek bir şey değil.

Bu yazıda resmî ABD bildirimlerinden iki somut örneği inceliyor, bölme işleminin neden yanıltıcı olduğunu gösteriyor ve Harpoon’un fiyatının Türkiye’nin ATMACA’sıyla neden doğrudan kıyaslanamadığını anlatıyoruz.

İki Resmî Referans: Japonya (2015) ve Tayvan (2020)

ABD Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansı (DSCA), olası Dış Askerî Satışları Kongre’ye bildirirken kapsamı ve tahmini bedeli açıklar. Harpoon için bu iki bildirim, kapsamlarının farklılığı nedeniyle birlikte okunduğunda çok şey anlatıyor.

Son satır bilinçli olarak yanlış bir okumayı gösteriyor: iki bölme sonucu birbirinden farklı çünkü paket kapsamları farklı. DSCA bildirimleri tavan tahmin verir, gerçek sözleşme bedeli daha düşük olabilir.

4,1 mi, 5,9 mu? Bölme İşleminin Neden Anlamı Yok

Japonya paketini 48’e bölmek yaklaşık 4,1 milyon dolar, Tayvan paketini 400’e bölmek yaklaşık 5,9 milyon dolar veriyor. İki rakam arasındaki %40’a yakın fark, füzenin iki müşteri için farklı fiyatta olduğunu değil, iki paketin farklı şeyler içerdiğini gösteriyor.

Tayvan paketinin en büyük bölümü aslında füze değil: 100 fırlatıcı-taşıyıcı araç, 25 radar kamyonu ve 411 konteyner, kıyı savunma sisteminin altyapısını oluşturuyor. Japonya paketi ise denizaltından atılan varyanttan oluşuyor ve bildirimde kıyı savunma altyapısı yok. Bu yüzden ikisi aynı ölçüyle bölünemez.

Bir Harpoon Sözleşmesinde Toplamı Büyüten Kalemler

Aynı Füze, Farklı Fiyat: Hangi Varyant?

Harpoon tek bir ürün değil, bir aile: gemiden atılan RGM-84, denizaltından atılan UGM-84, uçaktan atılan AGM-84 ve karadan atılan kıyı savunma versiyonları var. Block II gibi güncel varyantlar ise eski versiyonlardan farklı bir güdüm ve yazılım paketi taşıyor. Farklı yılların, farklı varyantların ve farklı müşterilerin rakamları bu nedenle birbirinin yerine kullanılamaz.

Enflasyon da başka bir etken: 2015 ile 2020 arasında imzalanan paketlerin dolar karşılıkları, aradan geçen yıllara ve içerdikleri kalemlere göre değişir. Yıllar arası basit bir karşılaştırma bu yüzden ayrıca yanıltıcıdır.

Kıyı Savunma Versiyonu Neden Ayrı Bir Ürün Gibi Fiyatlanıyor?

Harpoon’u karadan atmak, füzeyi bir gemi rampasından söküp bir kamyona koymaktan fazlasını gerektiriyor: fırlatıcı-taşıyıcı araç, hedef bilgisini sağlayan radar, komuta-kontrol yazılımı ve bunları sahada çalıştıracak eğitimli personel. Tayvan bildirimindeki 100 fırlatıcı-taşıyıcı ve 25 radar kamyonu kalemleri bu altyapıyı gösteriyor.

Haberlere göre ilk sistemler 2025’te Tayvan’a ulaştı ve 2026 yazında ABD Donanması, Tayvan’a giden kıyı savunma sisteminin bir atış testini yaptı. Test haberlerinde geçen paket rakamı ise yine 2020’deki DSCA bildirimindeki tavan tahminden ibaret; teslimat sırasında ödenen gerçek bedel kamuya kalem kalem açıklanmış değil.

Bir Füze Fiyatı Duyunca Sorulacak Üç Soru

Kapsam ne? Rakam yalnızca füzeyi mi yoksa fırlatıcı, radar, eğitim ve lojistiği de mi içeriyor? Kaynak ne? Bir devlet bildirimi mi, üretici açıklaması mı, yoksa kaynağı belirsiz bir haber mi? Tarih ne? Rakam hangi yılın kuruyla, hangi varyant için verilmiş?

Bu üç sorunun cevabı olmayan bir ‘füze başı fiyat’ bilgisi, karar vermek ya da karşılaştırma yapmak için kullanılmamalıdır. Bu yazıdaki iki DSCA rakamı da ancak bu üç soruyla birlikte değer taşır.

ATMACA ile Fiyat Kıyası Yapılabilir mi?

Roketsan, ATMACA için birim fiyat yayımlamıyor; dolayısıyla Harpoon ile ATMACA’yı fiyat üzerinden kıyaslamak mümkün değil. Karşılaştırılabilir olan menzil, güdüm mimarisi, platform çeşitliliği ve operasyonel geçmiştir. Fiyat konusundaki genel yaklaşımımız için ATMACA fiyatı yazımıza bakabilirsiniz.

Özetle Ne Biliyoruz, Ne Bilmiyoruz?

Sık Sorulan Sorular