General Dynamics 155 mm Topçu Mermisini 50 Kilometrenin Ötesinde Hassas Şekilde Vurdu

General Dynamics Ordnance and Tactical Systems, 155 milimetrelik topçu mühimmatı için geliştirdiği yeni güdüm kitinin Yuma Test Sahası’nda 50 kilometrenin ötesinde hedefleri hassasiyetle vurduğunu açıkladı. Şirkete göre LR-PGK adı verilen sistem, bu menzilde 155 mm’lik top mermilerini doğru şekilde yönlendiren ilk Amerikan güdüm kiti oldu.

Güdüm kiti nedir, neden önemli?

Topçu mermilerinin güdümlenmesinde en yaygın yöntem, standart bir mermiye burun kısmından takılan güdüm kiti kullanmak. Kit, merminin sigortasının yerine vidalanıyor ve içinde uydu alıcısı, atalet ölçüm birimi ile küçük kontrol yüzeyleri barındırıyor. Böylece milyonlarca adet üretilmiş mevcut mermi stoğu, tamamen yeni bir mühimmat üretmeye gerek kalmadan hassas hâle getirilebiliyor.

ABD ordusunun uzun yıllardır kullandığı PGK (Precision Guidance Kit) bu mantıkla çalışıyor ve güdümsüz mermilerdeki yüz metreleri bulan sapmayı on metre seviyesine indiriyor. Ancak PGK, menzil arttıkça performans kaybediyor. Uzun Menzilli Hassas Güdüm Kiti anlamına gelen LR-PGK, bu sınırı aşmak için geliştirildi.

Yuma denemesi

Denemede LR-PGK, XM1113 roket destekli mermilerle birlikte kullanıldı. XM1113, roket motoruyla desteklenen ve standart mermilere göre belirgin biçimde uzun menzile ulaşan yeni nesil bir 155 mm mühimmatı. Bu iki teknolojinin birleşimi, 50 kilometrenin ötesinde hassas atışa imkân verdi.

General Dynamics’in açıklamasına göre denemede elde edilen isabet doğruluğu, eski nesil güdüm sistemleri için belirlenen gereksinimleri belirgin biçimde aştı. Şirket, “Görülmemiş menzillerde hassasiyeti göstermenin yanında bu test, LR-PGK’nın performansını, olgunluğunu ve büyüme potansiyelini de doğruluyor” ifadesini kullandı. Deneme, hem LR-PGK hem XM1113 programları açısından temel performans hedeflerini doğrulamış oldu.

Sistem modüler bir mimariye sahip ve M1128 dahil farklı mermi tipleriyle birlikte kullanılabiliyor. Şirket, teknolojinin ABD Ordusu’nun Mobile Tactical Cannon programını desteklemeye ve mevcut 39 kalibrelik top filolarını modernize etmeye hazır olduğunu belirtiyor.

Menzil yarışının arka planı

Topçuda menzil, son on yılın en çok konuşulan başlıklarından biri. Standart 39 kalibrelik namlulardan atılan mermiler yaklaşık 24 kilometre, 52 kalibrelik namlulardan atılanlar ise 40 kilometre civarında menzile ulaşıyor. Ukrayna’daki muharebeler, karşı-batarya radarlarının yaygınlaşmasıyla birlikte daha uzağa atış yapabilen tarafın belirgin bir avantaj kazandığını gösterdi: menzil dışında kalmak, karşı ateşten korunmanın en etkili yolu.

ABD Ordusu bu nedenle uzun süre ERCA adı verilen 58 kalibrelik uzun namlulu obüs programını yürüttü. Program 2024’te namlu aşınması ve teknik zorluklar nedeniyle sonlandırıldı; Ordu bunun yerine mühimmat tarafındaki çözümlere ve hazır platformlara yöneldi. Hanwha’nın K9 tabanlı prototipleriyle ilerleyen Mobile Tactical Cannon programı da bu yönelimin ürünü.

LR-PGK’nın önemi tam da burada. Namluyu uzatmak yerine mermiyi geliştirerek menzil kazanmak, mevcut obüs filolarının kullanılmaya devam edebilmesi anlamına geliyor. Yani yatırım, binlerce topun değiştirilmesine değil, mühimmat hattına yapılıyor.

Türkiye açısından

Türkiye’de benzer bir çalışma hattı bulunuyor. ASELSAN’ın geliştirdiği ve 155 mm mermiler için tasarlanan güdüm kiti çözümleri ile ROKETSAN’ın topçu mühimmatı ailesi, mevcut stokların hassas hâle getirilmesini hedefliyor. MKE’nin ürettiği 155 mm mermiler ise hem TSK envanterinde hem ihracatta önemli yer tutuyor.

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin envanterindeki T-155 Fırtına obüsü 52 kalibrelik namluya sahip ve uzun menzilli mühimmatla 40 kilometreyi aşan atışlar yapabiliyor. Roket destekli mermi ve güdüm kiti kombinasyonunun yerli üretimle sağlanması, ABD’deki gelişmeyle benzer bir yol izlendiğini gösteriyor. İhracat pazarında da bu ikilinin talebi artıyor: yeni obüs almak yerine mevcut topçusunu hassas hâle getirmek isteyen ordular için güdüm kiti daha erişilebilir bir seçenek.

Sırada ne var?

General Dynamics’in denemesi bir yeterlilik gösterimi; sistem henüz seri üretim sözleşmesine bağlanmadı. Uzun menzilli güdüm kitlerinde asıl sınav, laboratuvar koşullarındaki isabet değil, elektronik harp ortamında uydu sinyalinin bozulduğu durumlarda performansın korunması. Bu nedenle atalet ölçüm birimlerinin kalitesi ve karıştırmaya dayanıklı alıcı tasarımı, programın önümüzdeki aşamalarında öne çıkacak başlıklar arasında.

Mühimmat üretim kapasitesi sorunu

Uzun menzilli ve güdümlü mühimmatın önündeki engel çoğu zaman teknoloji değil, üretim hacmi. Ukrayna savaşı, NATO ülkelerinin 155 mm mermi üretim kapasitesinin modern bir yıpratma savaşının talebini karşılamaktan uzak olduğunu ortaya koydu. ABD, yıllık üretimi kademeli olarak artırma programı yürütüyor; bu kapsamda Ohio’daki bir çelik üreticisine yaklaşık 100 milyon dolarlık destekle yeni fırınlar devreye alındığı geçtiğimiz günlerde duyuruldu.

Güdüm kitleri bu denklemde ilginç bir yerde duruyor. Bir tarafta, hassas atış daha az mermiyle sonuç almayı sağlayarak tüketim baskısını azaltıyor. Diğer tarafta, kitlerin kendisi elektronik bileşen tedarik zincirine bağlı ve seri üretimi mermi üretiminden daha karmaşık. Menzil rekorlarının ötesinde asıl belirleyici olacak konu, bu kitlerin hangi hacimde ve hangi maliyetle üretilebileceği.