Suudi Arabistan liderliğinde 14 ülkeli Bab el-Mandep koalisyonu kuruldu, Türkiye kurucu üye

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı’nın Riyad’da ev sahipliği yaptığı ve 43 ülkeyle Avrupa Birliği heyetinin katıldığı toplantının ardından, Bab el-Mandep Boğazı, Kızıldeniz ve Aden Körfezi’nin güvenliğini hedefleyen çok uluslu bir deniz güvenliği koalisyonunun kurulduğu açıklandı. Toplantı 30 Temmuz 2026’da gerçekleşti; 51 davetli ülke ve kuruluştan 43’ü yüz yüze ya da video konferansla katılım sağladı.

Koalisyonun 14 kurucu üyesi şöyle sıralanıyor: Bahreyn, Bangladeş, Cibuti, Mısır, Ürdün, Kuveyt, Nijerya, Pakistan, Katar, Suudi Arabistan, Somali, Sudan, Türkiye ve Yemen. Koalisyonun merkezi Riyad’da yer alacak ve girişimin liderliğini Suudi Arabistan üstlenecek.

Koalisyonun amacı ne?

SPA (Suudi Basın Ajansı) üzerinden yapılan resmî açıklamaya göre girişimin hedefi, seyrüsefer özgürlüğünü korumak, uluslararası ticaret yollarını ve enerji tedarik hatlarını güvence altına almak ve bölgedeki ortak deniz çıkarlarını savunmak. The Defense Post’un 31 Temmuz tarihli haberine göre yetkililer, koalisyonun “tamamen savunma amaçlı olduğunu ve hiçbir devleti hedef almadığını” vurguladı.

Planlanan faaliyetler arasında istihbarat ve bilgi paylaşımı, operasyonel planlama koordinasyonu ile ortak tatbikat ve deniz operasyonları yer alıyor. Kurucu üyeler dışındaki ülkelere de, ulusal onay süreçlerini tamamlamaları hâlinde koalisyona katılma kapısı açık bırakıldı.

Neden şimdi?

Al Jazeera’nın haberine göre girişim, Yemen’deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası ilan etmesi ve Kızıldeniz’de Suudi petrol tankerlerine yönelik saldırı iddialarının ardından gündeme geldi. Bab el-Mandep Boğazı, Suudi Arabistan’ın ham petrol ihracatı için kritik bir geçiş noktası; Kızıldeniz ve Aden Körfezi ise Hint Okyanusu ile Akdeniz’i birbirine bağlayan küresel ticaretin can damarlarından biri olarak kabul ediliyor.

Sonraki adımlar

Toplantıya katılan kurmay başkanları ve temsilciler, koalisyonun tüzüğü, örgütsel yapısı ve işleyiş mekanizmalarının tamamlanması yönünde çalışmaya devam etme konusunda mutabık kaldı. Kuruluş belgesinin imzalanmasıyla birlikte koalisyonun resmî olarak faaliyete geçmesi planlanıyor; imza tarihi henüz açıklanmadı.

Türkiye açısından anlamı

Türkiye’nin kurucu üyeler arasında yer alması, Ankara’nın Kızıldeniz ve Aden Körfezi’ndeki deniz güvenliği mimarisine doğrudan dâhil olduğu anlamına geliyor. Türk Deniz Kuvvetleri, bölgede daha önce de Orta Doğu’nun en güçlü donanmaları arasında gösterilen bir kapasiteyle bulunuyordu; koalisyon üyeliği bu varlığı kurumsal bir çerçeveye taşıyor.

Türkiye’nin Somali ve Katar ile sürdürdüğü askerî iş birliği anlaşmaları, ayrıca TCG gemilerinin bölgedeki korsanlıkla mücadele ve seyrüsefer güvenliği operasyonlarına daha önceki katılımı, Ankara’nın bu koalisyonda aktif rol üstlenmesini kolaylaştıran unsurlar arasında sayılabilir. Bölgedeki güç dengeleri için Orta Doğu’nun en güçlü hava kuvvetleri dosyamız da karşılaştırmalı bir çerçeve sunuyor.

Koalisyonun BAE ve Umman gibi bölgedeki bazı diğer aktörlerin henüz katılmadığı, kapıların açık tutulduğu bir yapı olarak ilerlemesi, önümüzdeki dönemde üye sayısının değişebileceğine işaret ediyor.

Kaynaklar

1. Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı / Suudi Basın Ajansı (SPA) – 30 Temmuz 2026 tarihli resmî duyuru. Toplantının tarihi, ev sahipliği, katılımcı sayısı ve koalisyonun amacı için kullanıldı. Bağlantı: https://www.spa.gov.sa/en/N2644909
2. Al Jazeera – “Saudi Arabia announces maritime defence alliance to secure vital waterways” – 30 Temmuz 2026. Kurucu ülke listesi, bölgesel bağlam ve Husi tehdidi için kullanıldı. Bağlantı: https://www.aljazeera.com/news/2026/7/30/saudi-arabia-announces-maritime-defence-alliance-to-secure-vital-waterways
3. The Defense Post – “Saudi Sets Up Maritime Defense Alliance to Secure Red Sea” – 31 Temmuz 2026. Koalisyonun savunma amaçlı niteliği, sonraki adımlar ve katılıma açık kalma ifadesi için kullanıldı. Bağlantı: https://thedefensepost.com/2026/07/31/saudi-maritime-defense-red-sea/

Not: Koalisyonun kuruluş belgesi henüz imzalanmadı; taraflar tüzük, örgütlenme yapısı ve işleyiş mekanizmaları üzerinde çalışmaya devam ediyor.