ASPİLSAN raylı ve deniz bataryaları: tramvaydan MİLGEM’e
ASPİLSAN, Türkiye’nin ilk raylı sistemler aküsünü üreten şirkettir; Milliyet’in Haziran 2020 tarihli haberine göre nikel-fiber kadmiyum teknolojili akü, Kayseri tramvayında test edilerek yaklaşık üç yıllık geliştirme sonunda ürünleşti. Deniz tarafında ise resmî ürün sayfalarında Barbaros sınıfı fırkateyn bataryası ve MİLGEM-5 bataryası listelenir. Raylı ürünler, şirketin demiryolu sektörü kalite belgesi IRIS ISO 22163 kapsamında üretilir.
Raylı sistemlerde akü ne işe yarar?
Metro, tramvay ve tren setlerinde aküler; aydınlatma, haberleşme, kapı sistemleri ve acil durum yükleri gibi yardımcı sistemleri besler, ana besleme kesildiğinde aracın güvenli durumda kalmasını sağlar. Milliyet’in haberinde şirket yetkilisi, ürünün metro, tramvay, hızlı tren ve elektrikli tren projelerinde kullanılabileceğini ve bu sınıfta küresel ölçekte yaklaşık 1 milyar dolarlık bir pazar bulunduğunu ifade etmiştir. Aynı haberde Kayseri Ulaşım yetkilisi, ithal akülerin yüksek maliyetine karşı yerli ürünün fiyat ve tedarik süresi avantajına dikkat çekmiştir. Türkiye’de raylı sistem işleten büyükşehir sayısının haber tarihinde 12 olduğu aktarılmış, iç pazarın tek başına anlamlı bir talep tabanı oluşturduğu vurgulanmıştır.
KFM serisi hücreler
Raylı ürünlerin temelinde şirketin KFM kodlu nikel-kadmiyum hücre ailesi bulunur; resmî sayfada KFM 56P, KFM 75P, KFM 80P, KFM 105P ve KFM 160P modelleri listelenir. Kodlardaki sayılar amper-saat sınıfına işaret eder. Hücreler, uçak akülerinde olduğu gibi Kayseri’de üretilir ve batarya gruplarına monte edilir.
| Ürün | Alan | Açıklanan bilgi |
|---|---|---|
| KFM 56P – KFM 160P | Raylı ulaşım | Ni-Cd hücre ailesi, 56-160 Ah sınıfı |
| Raylı sistem akü grubu | Raylı ulaşım | Türkiye’nin ilk yerli raylı sistem aküsü (2020) |
| Barbaros fırkateyni bataryası (4X5 KRX 145P) | Deniz | Barbaros sınıfı fırkateynler için akü grubu |
| MİLGEM-5 bataryası (F2040 H1CT-D) | Deniz | MİLGEM 5’inci gemi konfigürasyonu için akü |
Deniz bataryalarının kapasite ve gerilim değerleri resmî olarak açıklanmadı; adlandırmalar şirketin ürün sayfası kayıtlarından alınmıştır.
Deniz platformları: Barbaros’tan MİLGEM’e
Resmî deniz batarya sistemleri sayfasında Barbaros sınıfı fırkateynler için 4X5 KRX 145P kodlu akü grubu ile MİLGEM programının beşinci gemisine yönelik F2040 H1CT-D kodlu batarya yer alır. F2040 kodu, şirketin havacılık akü ailesindeki F 20/40 platformunun deniz uyarlamasına işaret eder. Gemilerde aküler; acil aydınlatma, silah ve seyir sistemlerinin kesintisiz beslemesi gibi kritik yükleri üstlenir. Teslimat adetleri ve sözleşme bilgileri resmî olarak açıklanmadı.
Yerlileştirmenin arka planı
Milliyet’in 2020 tarihli haberine göre Türkiye’de raylı sistem işleten büyükşehirlerin aküleri o tarihe kadar ağırlıkla Almanya, Fransa ve Çin merkezli üreticilerden ithal ediliyordu; Kayseri Ulaşım yetkilisi ithal akülerin yüksek maliyetle ve uzun sürede geldiğini aktarmıştır. ASPİLSAN’ın ürünü, yaklaşık üç yıllık Ar-Ge sürecinin ardından önce şehir içi tramvayda saha testine alınmış, ardından ürünleştirilmiştir. Şirketin havacılık akülerinden gelen nikel-kadmiyum üretim birikimi, raylı ve deniz uygulamalarına geçişin teknik temelini oluşturur; üç alan da aynı hücre ailelerinden ve aynı Kayseri üretim altyapısından beslenir.
Deniz tarafında akü yerlileştirmesi, MİLGEM gibi yerli gemi inşa programlarının alt sistem yerlilik hedefleriyle uyumludur. Gemi bazlı sözleşme bilgileri açıklanmadığından bu dosya, ürün kayıtlarıyla sınırlı tutulmuştur; yeni resmî veri yayımlandıkça güncellenecektir.
Sık sorulan sorular
Raylı sistem aküsü hangi araçlarda kullanılıyor?
İlk test Kayseri tramvayında yapıldı; şirket ürünün metro, tramvay ve tren projelerine uygun olduğunu açıklar. Araç bazlı güncel kullanım listesi resmî olarak yayımlanmadı.
Neden nikel-kadmiyum kimya?
Ni-Cd hücreler geniş sıcaklık aralığı, uzun raf ömrü ve öngörülebilir bakım profili nedeniyle raylı ve havacılık uygulamalarında yaygındır.
IRIS belgesi ne sağlıyor?
IRIS ISO 22163, demiryolu sektörüne özgü kalite yönetim standardıdır; ana üreticilerin tedarikçi listelerine girmenin ön koşuludur.
MİLGEM bataryası lityum mu?
Ürün kodu F2040 H1CT-D, nikel-kadmiyum akü ailesine işaret eder; kimya resmî sayfada ayrıca belirtilmemiştir.
İhracat var mı?
Raylı ve deniz bataryalarında ülke bazlı ihracat verisi resmî olarak açıklanmadı; şirketin genel tablosu ihracat dosyasında yer alır.
Ni-Cd akülerin hizmet ömrü ne kadar?
Nikel-kadmiyum aküler doğru bakım rejimiyle raylı ve deniz uygulamalarında uzun yıllar hizmet verebilir; ASPİLSAN ürünleri için model bazlı ömür verisi resmî olarak açıklanmadı.
Kaynaklar ve doğrulama notu
Raylı sistem bilgileri Milliyet haberi ve resmî ürün sayfalarından, deniz bataryası adlandırmaları şirketin ürün kayıtlarından aktarılmıştır (erişim: 13 Ağustos 2026).
- https://www.milliyet.com.tr/ekonomi/turkiyenin-ilk-rayli-sistemler-akusu-aspilsan-tarafindan-uretildi-6234245
- https://www.aspilsan.com/cozum-kategori/rayli-ulasim-ve-deniz-sistem-aku-bataryalari/
- https://www.aspilsan.com/kurumsal/hakkimizda/
- https://www.anadoluraylisistemler.org/firmalar/aspilsan-enerji-1
