ASELSAN ile TUSAŞ Arasındaki Fark Nedir? Alt Sistem Sağlayıcı ve Platform Üreticisi
ASELSAN ile TUSAŞ Arasındaki Fark Nedir?
Kısa yanıt: TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii) uçak, helikopter ve insansız hava aracı gibi platformların ana üreticisi ve ana yüklenicisidir. ASELSAN ise bu platformlara radar, elektro-optik, elektronik harp, aviyonik ve görev bilgisayarı gibi görev sistemlerini/alt sistemleri sağlar. İkisi tedarik zincirinin farklı halkalarıdır.
Bir savaş uçağını düşünün: gövdeyi, kanadı, uçuş kontrolünü ve genel entegrasyonu yapan taraf ile içindeki radarı, kamerayı ve elektronik harp sistemini yapan taraf farklıdır. Türkiye’de birincisi çoğunlukla TUSAŞ, ikincisi çoğunlukla ASELSAN’dır.
Temel ayrım: Platform mu, görev sistemi mi?
TUSAŞ, 1973’te kurulmuş; KAAN (milli muharip uçak), HÜRJET, GÖKBEY helikopteri, ANKA ve AKINCI gibi platformları geliştirir. ASELSAN, aynı platformlarda AESA radar, EO/IR kameralar (ASELFLIR), elektronik harp, haberleşme ve görev bilgisayarı gibi alt sistemleri sağlar. Yani platformun “iskeleti ve bütünü” TUSAŞ’ın, “gözleri ve elektronik beyni” büyük ölçüde ASELSAN’ın işidir.
Ortaklık ve ölçek
| Ölçüt | ASELSAN | TUSAŞ |
|---|---|---|
| Kuruluş | 1975 | 1973 |
| Rol | Görev sistemi / alt sistem sağlayıcı | Platform üreticisi / ana yüklenici |
| Ortaklık | TSKGV ~%74,2 · halka açık ~%25,8 | TSKGV %54,49 · SSB %45,45 |
| Çalışan (2024) | ~13.000+ | ~16.000+ |
| Defence News 2025 | 43. | 47. |
| Ana ürünler | Radar, EH, EO, haberleşme, KKS | KAAN, HÜRJET, GÖKBEY, ANKA, AKINCI |
Çalışan aralığı için kaynaklar 11.000–16.000 arası veriler bildirir; burada 2024–2026 üst bandı gösterilmiştir. Farklı yıl/kapsam verileri doğrudan kıyaslanmamalıdır.
Grafik: Çalışan sayısı kıyası
KAAN, ANKA, AKINCI: kim ana yüklenici?
KAAN, HÜRJET, GÖKBEY, ANKA ve AKINCI programlarında ana yüklenici TUSAŞ’tır. ASELSAN bu programlarda radar (örn. AESA), elektro-optik, elektronik harp, aviyonik ve görev bilgisayarı gibi alt sistem sağlayıcısı rolündedir. AKINCI’da ise platform Baykar’a aittir; TUSAŞ ile karıştırılmamalıdır.
Sık Sorulan Sorular
KAAN’ı kim üretiyor?
KAAN’ın ana yüklenicisi TUSAŞ’tır. ASELSAN radar ve aviyonik gibi alt sistemleri, TÜBİTAK/diğer kurumlar başka bileşenleri sağlar.
ANKA TUSAŞ’ın mı?
Evet, ANKA TUSAŞ’ın İHA’sıdır. AKINCI ise Baykar’ındır — ikisi farklı üreticilere aittir.
ASELSAN uçak üretiyor mu?
Hayır. ASELSAN platform (uçak/helikopter/İHA) üretmez; platformlara radar, EO ve aviyonik gibi görev sistemleri sağlar.
TUSAŞ radar üretiyor mu?
TUSAŞ platform üreticisidir; radar gibi görev sistemleri genellikle ASELSAN tarafından sağlanır.
Hangisi daha büyük?
Çalışan sayısında TUSAŞ üst bantta öne çıkarken, Defence News sıralamasında ASELSAN daha üsttedir (43. vs 47.). “Büyüklük” ölçüte göre değişir.
SSB TUSAŞ’ın sahibi mi?
SSB’nin TUSAŞ’ta %45,45 payı vardır; çoğunluk TSKGV’dedir. Bu ASELSAN için geçerli değildir.
Kaynakça
- TUSAŞ kurumsal — tusas.com (platformlar, ortaklık).
- ASELSAN 2024 Faaliyet Raporu — aselsan.com (alt sistem rolü).
- Defense News Top 100 (2025) — sıralamalar.
