ASELSAN Dünyada Kaçıncı Sırada? Küresel Savunma Şirketleri Arasında Yeri
8. ASELSAN Dünyada Kaçıncı Sırada? Küresel Savunma Şirketleri Arasında Yeri
ASELSAN, Defense News’in 2025 yılında (FY2024 verileriyle) yayımladığı “Top 100” listesinde 43. sırada yer aldı. Bu, dünyanın en büyük 50 savunma şirketi arasında olmak anlamına gelir. Ancak “kaçıncı sırada?” sorusunun cevabı hangi listeye baktığınıza, hangi mali yıla ve “toplam gelir mi savunma geliri mi” ölçütüne bağlıdır. Bu rehber, bu farkları netleştirir ve ASELSAN’ı Avrupa, Rus ve Çin rakipleri arasında konumlandırır.
Hangi liste, hangi ölçüt?
Savunma sanayii sıralamaları iki ana kaynaktan gelir:
- Defense News Top 100: Şirketlerin yalnızca savunma gelirlerini esas alır. ASELSAN bu listenin 2025 sürümünde (FY2024) 43. sırada yer aldı.
- SIPRI Top 100: Uluslararası bir barış araştırma enstitüsünün, yine yalnızca “silah gelirini” (arms revenue) ölçen listesidir. Metodoloji ve yıl farkları nedeniyle bir şirketin SIPRI ve Defense News sıraları farklı olabilir.
Kritik ayrım: “Toplam gelir” ile “savunma geliri” aynı şey değildir. Thales, Leonardo ve Saab gibi çok sektörlü gruplarda toplam ciro, savunma gelirinden yüksektir; çünkü sivil havacılık, uzay ve güvenlik gelirlerini de içerir. Sıralama listeleri ise yalnızca savunma/silah gelirini sayar. Bu yüzden bir şirketin “toplam cirosu” ile “savunma sıralamasındaki yeri” karıştırılmamalıdır.
Gelir kıyası (grafik)
Aşağıdaki grafik, seçilmiş küresel rakiplerin savunma gelirlerini ASELSAN ile karşılaştırır. Grafiğin okunmasında önemli bir uyarı: ASELSAN rakamı Defense News FY2024, diğerleri SIPRI 2024 silah geliridir. Farklı kaynak ve metodoloji nedeniyle bu bir “kesin ölçüm” değil, bir büyüklük mertebesi kıyasıdır.
Kaynak: SIPRI Top 100 2024 silah geliri (Leonardo, Thales, Elbit, Saab, Rafael, Hensoldt) · ASELSAN: Defense News FY2024. Farklı kaynak/metodoloji; büyüklük mertebesi kıyasıdır, birebir ölçüm değildir.
Grafik açıkça gösteriyor ki gelir ölçeğinde Leonardo ve Thales, ASELSAN’ın belirgin biçimde üzerinde; Elbit, Saab ve Rafael de ASELSAN’dan büyük. Hensoldt ise bu grupta ASELSAN’ın altında kalan tek örnek. Yani ASELSAN, “en büyük 50” içinde sağlam bir yerde ama Avrupa’nın zirvesindeki gruplarla aynı gelir liginde değil. Bunu dürüstçe söylemek gerekir: ASELSAN gelir olarak orta-büyük ölçekli bir oyuncudur.
Avrupa, Rus ve Çin rakipleri
Avrupa: ASELSAN’ın en çok kesiştiği ve en büyük Avrupalı rakipleri Leonardo (İtalya) ve Thales (Fransa)’dır. Bunları Saab (İsveç), Hensoldt (Almanya), Rohde & Schwarz (Almanya, haberleşme), Safran (Fransa, elektro-optik) ve MBDA (çok uluslu, füze) izler. Avrupa pazarı, ASELSAN’ın ihracatını büyütmek istediği bölgelerden biridir; bu da rekabeti yoğunlaştırır.
Rusya: Rus savunma sanayii büyük ölçüde devlet holdingleri altında toplanmıştır. Hava savunmada Almaz-Antey (S-300/S-400 üreticisi), elektronik harpte KRET (Rostec çatısı) ASELSAN’ın alanlarına karşılık gelen başlıca oyunculardır. Bu şirketlerle ASELSAN doğrudan aynı NATO ihalelerine girmese de, üçüncü ülke pazarlarında hava savunma ve EH tercihlerinde dolaylı rekabet vardır.
Çin: Çin tarafında CETC (China Electronics Technology Group) radar ve savunma elektroniğinde dev bir devlet kuruluşudur; NORINCO ise geniş bir kara sistemleri yelpazesine sahiptir. Bu şirketlerin gelir ve ölçek verileri şeffaf biçimde yayımlanmadığından doğrudan rakamsal kıyas yapmak sağlıklı değildir; tahmini rakam üretmekten kaçınıyoruz. Ancak Asya ve Afrika ihracat pazarlarında ASELSAN’ın karşısına maliyet-avantajlı Çin çözümleri çıkabilir.
| Bölge | Başlıca rakipler | En çok kesişilen alan |
|---|---|---|
| Avrupa | Leonardo, Thales, Saab, Hensoldt, Rohde & Schwarz, Safran, MBDA | Radar, EH, EO, haberleşme, hava savunma |
| İsrail | Elbit, Rafael, IAI/Elta | EH, EO, insansız sistem, hava savunma |
| ABD | RTX, L3Harris, Northrop Grumman, Teledyne FLIR, Lockheed Martin | Radar, haberleşme, EO, hava savunma |
| Rusya | Almaz-Antey, KRET (Rostec) | Hava savunma, elektronik harp |
| Çin | CETC, NORINCO | Radar, savunma elektroniği (veriler şeffaf değil) |
ASELSAN hangi alanlarda rekabet ediyor?
Özetle ASELSAN, tek bir üründe değil, savunma elektroniğinin beş ana kolunda rekabet eder: radar (Thales, Leonardo, Hensoldt, Saab), elektronik harp (Elbit, Leonardo, L3Harris, KRET), elektro-optik (Teledyne FLIR, Safran, Elbit), haberleşme (L3Harris, Rohde & Schwarz, Bittium) ve hava savunma elektroniği (RTX, Rafael, MBDA, Almaz-Antey). Her alanda rakip kadrosu değişir.
Dürüst bir sonuç
ASELSAN’ı değerlendirirken abartıya da küçümsemeye de gerek yok. Gerçek şu: ASELSAN, gelir ölçeğinde Avrupa’nın en büyük iki elektronik-savunma grubundan (Leonardo, Thales) belirgin biçimde küçük, ancak dünyanın en büyük 50 savunma şirketi arasında sağlam bir yere sahip, kabiliyet çeşitliliği yüksek ve son yıllarda hızla büyüyen bir şirkettir. Bazı alanlarda (örneğin sensörde Hensoldt’a karşı) ölçek olarak öndeyken, birçok alanda daha büyük ve köklü gruplarla rekabet eder. En güçlü tarafı, geniş bir yerli teknoloji tabanı, güçlü iç pazar talebi ve büyüyen ihracat ağıdır.
Sık Sorulan Sorular
ASELSAN dünyada kaçıncı sırada?
Defense News’in 2025 listesinde (FY2024 verileriyle) 43. sıradadır. Bu, dünyanın en büyük 50 savunma şirketi arasında olmak demektir. Sıralama, listeye ve mali yıla göre değişebilir.
ASELSAN Türkiye’nin en büyük savunma şirketi mi?
Savunma geliri ve Defense News sıralaması bakımından Türkiye’nin en üst sıradaki şirketlerinden biridir. TUSAŞ da yüksek büyümeyle listede (47. sıra) yer alır; iki şirket farklı alanlarda (elektronik vs. platform) faaliyet gösterir.
ASELSAN Thales ve Leonardo’dan büyük mü?
Hayır. Savunma geliri olarak hem Thales (~11,8 milyar $) hem Leonardo (~13,8 milyar $) ASELSAN’dan (~3,54 milyar $) belirgin biçimde büyüktür.
ASELSAN hangi Rus şirketlerle rekabet eder?
Hava savunmada Almaz-Antey, elektronik harpte KRET (Rostec) başlıca Rus muadilleridir. Doğrudan aynı ihalede olmasalar da üçüncü ülke pazarlarında dolaylı rekabet olur.
ASELSAN Çinli şirketlerden büyük mü?
Çinli CETC ve NORINCO’nun gelir verileri şeffaf biçimde yayımlanmadığından sağlıklı bir rakamsal kıyas yapılamaz. Tahmini rakam üretmek yanıltıcı olur; bu yüzden bu kıyastan kaçınıyoruz.
Toplam gelir ile savunma geliri neden karıştırılmamalı?
Çünkü Thales, Leonardo, Saab gibi gruplar sivil havacılık, uzay ve güvenlik alanlarında da çalışır; toplam ciroları savunma gelirinden yüksektir. Sıralama listeleri yalnızca savunma/silah gelirini sayar.
ASELSAN gelecekte sıralamada yükselebilir mi?
ASELSAN son yıllarda yüksek büyüme (2024’te %13 gelir artışı, rekor sipariş bakiyesi) ve artan ihracat kaydetti. Bu eğilim sürerse sıralamada yükselme mümkündür; ancak bu bir öngörüdür, kesin değildir.
- Defense News Top 100 (2025 listesi, FY2024) — ASELSAN 43., TUSAŞ 47., ROKETSAN 71. sıra (Daily Sabah / Anadolu Ajansı derlemeleri).
- SIPRI Top 100 Arms-Producing Companies 2024 Fact Sheet — sipri.org (Leonardo, Thales, Elbit, Saab, Rafael, Hensoldt silah gelirleri; toplam 679 milyar $).
- ASELSAN 2024 Faaliyet Raporu — aselsan.com (gelir, ihracat, sipariş bakiyesi, çalışan verileri).
- İlgili şirket kurumsal raporları — leonardo.com, thalesgroup.com, saab.com, elbitsystems.com, rafael.co.il, hensoldt.net.
- Rus ve Çin oyuncuları için genel çerçeve: Almaz-Antey, KRET (Rostec), CETC, NORINCO kurumsal ve kamuya açık kaynaklar (gelir verileri sınırlı/şeffaf değil).
