Ukrayna, İsveç’ten 2,5 milyar dolarlık 16 Gripen E savaş uçağı anlaşması imzaladı
Ukrayna ile İsveç, 16 yeni üretim Gripen E savaş uçağı için 24,6 milyar İsveç kronu (yaklaşık 2,5 milyar dolar) değerinde bir tedarik sözleşmesi imzaladı. Anlaşma, daha önce siyasi bir taahhüt düzeyinde kalan Gripen planını somut bir alım programına dönüştürüyor.
İki aşamalı teslimat
Program iki fazdan oluşuyor. İlk fazda 2027 başından itibaren İsveç stoklarından 16 adet Gripen C/D uçağı Ukrayna’ya devredilecek. İkinci fazda ise sıfır üretim 16 Gripen E, 2029-2030 arası teslim edilecek. Aradaki yaklaşık 24 aylık boşluk; pilot eğitimi, bakım altyapısının kurulması ve operasyonel uyum için tampon olarak planlandı. Ukrayna hâlihazırda MiG-29, Su-27, F-16 ve Mirage 2000-5F gibi farklı platformları aynı anda işletiyor.
Finansman ve maliyet
Uçak başına maliyet, destek ve teçhizat dahil yaklaşık 1,54 milyar kron. Finansman; İngiltere destekli bir AB kredi imkânı üzerinden sağlanırken, İsveç kendi filosu için yerine geçecek Gripen’leri ayrıca finanse ediyor. Anlaşmaya Ukrayna Savunma Bakan Yardımcısı Sergiy Boyev ile İsveç Savunma Malzemesi İdaresi Genel Müdürü Mikael Granholm imza attı; törende Devlet Başkanı Zelenskiy ve İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson da hazır bulundu.
Gripen E ne getiriyor?
Gripen E, Ukrayna’ya yüzde 60 daha fazla dahili yakıt kapasitesi, güçlendirilmiş elektronik harp entegrasyonu, Meteor görüş ötesi füze uyumu ve dağıtık üsleme kabiliyeti sunuyor. Bu son özellik, Rusya’nın tekrar tekrar hedef aldığı pist ve hava üsleri karşısında kritik; Gripen, hazırlık düzeyi düşük yollardan ve dağıtık noktalardan operasyon yapacak şekilde tasarlandı.
Uzun vadeli hedef
Ukrayna’nın uzun vadeli hedefinin 100 ila 150 Gripen’e ulaştığı belirtiliyor. Ancak Saab’ın İsveç, Brezilya, Tayland ve Kolombiya’ya yönelik mevcut taahhütleri, üretim kapasitesini zorlayarak bu takvimi önemli ölçüde uzatabilir. Yine de 16+16 uçaklık paket, savaşın gölgesinde Ukrayna hava kuvvetlerinin batı tipi platformlara geçişinde somut bir kilometre taşı niteliğinde.
Kaynaklar: Saab, İsveç Savunma Malzemesi İdaresi (FMV), Army Recognition.
