AgustaWestland AW101 Merlin Nedir? Türkiye’nin Almak İstediği Avrupa Ağır Helikopteri
AW101 Merlin
Leonardo (eski AgustaWestland) üretimi üç motorlu, 15 ton sınıfı ağır çok-rollü helikopterdir. İngiliz Donanması Merlin HM2 (denizaltı savar), Kraliyet Hava Kuvvetleri Merlin HC4 (taktik nakliye), İtalyan, Danimarkalı, Norveç, Portekiz, Japon, Polonya, Cezayir, Suudi Arabistan kullanıcısı. 2017’de Türkiye 6 adet AW101 almak için Leonardo ile görüştü — anlaşma maliyet ve teknoloji transferi anlaşmazlığı yüzünden yapılmadı, Türkiye yerli T-625 GÖKBEY ve T-925 (ağır) projelerine yöneldi.
AW101 Merlin Nedir?
AW101 Merlin, İtalyan-İngiliz ortak girişimi AgustaWestland (bugün Leonardo Helicopters) firmasının ürettiği üç motorlu, 15 ton sınıfı çok-rollü ağır helikopterdir. İlk uçuş 9 Ekim 1987, ilk teslimat 1999.
3 motor kullanması bu sınıf için sıra dışıdır. Çoğu ağır helikopter (CH-47, CH-53, Mi-26) iki motorludur; AW101 ise Rolls-Royce Turbomeca RTM322 motorlarını üç adet kullanır. Bunun nedeni: tek motor arızasında bile NATO standartlarına uygun emniyet sağlanması, özellikle denizaltı savar (ASW) gibi 4 saatlik denizde devriye görevlerinde önemli.
Görev profili çok geniş:
- Merlin HM2 (RN denizaltı savar) — Type 23 ve Type 26 fırkateynlerinden uçar, sonobouy + dipping sonar + Sting Ray torpido
- Merlin HC4 (RAF/Royal Marines taktik nakliye) — 24 asker veya 16 sedye
- EH101 ASH (İtalyan donanması) — denizaltı savar + erken uyarı varyantı
- VIP / Devlet Başkanı — İtalya’da Cumhurbaşkanı/Başbakan, Cezayir VIP
- SAR (Arama-Kurtarma) — Portekiz, Danimarka, Norveç (eski)
- Cumhurbaşkanlığı VVIP varyantları — özellikle Amerikan VH-71 Kestrel programı (iptal edildi)
Türkiye macerası (2017): Türkiye, cumhurbaşkanlığı uçaklı genel maksat ağır helikopteri ihtiyacı için Leonardo ile görüştü; AW101’in Türkiye’de TAI/TUSAŞ ortak üretim hattıyla 6+ adet alınması gündemdeydi. Ancak birim fiyat, teknoloji transferi ve yerlilik oranı üzerinde anlaşma sağlanamadı. Türkiye sonrasında yerli T-625 GÖKBEY (6 ton, orta sınıf) ve T-925 (10 ton, ağır) programlarına ağırlık verdi. Ağır helikopter boşluğunu Sikorsky S-70 / T70 Utility Helicopter Program ve Boeing CH-47 Chinook birlikte kapatıyor; T-925 servise girdiğinde bu yerli olacak.
Üretim devam ediyor (250+ adet teslim); en yeni ihracatlar: Polonya 4 adet (2019), Norveç 16 adet AW101-612 (SAR Queen). Japon Deniz Öz Savunma Kuvvetleri‘nin MCM-101 mayın temizleme varyantı da ilginç bir kullanıcıdır.
