ABD Donanması Deniz Sistemleri Dünya Füzeler Son Dakika

ABD Destroyeri İran’ı Tomahawk’larla Vurdu, Tahran Hürmüz Boğazı’nı ‘Tüm Gemilere Kapalı’ İlan Etti

Özet: ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), USS Michael Murphy destroyerinin İran’daki askeri hedeflere Tomahawk seyir füzeleriyle saldırı düzenlediğini açıkladı. İran buna Hürmüz Boğazı’nı “tüm gemi türlerine kapalı” ilan ederek ve bölgedeki ABD üslerine füze atışlarıyla yanıt verdi. Ürdün hava savunması İran’dan gelen 5 füzeyi önledi; Kuveyt hava sahasını geçici olarak kapattı.

Army Recognition’ın aktardığına göre Arleigh Burke sınıfı güdümlü füze destroyeri USS Michael Murphy (DDG-112), Mk 41 dikey fırlatma sisteminden ateşlenen Tomahawk seyir füzeleriyle İran’a ait gözetleme altyapısını, muhabere sistemlerini ve hava savunma mevzilerini vurdu. CENTCOM 10 Haziran’da yaptığı açıklamada hedeflerin “ABD kuvvetlerine ve uluslararası ticari denizciliğe tehdit olarak değerlendirilen” unsurlar olduğunu belirtti ve operasyonu meşru müdafaa kapsamında tanımladı.

Saldırının fitilini, hafta başında Hürmüz Boğazı yakınında düşen ABD Kara Kuvvetleri’ne ait AH-64 Apache taarruz helikopteri ateşledi. ABD Başkanı Trump, helikoptere isabet eden İran mühimmatının patlamadığını, iki pilotun da kurtulduğunu söyledi. Mürettebat, ABD Donanması’nın insansız sistemler görev kuvveti Task Force 59’a bağlı Saronic Corsair insansız deniz aracıyla yaklaşık iki saatte kurtarıldı; Naval News bu operasyonun tarihte ilk USV arama-kurtarma görevi olduğunu yazdı.

BİR BAKIŞTA

Kim: USS Michael Murphy (DDG-112), Arleigh Burke sınıfı destroyer
Ne: İran’da gözetleme, muhabere ve hava savunma hedeflerine Tomahawk saldırısı
Ne zaman: CENTCOM duyurusu 10 Haziran 2026
Tetikleyici: Hürmüz yakınında AH-64 Apache’nin düşürülmesi
İran’ın yanıtı: Hürmüz “kapalı” ilanı, Ürdün’deki üsse 5 füze, Kuveyt’e saldırı iddiaları
İlk: İnsansız deniz aracıyla (Corsair USV) tarihteki ilk pilot kurtarma

Arka Plan: Mart’tan Bu Yana Tırmanan Çatışma

ABD ile İran arasında Mart 2026’da başlayan çatışma, çöken ateşkes görüşmelerinin ardından yeniden sertleşti. The Defense Post’un aktardığı bilgilere göre Trump, İranlı müzakerecileri samimiyetsizlikle suçlayarak yeni saldırı emri verdi; İran tarafı ise ateşkesi ihlal edenin Washington olduğunu savunuyor. Nisan ayına ait verilere göre İran, çatışmanın başından bu yana yalnızca Ürdün hava sahasına 281 füze ve İHA göndermiş, bunların 261’i önlenmişti.

Mk 41 dikey fırlatma sisteminden Tomahawk seyir füzesi atışı. Foto: U.S. Navy/DVIDS (kamu malı)

Detaylar: 72 Saatin Olay Zinciri

Son üç günde Basra Körfezi ve çevresinde yaşananlar, çatışmanın hem denize hem havaya yayıldığını gösteriyor. Ürdün Silahlı Kuvvetleri, başkent Amman’ın yaklaşık 100 km doğusundaki Azrak bölgesine — ABD ve Avrupa hava unsurlarının konuşlandığı Muvaffak Salti Hava Üssü’nün bulunduğu hat — İran’dan fırlatılan 5 füzeyi düşürdüğünü açıkladı. Kuveyt Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ise “İran saldırıları ve bunların sivil havacılığa yönelik riskleri” gerekçesiyle hava sahasını perşembe sabahı 04.50’den itibaren geçici olarak kapattı.

Tarih	Olay
8 Haziran	AH-64 Apache, Hürmüz Boğazı yakınında devriye sırasında İran ateşiyle düştü; iki pilot Corsair USV ile kurtarıldı
10 Haziran	CENTCOM, USS Michael Murphy’nin Tomahawk saldırılarını duyurdu; Trump “çok sert vuracağız” dedi
10-11 Haziran	İran Devrim Muhafızları, Ürdün’deki Azrak’taki “ABD komuta merkezini” hedef aldığını duyurdu; 5 füze önlendi
11 Haziran	İran Hürmüz Boğazı’nı “tüm gemilere kapalı” ilan etti; Kuveyt hava sahasını kapattı; BM Genel Sekreteri “topyekûn savaş” uyarısı yaptı

Hürmüz Cephesi: Küresel Enerjinin Şah Damarı

İran’ın Hatem-ül Enbiya Merkez Karargâhı, Tasnim ajansı üzerinden boğazdan geçecek “her tür gemi trafiğinin hedef alınacağını” duyurdu; Devrim Muhafızları Donanması, boğazdan “yasa dışı geçiş yapmaya çalışan” iki gemiyi vurduğunu iddia etti. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz’ün fiilen kapanması, tanker sigorta maliyetlerinden enerji fiyatlarına kadar küresel zincirleme etki yaratıyor. ABD Donanması’nın boğazda eskort kapasitesinin sınırlarına ilişkin tartışma için daha önceki analizimize bakılabilir.

Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?

Hürmüz’ün kapanması Türkiye’yi iki kanaldan ilgilendiriyor. Birincisi enerji güvenliği: Körfez kaynaklı LNG ve petrol akışındaki her kesinti, alternatif güzergâhların ve Türkiye üzerinden geçen enerji koridorlarının stratejik değerini artırıyor. İkincisi savunma sanayii talebi: İran’ın füze ve İHA saldırıları sonrası Körfez ülkelerinin hava savunma arayışı, SAHA Expo’da Cirit, Alka ve Tolga gibi Türk sistemlerine ilgiyi belirgin biçimde artırmıştı. Bölgede her yeni tırmanma, maliyet-etkin ve hızlı teslim edilebilen Türk çözümlerinin pazarını genişletiyor.

Olayın bir başka boyutu Türkiye’nin öncülük ettiği bir alanı doğruluyor: insansız deniz araçları. ABD’nin Corsair USV ile gerçekleştirdiği ilk insansız arama-kurtarma, Türkiye’nin ULAQ, MARLIN ve Albatros-S ile yıllardır geliştirdiği USV konseptinin — keşiften kurtarmaya uzanan görev yelpazesiyle — geleceğin deniz harbinde merkezi rol oynayacağını gösteriyor. Türk Deniz Kuvvetleri, dünyada silahlı USV’yi envantere alan ilk donanmalar arasında yer alıyor.

Sıkça Sorulan Sorular

Tomahawk saldırısında hangi hedefler vuruldu?

CENTCOM açıklamasına göre İran’a ait gözetleme kabiliyetleri, muhabere sistemleri ve hava savunma mevzileri hedef alındı. Komutanlık bunları “ABD kuvvetlerine ve uluslararası denizciliğe tehdit” olarak nitelendirdi.

Hürmüz Boğazı gerçekten tamamen kapandı mı?

İran resmi olarak boğazı “tüm gemilere kapalı” ilan etti ve iki gemiyi vurduğunu iddia etti. Fiili durumun ne ölçüde uygulanabildiği henüz bağımsız olarak doğrulanmış değil; tanker trafiği verileri önümüzdeki günlerde netleşecek.

Corsair USV kurtarması neden tarihi nitelikte?

Daha önce hiçbir arama-kurtarma görevi baştan sona insansız deniz aracıyla icra edilmemişti. Task Force 59’a bağlı Corsair, düşen Apache’nin iki pilotunu yaklaşık iki saatlik operasyonla güvenli bölgeye taşıdı.

Çatışma bölgesel savaşa dönüşür mü?

BM Genel Sekreteri Guterres “topyekûn savaş” riskine karşı uyardı. Ürdün ve Kuveyt’in hedef alınması, çatışmanın İran-ABD ikilisini aşıp bölge ülkelerini içine çekme riskini büyüttü; ancak tarafların açıklamalarında hâlâ “sınırlı ve savunma amaçlı” vurgusu öne çıkıyor.

Sonuç

Apache’nin düşürülmesiyle başlayan zincir; Tomahawk saldırıları, Hürmüz’ün kapatılması ilanı ve komşu ülkelere sıçrayan füze trafiğiyle, Mart’tan bu yana süren ABD-İran çatışmasının en tehlikeli evresine işaret ediyor. Bundan sonraki kritik gösterge, boğazdan tanker geçişlerinin fiilen durup durmadığı ve CENTCOM’un “sınırlı” tanımının sahada ne kadar geçerli kalacağı olacak.

İlgili Haberler