ABD Donanmasi, Northrop Grumman’a 3 E-2D Advanced Hawkeye icin 1,2 milyar dolarlik sozlesme verdi
ABD Deniz Kuvvetleri, ucak gemisi gorev gruplarinin gozu ve kulagi olarak nitelendirilen E-2D Advanced Hawkeye havadan erken ihbar ve kontrol (AEW&C) ucaklarindan uc yenisinin uretimi icin Northrop Grumman ile sozlesme imzaladi. 22 Temmuz 2026’da duyurulan anlasmanin toplam degeri, destek hizmetleri dahil olmak uzere ust sinir 1,196 milyar dolar olarak belirtildi.
Northrop Grumman’in resmi aciklamasi ve ABD savunma kaynaklarinin aktardigi bilgilere gore uc ucak, Block II standardinda uretilecek. Sozlesmenin tamamlanma tarihi Aralik 2031 olarak ongoruluyor. Donanma, imza asamasinda 2026 mali yili ucak tedarik butcesinden 583,39 milyon dolarlik ilk dilimi tahsis etti.
Sozlesmenin kapsami
Anlasma yalnizca ucaklarin uretimini degil, ilgili muhendislik ve lojistik destek kalemlerini de kapsiyor. E-2D uretimi son yillarda tek tek siparislerden ziyade cok yilli parti anlasmalari ve ek diliml er halinde ilerliyor; bu uc ucaklik dilim, donanmanin mevcut Hawkeye filosunu tazeleme ve genisletme programinin bir parcasi olarak degerlendiriliyor.
ABD Donanmasi, Mayis 2026’da Northrop Grumman’dan teslim aldigi 70’inci E-2D ile filo olgunlugunu duyurmustu. Yeni dilim, ucak gemilerinde gorev yapan mevcut ucaklarin yani sira kara uslerinde konuslanan birimlerin ihtiyaclarini da karsilamaya yonelik.
E-2D neden kritik bir ucak?
E-2D Advanced Hawkeye, ust govdesindeki donen radar kubbesi icine yerlestirilmis APY-9 radariyla, bir gorev grubunun cok otesindeki hava ve yuzey hedeflerini tespit edip takip edebiliyor. Ucak, tek basina bir silah platformu degil; bir muharebe yonetim merkezi olarak calisiyor. Tespit ettigi hedefleri, Isbirlikci Angajman Kabiliyeti (CEC) veri agi uzerinden gemilere ve avci ucaklarina aktararak, filonun tehditleri cok daha erken gormesini sagliyor.
Block II konfigurasyonu, gelismis sensor fuzyonu ve havada yakit ikmali kabiliyetiyle one cikiyor. Havada yakit ikmali, ucagin gorev suresini uzatarak gorev grubunun radar kapsamasini daha uzun sure kesintisiz tutmasina imkan taniyor. Ureticiye gore bu kabiliyet, seyir fuzeleri ve alcak irtifa tehditlerine karsi erken uyari suresini onemli olcude artiriyor.
Kullanici ulkeler ve ihracat boyutu
E-2 ailesi, ABD disinda Fransa ve Japonya gibi ucak gemisi ve stratejik hava savunma ihtiyaci olan muttefik ulkeler tarafindan da kullaniliyor. Fransa Deniz Kuvvetleri, Charles de Gaulle ucak gemisinde E-2 Hawkeye isletirken; Japonya, kara usslu erken ihbar filosunu E-2D ile modernize ediyor. Bu genis kullanici tabani, platformun uzun vadeli lojistik destek ve yedek parca ekosistemini de guclendiriyor.
Turkiye ve bolgesel cerceve acisindan anlami
Havadan erken ihbar ve kontrol, Turkiye’nin de oncelik verdigi kabiliyet alanlarindan biri. Turk Hava Kuvvetleri, Boeing 737 tabanli Baris Kartali (E-7T) AEW&C ucaklarini isletirken; deniz kuvvetleri icin ise TCG Anadolu gibi platformlarla birlikte insansiz sistemlerin havadan durum farkindaligina katkisi gundemde. E-2D gibi gemi bazli erken ihbar ucaklarinin envantere girmesi, bir donanmaya tasiyici merkezli hava savunmada onemli bir derinlik kazandiriyor.
Bu acidan ABD Donanmasi’nin surdurdugu Hawkeye tedariki, tasiyici merkezli hava savunma mimarisinin hala buyuk deniz kuvvetleri icin kritik onemini koruduguna isaret ediyor. Ayni kabiliyeti ureten ya da tedarik etmek isteyen ulkeler acisindan, sensor agi merkezli muharebe konseptinin agirligini artirdigi gorulyor.
Kaynaklar
- ABD Deniz Kuvvetleri / Northrop Grumman resmi aciklamasi – 22 Temmuz 2026. Sozlesme bedeli, ucak adedi, tamamlanma tarihi ve butce dilimi icin kullanildi.
- ClearanceJobs – “Navy Awards Northrop Grumman $1.2B E-2D Hawkeye Block II Production Contract” – 22 Temmuz 2026. Sozlesme detaylari icin kullanildi. https://news.clearancejobs.com/2026/07/22/navy-awards-northrop-grumman-1-2b-e-2d-hawkeye-block-ii-production-contract/
- The Defense Post – “US Navy Accepts 70th E-2D Advanced Hawkeye” – 5 Mayis 2026. Filo olgunlugu icin kullanildi.
