Yemen Ordusunun Askeri Gücü: Envanterde Kaç Tank, Uçak ve Gemi Var? (2026)
Yemen’in askeri envanteri, tek bir devlet ordusunun değil, 2014’ten beri birbirinden ayrışmış silahlı yapıların toplamını anlatıyor. Bir yanda Riyad merkezli, uluslararası tanınan Başkanlık Liderlik Konseyi’ne bağlı hükûmet güçleri, diğer yanda Sana’yı elinde tutan Husi (Ansar Allah) yönetiminin kontrolündeki birlikler var. Savaş öncesinde Yemen, Suudi Arabistan’dan sonra Arap Yarımadası’nın en büyük ordularından birine sahipti; 2015’ten sonraki hava harekâtı ve yıllarca süren kara çatışmaları bu envanteri hem eritti hem dağıttı. Bu yazıda Global Firepower, IISS, SIPRI ve açık kaynak verileri bir arada okunuyor; rakamların savaş koşulları nedeniyle kesin olmadığı baştan belirtiliyor.
Bir Bakışta
- Aktif personel: Global Firepower 33.350 aktif, 20.000 paramiliter personel sayıyor, yedek yok; ordu 2014’ten beri iki ayrı komuta yapısına bölündüğü için rakam tek bir ordunun gücü olarak okunmamalı
- Ana muharebe tankı: GFP tank sayısını sıfır gösteriyor; oysa savaş öncesi envanterde T-55, T-72 ve M60A1 tankları vardı ve bir kısmı cephelerde kullanılıyor, bu yüzden GFP değeri eksik sayım olarak okunmalı
- Zırhlı araçlar: GFP 1.550 araç sayıyor (zırhlı personel taşıyıcı, piyade savaş aracı ve lojistik araçlar dâhil); çekirdekte Sovyet BMP-1/2, BTR-60 ve ABD yapımı M113 ile Humvee tipi araçlar var
- Topçu ve roketatar: GFP 12 kundağı motorlu top, 60 çekili top ve 30 çoklu roketatar sayıyor; savaş öncesi envanterde Sovyet BM-21 Grad ve çok sayıda D-30 ve M-46 topu bulunuyordu
- Askeri hava aracı: GFP toplam 160 hava aracı sayıyor (68 savaş uçağı, 3 nakliye, 30 eğitim uçağı, 14 taarruz helikopteri dâhil 59 helikopter); 2015’ten sonraki hava harekâtı nedeniyle uçuşa hazır sayı bu rakamın çok altında kabul ediliyor
- Savunma bütçesi: GFP 405,2 milyon dolar gösteriyor; bütçe iki rakip idare arasında bölünmüş durumda ve tek bir resmî rakamdan söz etmek zor
Not: Aşağıdaki envanter rakamları Global Firepower, IISS The Military Balance ve SIPRI gibi açık kaynaklara dayanan yaklaşık değerlerdir.
Yemen Ordusu Hakkında Genel Bilgiler
Yemen Silahlı Kuvvetleri anayasal olarak Kara Kuvvetleri, Deniz Kuvvetleri ve Hava Kuvvetleri ile Hava Savunma’dan oluşuyor. Pratikte iki ayrı yapı var: tanınmış hükûmete bağlı Yemen Ulusal Ordusu (Başkanlık Liderlik Konseyi Başkanı Raşad el-Alimi) ve Husi yönetimindeki Yüksek Siyasi Konsey’e bağlı kuvvetler (Mehdi el-Maşşat; fiilî liderlik Abdülmelik el-Husi). Wikipedia’ya göre Savunma Bakanı hükûmet tarafında Tahir el-Akili, Husi tarafında Muhammed el-Atifi. Bu ikili yapı nedeniyle “Yemen ordusu” ifadesi her zaman aynı kuvveti anlatmıyor.
Global Firepower 2026 sayımında Yemen 145 ülke arasında 98. sırada ve Güç Endeksi 2,1617. Nüfus yaklaşık 32,1 milyon; GFP 33.350 aktif, 20.000 paramiliter personel veriyor, yedek personel yok ve toplam yaklaşık 53.350. Savaş öncesinde ordunun 66.700 kara, 7.000 deniz ve 5.000 hava kuvveti mensubu olduğu tahmin ediliyordu; bu nedenle GFP rakamları eksik sayım olabilir. Savunma bütçesi GFP’de 405,2 milyon dolar; Wikipedia 2019 için 1,4 milyar dolar ve GSYH’nin yaklaşık yüzde 8’ini yazıyor. İki rakip idare arasında bölünmüş bir bütçe için tek rakam vermek zor.
Kara envanteri eski Sovyet mirasına dayanıyor. GFP tank sayısını sıfır gösteriyor; oysa savaş öncesi envanterde T-55, T-72 ve M60A1 tankları vardı ve bunların bir bölümü cephelerde hâlâ görülüyor, dolayısıyla GFP değeri eksik sayım olarak okunmalı. GFP 1.550 araç sayıyor: BMP-1/2, BTR-60, M113 ve Humvee tipi araçlar, ayrıca koalisyon ülkelerinden gelen MRAP ve zırhlılar. Topçuda 12 kundağı motorlu top, 60 çekili top ve 30 roketatar var; D-30, M-46 ve BM-21 Grad öne çıkıyor.
Füze ve insansız hava aracı kabiliyeti, Yemen envanterinin dünya gündemine girmesinin asıl nedeni. Savaş öncesi envanterde Scud-B ve Tochka vardı. Husilerin 2015’ten bu yana geliştirdiği uzun menzilli füzeler ve insansız hava araçları için BM uzmanlar paneli ve Batılı hükûmetler İran bağlantılı teknoloji ve bileşenler tespit ettiğini söylüyor; Tahran bunu reddediyor. Kasım 2023’ten itibaren Kızıldeniz ve Babülmendep’te ticari gemilere yönelik saldırılar bu kabiliyeti küresel deniz ticareti açısından bir güvenlik sorununa dönüştürdü.
Hava Kuvvetleri savaş öncesi MiG-29, Su-22 ve F-5E uçakları işletiyordu. GFP toplam 160 hava aracı (68 savaş uçağı, 3 nakliye, 30 eğitim uçağı, 14 taarruz helikopteri dâhil 59 helikopter) sayıyor; ancak 2015’ten sonraki hava harekâtı nedeniyle uçuşa hazır sayının bunun çok altında olduğu kabul ediliyor. Bu nedenle fiilî hava gücü, envanterdeki uçaklardan çok her iki tarafın insansız hava araçlarında ve dışarıdan gelen hava desteğinde.
Donanma ve Sahil Güvenlik, 1.906 km kıyı şeridini Kızıldeniz, Babülmendep, Aden Körfezi ve Sokotra boyunca korumaya çalışıyor. GFP 9 karakol aracı ve 1 korvet sayıyor; fırkateyn, muhrip ve denizaltı yok. Sana’a ve Aden gibi Damen Stan tasarımı karakol botları ile 2000’lerde ABD’nin devrettiği botlar öne çıkıyor. Deniz alanındaki asıl dinamik ise Husilerin kıyıdan atılan gemisavar füzeleri, mayınlar ve insansız deniz araçları.
Kara Kuvvetleri Envanteri
| Sistem Türü | Tahmini Adet |
|---|---|
| Ana muharebe tankı | GFP sıfır diyor; savaş öncesi envanterde T-55, T-72 ve M60A1 tankları vardı. Cephelerde hâlâ görülen eski Sovyet tankları iki tarafın elinde dağılmış durumda |
| Piyade savaş araçları ve zırhlı personel taşıyıcılar | Sovyet BMP-1/2 ve BTR-60, ABD yapımı M113 ve Humvee tipi araçlar. Koalisyon ülkelerinden gelen MRAP ve zırhlı araçlar da hükûmet yanlısı birliklerin elinde görülüyor |
| Topçu ve roketatar | GFP 12 kundağı motorlu top, 60 çekili top ve 30 roketatar sayıyor. Açık kaynaklarda D-30 ve M-46 topları, BM-21 Grad roketatarları ve havanlar öne çıkıyor |
| Tanksavar silahlar | Sovyet 9M14 Malyutka ve 9M113 Konkurs güdümlü füzeleri, RPG-7 ve geri tepmesiz toplar; iç savaşta her iki taraf da tanksavar füzelerini yoğun biçimde kullandı |
Hava Kuvvetleri Envanteri
| Platform | Tahmini Adet |
|---|---|
| Toplam askeri hava aracı | GFP 160 hava aracı sayıyor; bu değer savaş öncesi envanteri yansıtıyor ve 2015’ten sonra büyük bölümün imha edildiği ya da uçuşa elverişsiz kaldığı kabul ediliyor |
| Savaş uçakları | GFP 68 savaş uçağı sayıyor; savaş öncesi filoda MiG-29, Su-22 ve F-5E vardı. Bugün uçuşa hazır savaş uçağı sayısı çok düşük ve resmî olarak doğrulanmış değil |
| Helikopterler, eğitim ve nakliye | GFP 59 helikopter (14 taarruz), 30 eğitim uçağı ve 3 nakliye uçağı sayıyor; Mi-8/17 ve Mi-24 ailesi öne çıkıyor. Husilerin elindeki keşif ve taarruz insansız hava araçları ayrı bir tehdit sınıfı oluşturuyor |
Füze ve Hava Savunma Sistemleri
| Sistem | Tür / Not |
|---|---|
| Balistik füzeler | Savaş öncesi envanterde Scud-B ve Tochka (SS-21) vardı. Husilerin elindeki Scud türevi uzun menzilli füzelerin İran bağlantılı teknolojiye dayandığını BM uzmanlar paneli ve Batılı hükûmetler belirtiyor; Tahran bunu reddediyor |
| Gemisavar füzeler | Husiler 2016’dan beri C-802 türü kıyıdan atılan gemisavar füzeleri kullandı; Kasım 2023’ten itibaren Kızıldeniz ve Babülmendep’te ticari gemilere yönelik saldırılar bu kabiliyeti uluslararası gündeme taşıdı |
| Hava savunma | Savaş öncesi envanterde SA-2, SA-3 ve SA-6 sistemleri ile SA-7 omuz füzeleri vardı; sistemlerin büyük bölümü 2015 hava harekâtında etkisiz kaldı. Bugün iki tarafın hava savunması dağınık ve sınırlı |
| Uçaksavar topları | ZU-23-2 çifte namlulu toplar, S-60 57 mm ve ZSU-23-4 kundağı motorlu sistemler; hafif uçaksavar toplarının pikaplara monte edilmesi iç savaşta yaygın |
Donanma Gücü
| Sınıf / Tür | Tahmini Adet |
|---|---|
| Karakol gemileri ve korvet | GFP 9 karakol aracı ve 1 korvet sayıyor; fırkateyn, muhrip ve denizaltı yok. Sahil Güvenlik’in Sana’a ve Aden gibi Damen Stan tasarımı karakol botları ile 2000’lerde ABD’nin devrettiği botlar öne çıkıyor |
| Kıyı savunması ve insansız deniz araçları | Husiler kıyıdan atılan gemisavar füzeleri, mayınlar ve patlayıcı yüklü insansız deniz araçları kullanıyor; hükûmet tarafında ise Aden ve Hadramut kıyılarında koalisyon desteğiyle yeniden yapılanan sahil birlikleri var |
| Kıyı şeridi ve görev | GFP’ye göre 1.906 km kıyı şeridi; Kızıldeniz, Babülmendep Boğazı, Aden Körfezi ve Sokotra Adası’nı kapsıyor. Küresel deniz ticaretinin ana arterlerinden biri üzerinde bulunduğu için Yemen kıyısının denetimi bölgesel ve küresel bir sorun |
Türkiye Bağlantısı: Türk Savunma Sanayii
Türkiye ile Yemen arasındaki savunma bağı envanter düzeyinde değil. Yemen envanterinde doğrulanmış bir Türk platformu, resmî bir tedarik sözleşmesi ya da ikili savunma anlaşması bulunmuyor; bu yazıda bu konuda hiçbir sözleşme ya da teslimat iddia edilmiyor. Wikipedia’daki tedarikçi listesinde Türkiye’nin adı geçse de bunun somut bir ürün ya da tarihe dayandırıldığı doğrulanamadı.
Türkiye’nin Yemen’deki görünür rolü siyasi ve insani. Ankara, uluslararası tanınan hükûmeti diplomatik olarak tanıyor; TİKA, AFAD ve Türk Kızılay’ı çeşitli yıllarda insani yardım faaliyetleri yürüttü. Ayrıca Türk Deniz Kuvvetleri 2009’dan beri Aden Körfezi’nde korsanlıkla mücadele görevlerine katılıyor; bu, Yemen kıyısındaki güvenlik ortamına dolaylı bir yakınlık sağlıyor ama Yemen güçleriyle bir savunma tedarik bağı anlamına gelmiyor.
Pazar açısından bakıldığında, savaş sonrası bir yeniden yapılanma Türk sanayisinin güçlü olduğu alanlarla örtüşebilir: sahil güvenlik botları ve kıyı gözetimi, mayın temizleme, sınır ve kıyı için taktik insansız hava araçları ve hava savunma. Bunlar potansiyel alanlardır; açıklanmış bir sözleşme ya da görüşme yok ve mevcut siyasi bölünme böyle bir pazarı fiilen kapalı tutuyor.
Rekabet ortamı da bu çerçevede okunmalı: hükûmet tarafının ana destekçileri Suudi Arabistan ve BAE gibi koalisyon ülkeleri, Husi tarafında ise İran bağlantılı tedarik zinciri öne çıkıyor. Bu iki bloğun dışında kalan bir tedarikçinin Yemen’e girebilmesi için önce siyasi çözümün ve tek bir muhatap yapının ortaya çıkması gerekiyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Yemen’in kaç tankı var? Global Firepower sıfır gösteriyor; ancak savaş öncesi envanterde T-55, T-72 ve M60A1 tankları vardı ve bir bölümü cephelerde kullanılıyor. Bu nedenle GFP değeri eksik sayım olarak okunmalı.
Yemen’in savaş uçağı var mı? GFP 68 savaş uçağı sayıyor; savaş öncesi filoda MiG-29, Su-22 ve F-5E vardı. 2015’ten sonraki hava harekâtı nedeniyle uçuşa hazır sayı çok düşük kabul ediliyor ve resmî olarak doğrulanmış değil.
Yemen Türkiye’den ne aldı? Yemen envanterinde doğrulanmış bir Türk platformu yok. Türkiye’nin Yemen’deki rolü siyasi ve insani; resmî bir savunma tedarik sözleşmesi duyurulmadı.
Yemen’in savunma bütçesi ne kadar? GFP 405,2 milyon dolar gösteriyor. Wikipedia 2019 için 1,4 milyar dolar yazıyor; bütçe iki rakip idare arasında bölündüğü için kesin bir rakam vermek zor.
Yemen Donanması’nın kaç gemisi var? GFP 9 karakol aracı ve 1 korvet sayıyor; fırkateyn, muhrip ve denizaltı yok. Deniz alanındaki asıl tehdit Husilerin gemisavar füzeleri ve insansız deniz araçları.
Son Değerlendirme
Yemen envanteri, tek bir devlet ordusunun değil, savaş öncesi Sovyet mirasından kalan parçaların iki rakip yapı arasında bölündüğünü gösteriyor: sayımı belirsiz tanklar, 1.550 civarı araç, yıpranmış bir hava filosu ve 9 karakol aracı. Asıl ağırlık, Husilerin füze ve insansız hava aracı kabiliyetinde. Türkiye açısından tablo envanter değil, siyasi ve insani zemin: doğrulanmış bir platform ya da sözleşme yok. Savaş sonrası yeniden yapılanmada sahil güvenliği, mayın temizleme ve hava savunma gibi alanlar potansiyel pazar olarak izlenmeli; ancak bu, önce siyasi bir çözüme bağlı.
