TCG İstanbul’da Hangi Yerli Sistemler Var? Silahları, Radarları ve Teknik Özellikleri

TCG İstanbul (F-515), Türkiye’nin yerli imkânlarla ürettiği ilk millî fırkateyn ve İstif sınıfının baş gemisidir. STM’nin ana yüklenici olduğu, Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) yürüttüğü MİLGEM programının 5. gemisi olan platform, 19 Ocak 2024’te Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Yalova’daki Sefine Tersanesi’nde Deniz Kuvvetleri’ne teslim edildi. Gemide radar, sonar, elektronik harp, savaş yönetimi ve silah sistemlerinin büyük bölümü ASELSAN, HAVELSAN ve ROKETSAN tarafından üretiliyor.

Proje tarihçesi

TCG İstanbul’un fiziksel inşaatı, Deniz Kuvvetleri’nin kendi programı kapsamında 19 Ocak 2017’de İstanbul Tersanesi Komutanlığı’nda sac kesimiyle başladı. SSB ile STM arasındaki ana yüklenici/sistem entegrasyonu sözleşmesi ise 12 Nisan 2019’da imzalandı — yani ticari sözleşme, fiziksel inşaattan yaklaşık iki yıl sonra devreye girdi; bu bir veri hatası değil, geminin devlet tersanesinde başlayıp sonradan STM’nin proje yönetimine devredilen inşa modelinin bir sonucudur. Gemi 23 Ocak 2021’de denize indirildi, 20 Haziran 2023’te bayrak çekme törenini gerçekleştirdi ve 19 Ocak 2024’te — aynı gün teslim edilen TCG Derya ve MARLİN İDA ile birlikte — Yalova’daki Sefine Tersanesi’nde düzenlenen “Mavi Vatan’da Güç” törenüyle Deniz Kuvvetleri envanterine girdi.

SSB bu projede ne yaptı?

Proje, SSB’nin yürüttüğü MİLGEM programının 5. gemisi statüsündedir; SSB tedarik makamı ve proje koordinatörü olarak sözleşmeyi yönetti. STM ana yüklenici ve sistem entegratörü sıfatıyla gövde inşaatını ve alt sistemlerin gemiye entegrasyonunu üstlendi; ASELSAN, HAVELSAN ve ROKETSAN ise kendi alanlarındaki sensör, yazılım ve silah sistemlerini sağladı. Bu üçlü yapı — SSB (tedarik) → STM (entegrasyon) → alt sistem şirketleri (üretim) — gemideki “yerli” etiketinin kaynağını oluşturuyor.

Radarlar

Gemide ASELSAN’ın ürettiği çok sayıda radar görev yapıyor: CENK 400-N arama ve tespit radarı, ikişer adet AKREP atış kontrol radarı, ALPER LPI (düşük olasılıklı tespit) radarı ve AYDIN aydınlatma radarı. Bu radar ailesi, geminin hem hava/yüzey tehditlerini tespit etmesini hem de silah sistemlerini yönlendirmesini sağlıyor.

Elektronik harp ve sonar

Elektronik destek ve taarruz tarafında ASELSAN’ın ARES 2-N/NGE elektronik destek sistemi ve AREAS 2-NC/E elektronik taarruz sistemi, KARTACA-N dekoy atım sistemi ve LİAS-200D lazer ikaz sistemi (dosyada “LİAS 200-N” olarak geçse de ASELSAN’ın kayıtlı ürün adı LİAS-200D’dir) bulunuyor. Su altı tarafında FERSAH karineye monteli sonar ve HIZIR torpido karıştırma/aldatma sistemi, geminin denizaltı tehditlerine karşı ana savunma katmanını oluşturuyor. Elektro-optik keşif ve hedefleme AHTAPOT sistemiyle sağlanıyor.

Silah sistemleri

ROKETSAN’ın ATMACA gemisavar füzesi (2×8 hücre) geminin ana saldırı silahı; hava savunmada ise HİSAR-D (RF varyantı) füzesi MİDLAS dikey atış sisteminden ateşleniyor — sistemin ilk atışı Mart 2024’te gerçekleşti. Yakın hava savunma ASELSAN’ın GÖKDENİZ 35 mm sistemiyle, yakın mesafe silah savunması ise SMASH 200/25 (2023’te STOP’tan yeniden adlandırıldı) ile sağlanıyor. Ana top 76 mm SR MF, İtalyan Leonardo (eski adıyla Oto Melara) yapımı — yabancı kaynaklı. MKE’nin geliştirdiği yerli 76,2 mm deniz topu henüz bu gemide kullanılmıyor; testleri süren ayrı bir proje.

Savaş yönetimi ve komuta

Geminin “beyni” HAVELSAN’ın ADVENT savaş yönetim sistemi. Millî IFF Mod 5 dost-düşman tanıma sistemi de ASELSAN tarafından sağlanıyor.

Yabancı kaynaklı sistemler

Tahrik sisteminde iki adet MTU-4000M93L dizel makine ve MTU/GE ortak üretimi LM2500 gaz türbini kullanılıyor — ikisi de yabancı kaynaklı (CODAG tahrik düzeni). Ana top da yukarıda belirtildiği gibi İtalyan yapımı. Bu bileşenler, geminin “kritik muharebe sistemlerinin önemli bölümünün yerli” olduğu ifadesinin neden “%100 yerli” değil de bu şekilde kurulduğunu gösteriyor.

Yerli sistem tablosu

2025-2026 güncel gelişmeler

TCG İstanbul, MİDLAS dikey atış sisteminin test platformu olarak da öne çıkıyor: 15 Ağustos 2025’te HİSAR-D (RF) ile alçak irtifada uçan bir İHA hedefi vuruldu; 27 Eylül 2025’te ise aynı geminin MİDLAS’ından, çok daha uzun menzilli SİPER-1D hava savunma füzesi başarıyla test atışına tabi tutuldu. Bu, geminin yalnızca envantere girmiş bir platform değil, Türkiye’nin yeni nesil hava savunma füzelerinin deniz entegrasyon platformu olarak da kullanıldığını gösteriyor.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• STM basın bültenleri (stm.com.tr)
• ASELSAN, HAVELSAN, ROKETSAN ürün sayfaları
• Naval News, Defense Turk, ArmyRecognition
• Overt Defense — MİDLAS/HİSAR-D ilk atış haberi (Mart 2024)
• SSB Deniz Araçları Daire Başkanlığı iç veri seti (14-17 Ağustos 2026) — çapraz doğrulanarak kullanılmıştır

Bu dosya Mavi Vatan’ın Yerli Gücü serisinin bir parçasıdır.