TAAC Nedir? TUSAŞ-Altınay Ortaklığı KAAN’da Ne Üretiyor?
KAAN ilk kez piste çıktığında kameralar gövdeye, motora, kokpite döndü. Uçağı yerde tutan üç bacak, kanatlardaki yüzeyleri milisaniyede oynatan eyleyiciler ve hepsinin uçuştan önce test edildiği çelik iskelet ise kadraj dışında kaldı. O üçünün arkasında aynı şirket var: TAAC. Bu dosya “TUSAŞ ortağı bir firma” cümlesinin ötesine geçip TAAC’ın ne olduğunu, ne ürettiğini ve nerede durduğunu anlatıyor.
Kısa cevap
TAAC Havacılık Teknolojileri, TUSAŞ ile Altınay Savunma’nın Temmuz 2019’da eşit ortaklıkla kurduğu, Teknopark İstanbul merkezli bir havacılık alt sistem şirketi. Üç iş yapıyor: uçuş kontrol eyleyicileri, iniş takımı sistemleri ve test sistemleri. KAAN, HÜRJET, HÜRKUŞ ve GÖKBEY programlarında görev aldı; KAAN ve HÜRJET için Iron Bird test altyapılarını kurdu.
İlk yurt dışı sözleşmesini Ekim 2023’te BAE’nin EDGE Group’uyla imzaladı. 30 Haziran 2026’da Altınay’ın KAP’a bildirdiği 13,2 milyon dolarlık kritik havacılık teçhizatı sözleşmesi TAAC üzerinden. Halka açık değil; sözleşmeleri ortağı Altınay’ın açıklamalarında görünüyor.
| Alan | Bilgi |
|---|---|
| Resmî ad | TAAC Havacılık Teknolojileri A.Ş. |
| Ortaklık | TUSAŞ %50 – Altınay Savunma Teknolojileri %50 |
| Kuruluş | Temmuz 2019 |
| Merkez / tesis | Teknopark İstanbul, Pendik; 12.000 m² |
| Ürün grupları | Uçuş kontrol eyleyicileri · İniş takımı sistemleri · Test sistemleri |
| Platformlar | KAAN, HÜRJET, HÜRKUŞ, GÖKBEY |
| İlk ihracat sözleşmesi | EDGE Group / ADASI (BAE), Ekim 2023 |
| Son KAP açıklaması | 13,2 mn USD kritik havacılık teçhizatı (30 Haziran 2026) |
| Standartlar | AS9100D; ARP 4754/4761; DO-178/DO-254/DO-160; Part 21 |
| Genel Müdür (son açıklama) | Enis Ata (Altınay YK Başkan Vekili ve Grup COO da) |
Neden kuruldu: uçağın “mekanik kasları” ithal ediliyordu
2019’a kadar Türkiye’nin uçak programlarında bir boşluk vardı. Gövde, kanat, aviyonik ve yazılımda yerli pay yükselirken, iniş takımı ile uçuş kontrol eyleyicileri hâlâ dışarıdan geliyordu. Bu ikisi sıradan parça değil: iniş takımı uçağın ağırlığının birkaç katını birkaç saniyede emen, eyleyiciler ise kanatçık ve kuyruk yüzeylerini tonlarca yük altında milisaniyede hareket ettiren sistemler. İkisinin de sertifikasyonu yıllar sürer ve tedarikçi sayısı dünyada bir elin parmağını geçmez.
TUSAŞ bu boşluğu bir ortaklıkla kapatmayı seçti. Karşısındaki aday, robotik ve hareket kontrol geçmişi olan Altınay’dı. Temmuz 2019’da yüzde 50-50 ortaklıkla TAAC kuruldu; TUSAŞ programları ve sertifikasyon bilgisini, Altınay mühendislik ekibini ve hareket kontrol birikimini getirdi. TAAC’ın kendi anlatımıyla hedef, “havacılık standardındaki kritik hareket ve uçuş kontrol sistemlerinin, iniş takımı sistemlerinin ve test sistemlerinin yerli olarak geliştirilmesi”. Grubun tamamı Altınay şirket rehberinde.
Üç ürün grubu
İniş takımı sistemleri
TAAC’ın en görünür işi. KAAN’ın burun ve ana iniş takımları, burun iniş takımı direksiyon sistemi ve açma-kapama eyleyicileri TAAC’ta tasarlandı. Şirket, beşinci nesil bir savaş uçağı için iniş takımı geliştirebilen “az sayıda” kuruluştan biri olduğunu söylüyor; bu iddia şirketin kendi ifadesi, ama sektör tablosuyla uyumlu: Safran Landing Systems, Héroux-Devtek, Liebherr ve Collins dışında bu sınıfta iniş takımı yapan çok az şirket var. HÜRJET’in iniş takımları da TAAC imzalı; savunmasanayi.org Haziran 2023’te bunu “HÜRJET’in iniş takımlarına TAAC imzası” başlığıyla duyurmuştu.
Uçuş kontrol eyleyicileri
Eyleyici, pilotun ya da uçuş bilgisayarının komutunu kanatçık, dümen ve irtifa dümenine ileten hidrolik-elektrikli birim. AA’nın SAHA 2026 haberi bunları “kontrol yüzeylerindeki tonlarca yükü milisaniyeler içinde yöneten” ve KAAN ile HÜRJET’in “mekanik kasları” olarak tanımlıyor. TAAC hem birincil uçuş kontrol eyleyicilerini hem de yardımcı sistem eyleyicilerini üretiyor. Bu alan, Altınay grubunun XMotion servo sürücü ve hareket kontrol birikimiyle doğrudan bağlantılı.
Test sistemleri: Iron Bird
Bir uçak uçmadan önce uçuş kontrol sistemi, hidrolik hatlar ve iniş takımı gerçek boyutlu bir çelik iskelet üzerine kurulur ve gerçek uçuş yükleri simüle edilerek binlerce saat çalıştırılır. Bu iskelete Iron Bird, Türkçesiyle Demirkuş denir. TAAC hem HÜRJET hem KAAN için ayrı Iron Bird sistemleri geliştirdi. HÜRJET’inki fabrika kabul testlerini tamamladı; KAAN’ınki, Altınay’ın Mart 2026 açıklamasına göre “tamamlanıp kabul aşamasına ulaştı”. AA, Iron Bird’ü “Türkiye’de bugüne kadar geliştirilen en sofistike test sistemi” olarak aktarıyor.
Platform platform: TAAC nerede var?
| Platform | TAAC’ın işi | Statü ve kaynak |
|---|---|---|
| KAAN | İniş takımı (burun direksiyonu dâhil), uçuş kontrol eyleyicileri, Iron Bird | Geliştirme/üretim; Iron Bird kabul aşaması (Altınay, Mart 2026) |
| HÜRJET | İniş takımı, eyleyiciler, Iron Bird | Iron Bird FAT tamamlandı (AA, Mayıs 2026) |
| HÜRKUŞ | Kritik mekanik sistemler | Programda yer aldı (Hakan Altınay, Hürriyet, Ağustos 2026) |
| GÖKBEY | Kritik mekanik sistemler | Programda yer aldı (aynı kaynak); alt sistem adı açıklanmadı |
| EDGE / ADASI (BAE) | Havacılık alt sistemleri | Sözleşme, Ekim 2023; konu ve tutar açıklanmadı |
| Açıklanmayan müşteri | Kritik havacılık teçhizatı geliştirme/tedarik | KAP, 30 Haziran 2026: 13,2 mn USD (KDV hariç) |
Tablodaki “programda yer aldı” ifadesi bilinçli olarak genel. HÜRKUŞ ve GÖKBEY için tek kaynak, Hakan Altınay’ın Ağustos 2026’daki röportajında dört platformu birlikte sayması; hangi alt sistemin hangi platformda olduğu açıklanmadı. Envanter Medya açıklanmayan alt sistemi tahminle yazmaz. KAAN ve HÜRJET içinse hem TAAC hem TUSAŞ hem AA kaynağı var.
Körfez’e ilk adım: EDGE sözleşmesi
Ekim 2023’te Ankara’daki SAHA-EDGE buluşmasında TAAC, BAE’nin en büyük savunma grubu EDGE’e bağlı ADASI ile ilk yurt dışı sözleşmesini imzaladı. DefenceTurk’ün Nisan 2024 haberinde TAAC Genel Müdürü, projenin “Orta Doğu başta olmak üzere global olarak marka değerini tescil” edeceğini söylüyor; sözleşmenin konusu ve tutarı açıklanmadı. Doğru statü “sözleşme/geliştirme”; teslimat açıklanmadı. Altınay grubunun Körfez’deki tek doğrulanmış sözleşmesi bu; DIMDEX 2026 katılımı ise fuar, sözleşme değil.
Öte yandan 30 Haziran 2026 tarihli KAP açıklaması TAAC’ın ticari ölçeğini gösteriyor: 13,2 milyon dolarlık (KDV hariç) kritik havacılık teçhizatı geliştirme ve tedarik sözleşmesi. Müşteri adı yok. Aynı gün açıklanan 1,54 milyon dolarlık kara aracı bileşen üretim sistemleri sözleşmesiyle birlikte toplam 14,7 milyon dolar. Altınay’ın 182 milyon dolarlık iş stokunun ne kadarının TAAC’tan geldiği ayrıca açıklanmıyor; hisse verileri ALTNY künyesinde.
Tesis, sertifika, insan
TAAC Teknopark İstanbul’da 12.000 m²’lik bir tesiste çalışıyor; tasarım, üretim ve test aynı çatı altında. Havacılık alt sistemlerinde asıl giriş bileti sertifikasyon: TAAC, AS9100D’nin yanı sıra sistem güvenliği için ARP 4754/4761, yazılım ve donanım için DO-178/DO-254, çevresel testler için DO-160 ve tasarım organizasyonu için Part 21 standartlarını uyguladığını açıklıyor. Bu liste, TAAC’ın yalnız Türk programları için değil, NATO ve Avrupa tedarik zincirine girecek şekilde kurulduğunu gösteriyor. İş ilanları grup düzeyinde Altınay iş ilanları sayfasında takip ediliyor.
TAAC’ı DASAL ile karıştırmayın
Altınay grubunun iki havacılık iştiraki sık karıştırılıyor. DASAL yüzde 100 Altınay iştiraki ve döner kanat İHA üretiyor: MİKON, PUHU, ALKARA. TAAC ise yüzde 50 TUSAŞ ortaklığı ve insanlı uçakların alt sistemlerini yapıyor. Biri platform üreticisi, diğeri alt sistemci; biri ihracatını Nijerya’ya çerçeve sözleşmeyle açtı, diğeri Körfez’e EDGE ile. Grup yapısının tamamı iştirakler dosyasında, projeler projeler sayfasında.
Sık sorulan sorular
TAAC kimin şirketi?
TAAC Havacılık Teknolojileri A.Ş., Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ile Altınay Savunma Teknolojileri’nin yüzde 50-50 ortak girişimi. Temmuz 2019’da kuruldu; Altınay’ın finansallarında bağlı ortaklık olarak konsolide ediliyor.
TAAC ne üretiyor?
Üç ürün grubu: uçuş kontrol sistemi eyleyicileri, iniş takımı sistemleri (burun iniş takımı direksiyonu, açma-kapama eyleyicileri dâhil) ve test sistemleri. Hepsi havacılık sertifikasyon standartlarında, yerli tasarım.
TAAC KAAN’da ne yapıyor?
KAAN’ın iniş takımı sistemini ve uçuş kontrol eyleyicilerini geliştiriyor; KAAN için Iron Bird (Demirkuş) yer test altyapısını kurdu. Şirketin Mart 2026 açıklamasına göre KAAN Iron Bird tamamlanıp kabul aşamasına geldi.
Iron Bird nedir?
Uçağın uçuş kontrol, hidrolik ve iniş takımı sistemlerinin gerçek boyutlu bir iskelet üzerinde, uçmadan önce yerde test edildiği platform. HÜRJET Iron Bird fabrika kabul testini geçti; KAAN’ınki kabul aşamasında.
TAAC’ın yurt dışı sözleşmesi var mı?
Evet. Ekim 2023’te BAE’nin EDGE Group’una bağlı ADASI ile ilk yurt dışı sözleşmesini imzaladı; konu havacılık alt sistemleri, tutar açıklanmadı. 30 Haziran 2026’da KAP’a bildirilen 13,2 milyon dolarlık kritik havacılık teçhizatı sözleşmesi de TAAC üzerinden; müşteri açıklanmadı.
TAAC nerede?
Teknopark İstanbul, Kurtköy/Pendik. Tesis 12.000 m²; içinde mühendislik, üretim ve test altyapısı var. Merkezi Ankara değil, İstanbul.
TAAC halka açık mı?
Hayır. TAAC’ın hisseleri borsada işlem görmüyor; ancak yüzde 50 ortağı Altınay Savunma ALTNY koduyla Borsa İstanbul’da olduğu için TAAC’ın sözleşmeleri Altınay’ın KAP açıklamalarında görünüyor.
TAAC’ta hangi standartlar geçerli?
Şirket AS9100D’nin yanı sıra SAE ARP 4754/4761, RTCA DO-178/DO-254/DO-160 ve 14 CFR / EASA Part 21 gibi havacılığa özgü tasarım ve sertifikasyon standartlarını kullandığını açıklıyor.
Kaynaklar
- TAAC Havacılık Teknolojileri resmî sitesi (taac.com.tr): kurumsal, test sistemleri
- Anadolu Ajansı, “TAAC, havacılık teknolojilerini SAHA 2026’da sergileyecek” (Mayıs 2026)
- Altınay Savunma, 2025 yıl sonu sonuçları açıklaması (Mart 2026); Altınay resmî sitesi yönetim sayfası
- KAP, Altınay Savunma “Yeni İş İlişkisi” açıklamaları (30 Haziran 2026)
- DefenceTurk, “TAAC ilk yurt dışı sözleşmesini imzaladı” (Nisan 2024)
- Savunma Sanayi, “HÜRJET’in iniş takımlarına TAAC Havacılık imzası” (Haziran 2023); “TAAC Havacılık HÜRJET ve KAAN tecrübesiyle küresel lige konuşlanmayı hedefliyor”
- Hürriyet, Zeynep Bilgehan, Hakan Altınay röportajı (Ağustos 2026)
Son güncelleme: 6 Eylül 2026. Kısa künye için TAAC firma bilgileri sayfası ayrıca duruyor.
