STM, Portekiz’e İkinci Askeri Gemide Omurga Töreni Düzenledi: İki Gemi Artık Eş Zamanlı İnşa Ediliyor
İstanbul’daki ADA Tersanesi’nde 20 Ekim’de düzenlenen törenle Portekiz Deniz Kuvvetleri için inşa edilen ikinci lojistik destek gemisinin omurgası kızağa alındı. Türk savunma şirketi STM’nin ana yüklenici olduğu projede artık her iki gemi eş zamanlı inşa ediliyor; bu adım, Türkiye’nin Avrupa Birliği ve NATO üyesi bir ülkeye gerçekleştirdiği ilk askeri gemi ihracatını bir aşama daha ileri taşıyor.
Törene Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Jorge Manuel Nobre de Sousa, Türk Deniz Kuvvetleri Filo Komutanı Oramiral Kadir Yıldız, STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz ile iki ülkenin deniz kuvvetleri temsilcileri, STM ve ADA Tersanesi yöneticileri katıldı.
Projenin ikinci gemisi daha önce D. DINIS adıyla planlanmıştı; Portekiz Donanması gemiyi, ülkenin 20. yüzyıldaki önde gelen şairlerinden Fernando Pessoa’nın adını vererek yeniden adlandırdı. Gemi bundan böyle N.R.P. FERNANDO PESSOA (A5212) kod adıyla anılacak.
Projenin ilk gemisi N.R.P. LUÍS DE CAMÕES’in sac kesimi Kasım 2025’te, omurga töreni ise Ocak 2026’da yapılmıştı; bu geminin gövde inşası ve donanım çalışmaları sürüyor. İkinci geminin sac kesim töreni de 18 Haziran 2026’da gerçekleştirilmişti. 20 Ekim’deki omurga töreniyle birlikte, projenin iki gemisinin inşası artık paralel olarak ilerliyor.
STM ile Portekiz hükümeti arasındaki sözleşme 17 Aralık 2024’te Lizbon’da imzalanmıştı. STM, uluslararası birçok rakip tersaneyle girdiği rekabeti kazanarak projeyi üstlenmişti. Şirket, her iki gemiyi 2027’de suya indirmeyi, 2028’de ise Portekiz Donanması’na teslim etmeyi planlıyor.
STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, törende yaptığı açıklamada şirketin 11 farklı tersanede sürdürdüğü 44 deniz platformu projesinden edindiği deneyimi dost ve müttefik ülkelere taşımayı sürdürdüğünü belirtti. Güleryüz, projenin Türkiye’nin AB ve NATO üyesi bir ülkeye gerçekleştirdiği ilk askeri gemi ihracatı olma özelliğini taşıdığını vurguladı ve iki geminin 2027’de suya indirilip 2028’de teslim edilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Portekiz Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Nobre de Sousa ise geminin, insani yardım ve afet müdahalesinden güç yansıtma ve muharebe operasyonlarına kadar geniş bir görev yelpazesinde donanmaya lojistik destek sağlayacağını belirtti. Nobre de Sousa, geminin hizmete girmesiyle NATO’nun deniz operasyonlarına katkının güçleneceğini, müttefiklerle birlikte çalışabilirliğin artacağını ve Avro-Atlantik bölgesinin kolektif savunmasına yapılan katkının derinleşeceğini söyledi. Komutan, projeyi iki NATO müttefiki olan Türkiye ile Portekiz arasındaki güçlü ilişkilerin ve karşılıklı güvenin somut bir göstergesi olarak tanımladı.
Gemilerin isimleri Portekiz’in denizcilik ve edebiyat mirasına gönderme yapıyor. İlk gemi, ülkenin ulusal şairi Luís de Camões’in adını taşırken; ikinci gemiye 20. yüzyılın en tanınmış Portekizli şairlerinden Fernando Pessoa’nın adı verildi. Pessoa’nın eserlerinde Portekiz’in denizcilik tarihi ve kültürel kimliği önemli bir yer tutuyor.
Çok Amaçlı Kapasite
Denizde İkmal ve Lojistik Destek Gemisi olarak tanımlanan platformlar modüler bir tasarıma sahip. Gemiler, denizde yakıt ve kargo transferinin yanı sıra kıç rampaları sayesinde 20 adede kadar hafif zırhlı taktik aracı taşıyarak müşterek ve amfibi operasyonları destekleyebiliyor. Modüler ve çok yönlü tasarımları sayesinde insani yardım, arama-kurtarma ve tıbbi müdahale görevlerinde de kullanılabiliyor. Entegre İletişim Sistemi ile donatılan gemiler, filo koordinasyonunu kolaylaştıracak komuta kontrol kabiliyetine sahip olacak.
137 metre boyunda, 11 bin tondan fazla deplasmana sahip olacak gemiler 18 knottan yüksek hızla seyredebilecek ve denizde 30 güne kadar sürekli operasyon icra edebilecek. Her gemi 100 personel taşıyacak ve 20 hafif zırhlı taktik araç nakledebilecek. Öncelikli olarak hava savunma harbine göre yapılandırılan gemiler, temel harp fonksiyonlarının tümünü icra edebilecek sensör ve silah sistemleriyle donatılacak. Gemilerde yakın mesafe silah sistemleri, 12,7 mm uzaktan kumandalı silah istasyonları ve aldatma/karıştırma sistemleri yer alacak. Helikopter ve İHA operasyonları için iniş platformu ile İHA hangarı da bulunacak.
Türkiye’nin Deniz İhracatındaki Yeri
STM bugün itibarıyla 11 farklı tersanede 44 deniz platformu projesini yönetiyor. Şirket, Portekiz projesini dünya çapındaki donanmalara esnek, maliyet etkin ve NATO standartlarına uyumlu çözümler sunma stratejisinin bir parçası olarak konumlandırıyor. Portekiz siparişi, Türk tersanelerinin artık sadece kendi deniz kuvvetleri için değil, NATO içindeki müttefik donanmalar için de büyük tonajlı destek gemileri üretebildiğini gösteren somut örneklerden biri olarak kayda geçiyor.
Projenin ilerleyişi, Türkiye’nin savunma sanayii ihracatında deniz platformlarının payının büyüdüğü bir döneme denk geliyor. STM’nin aynı zamanda MİLGEM ve İstanbul sınıfı fırkateyn programlarında da rol üstlenmesi, şirketin hem yurt içi hem yurt dışı projelerde paralel kapasite yönetimi yapabildiğine işaret ediyor. İki Portekiz gemisinin eş zamanlı inşaya geçmesi, bu kapasitenin somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Kaynaklar
- Naval News, “STM Holds Keel Laying Ceremony for Portugal’s Second Logistics Support Ship”, 20 Ekim 2026 https://www.navalnews.com/naval-news/2026/10/stm-holds-keel-laying-ceremony-for-portugals-second-logistics-support-ship/ — törenin tarihi, katılımcılar, resmi açıklamalar ve teknik özellikler için kullanıldı.
- Defense Talks / Global Defense Insight, “STM Lays Keel for Portugal’s Second Navy Logistics Support Ship”, 21 Ekim 2026 https://defensetalks.com/stm-keel-laying-portugal-second-logistics-support-ship/ — haberin ve teknik detayların ikinci kaynaktan doğrulanması için kullanıldı.
