ROKETSAN Nedir? Türkiye’nin Füze ve Mühimmat Devi

Türkiye’nin füze kabiliyetini yoktan var eden, SOM seyir füzesinden MAM-L’ye, CİRİT’ten BORA’ya kadar onlarca sistemi sahaya süren ROKETSAN; bugün dünyanın sayılı bağımsız füze üreticileri arasında yerini pekiştirmiştir.
ROKETSAN Nedir?
ROKETSAN (Roket Sanayii ve Ticaret A.Ş.), 1988 yılında kurulan ve Türkiye’nin roket, füze ile mühimmat sistemleri alanındaki ana üreticisidir. Türk Silahlı Kuvvetleri Vakfı (TSKGV) bünyesinde yer alan şirket, Ankara Elmadag’daki tesislerinde yüzden fazla savunma ürünü geliştirip üretmektedir. Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) ana tedarikçilerinden olan ROKETSAN, ürün gamı açısından NATO ülkelerindeki birçok firmayla doğrudan rekabet edebilir konuma ulaşmıştır.
Nasıl Çalışır?
ROKETSAN’ın üretim modeli; tasarım, geliştirme, imalat ve sistem entegrasyonunu tek çatı altında birleştiren bütünleşik bir yapıya dayanır. İtici motor üretiminden savaş başlığına, güdüm elektroniğinden kontrol yüzeyine kadar kritik bileşenlerin büyük çoğunluğu şirket içinde üretilmektedir. Bu yaklaşım, hem maliyeti düşürür hem de teknolojik bağımsızlığı güçlendirir.
AR-GE yatırımları gelirin yüzde 15-20’si oranındadır; bu oran uluslararası savunma sektörü ortalamalarının üzerindedir. Şirkette 3.000’i aşkın çalışan görev yapmakta olup bunların yaklaşık yüzde kırkı mühendis veya teknik uzmanlardan oluşmaktadır.
Ne İşe Yarar?
- Hava-yer silahları: MAM-L, MAM-C mikro mühimmat; SOM seyir füzesi; L-UMTAS tanksavar füzesi.
- Hava savunma: HİSAR-A/O/U sistemleri için füze alt sistemleri.
- Topçu mühimmatı: TRG-300 KAPLAN ve TRG-122 çoklu fırlatma roket sistemleri.
- Taktik balistik: BORA sistemi (280 km menzil, GPS güdüm).
- Deniz güdümlü: ATMACA deniz seyir füzesi.
Türkiye’deki Örnekler
ROKETSAN, Türk Hava Kuvvetleri’nin F-16 filosuna SOM seyir füzesini, Kara Kuvvetleri’nin ATAK helikopterlerine CİRİT roketini ve TB2 SİHA’lara MAM-L’yi entegre etmiştir. BORA sistemi, tatbikat ve operasyonlarda birkaç kez kullanılmış; gerçek muharebe koşullarında etkinliği teyit edilmiştir. ATMACA füzesi ise Türk Deniz Kuvvetleri korvetlerine entegre edilmiş durumdadır.
Dünyadaki Örnekler
| Şirket | Ülke | Öne Çıkan Ürün | Kuruluş | Çalışan | Özellik |
|---|---|---|---|---|---|
| ROKETSAN | Türkiye | SOM, MAM-L, BORA | 1988 | 3.000+ | Tam entegre yerli üretim |
| MBDA | Avrupa | Meteor, Brimstone, Aster | 2001 | 10.000+ | Çok uluslu konsorsiyum |
| Raytheon (RTX) | ABD | AIM-120 AMRAAM, Tomahawk | 1922 | 185.000+ | Küresel lider |
| Rafael | İsrail | Spike, Python, Iron Dome | 1948 | 8.000+ | İleri güdüm teknolojisi |
| Kongsberg | Norveç | NSM, JSM, AMRAAM-ER | 1814 | 10.000+ | Deniz füze sistemleri |
| DRDO | Hindistan | Astra, BrahMos (ortaklık) | 1958 | 30.000+ | Devlet AR-GE kurumu |
| LIG Nex1 | G. Kore | Chunma, Spike-ER | 1999 | 3.500+ | Kore savunma sanayi |
Avantajları
- Yüksek yerlilik oranı; kritik bileşenlerde ithalat bağımlılığının asgariye indirilmesi.
- Bayraktar TB2 başarısıyla uluslararası arenada kanıtlanmış ihracat kapasitesi.
- Geniş ürün gamı; hava, kara ve deniz platformlarına uyumlu çok katmanlı çözüm.
- SSB ve diğer Türk savunma şirketleriyle derin sistem entegrasyonu.
- Yüksek AR-GE yatırımı oranı; sürekli ürün geliştirme döngüsü.
Dezavantajları
- Bazı hammadde ve mikro elektronik bileşenlerde hâlâ ithalata bağımlılık sürmektedir.
- Büyük ölçekli seri üretimde deneyimli uluslararası rakiplerle ölçek ekonomisi farkı mevcuttur.
- Uzun geliştirme süreleri; karmaşık sistemlerde takvim aşımı riski taşınmaktadır.
Sık Sorulan Sorular
ROKETSAN kaç ülkeye ürün ihraç etmiştir?
Resmi açıklamalara göre ROKETSAN, 2024 itibarıyla 20’yi aşkın ülkeye savunma ürünü ihraç etmektedir. TB2 SİHA ile birlikte pazara giren MAM-L ve MAM-C mühimmatları, ihracatın lokomotifi konumundadır.
SOM füzesi ne kadarlık menzile sahiptir?
SOM (Serbestçe Uçuşlu Mühimmat), F-16 uçaklarından atıldığında yaklaşık 250 km menzil sunar; SOM-B versiyonunda bu değer 300 km’ye çıkmaktadır. Alçak yörüngeli, GPS+INS+görüntü eşleme güdümlüdür.
ROKETSAN ile ASELSAN arasındaki iş bölümü nasıldır?
ROKETSAN ağırlıklı olarak itici motorlar, savaş başlıkları ve mekanik tasarımda uzmanlaşmışken ASELSAN güdüm elektroniği, radar arayıcı başlıkları ve elektronik harp modüllerini üstlenmektedir. İki şirket HİSAR, SOM ve diğer sistemlerde ortak çalışmaktadır.
Kaynaklar
- ROKETSAN, resmi ürün kataloğu ve basın bültenleri, roketsan.com.tr.
- Savunma Sanayii Başkanlığı, SSB 2023 Yıllık Raporu, ssb.gov.tr.
- Defense News, “Turkey’s ROKETSAN expands export footprint”, 2023.
- IISS, The Military Balance 2024, Londra.

