Hava Savunma NATO Haberleri Savunma Haberleri

NATO, AWACS’ın Yerine Saab’ın GlobalEye Uçağını Seçti

NATO, on yıllardır İttifak’ın gözü kulağı olan E-3A AWACS uçaklarının yerini alacak platformu belirledi. 7 Temmuz 2026’da Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nde yapılan açıklamaya göre İttifak, İsveç savunma devi Saab‘ın GlobalEye erken ihbar ve kontrol (AEW&C) sistemini gelecek nesil hava gözetleme çözümü olarak seçti.

Ankara’da alınan karar

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İttifak’ın Saab ile en fazla on GlobalEye platformunun tedariki için resmi müzakerelere başlayacağını duyurdu. Karara Belçika, Kanada, Danimarka, Almanya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, Romanya ve İsveç dahil oldu; bu ülkeler projenin finansmanını ve operasyonel kullanımını birlikte üstlenecek çekirdek koalisyonu oluşturuyor. Saab CEO’su Micael Johansson, “NATO’nun yeni nesil AEW&C kabiliyetini desteklemekten onur duyuyoruz” ifadesini kullandı.

GlobalEye ne yapabiliyor?

GlobalEye, Saab’ın geliştirdiği genişletilmiş menzilli Erieye radar sistemini gelişmiş bir sensör paketi ve çok alanlı komuta-kontrol (C2) yazılımıyla birleştiriyor; platform olarak Bombardier Global 6500 iş jetini kullanıyor. Sistem, düşük gözlemlenebilir hedefleri, insansız hava araçlarını, balistik ve hipersonik füzeleri yoğun elektronik karıştırma ortamlarında bile uzun menzilden ve yüksek güncelleme hızıyla tespit edebiliyor.

Neden şimdi önemli?

Soğuk Savaş döneminden kalma E-3A AWACS filosu operasyonel ömrünün sonuna yaklaşıyor ve İttifak’ın entegre hava savunma mimarisindeki en kritik boşluklardan birini oluşturuyor. Rusya’nın füze ve İHA saldırılarının Avrupa hava sahasına yakınlaşması, NATO’yu erken ihbar kapasitesini modernize etmeye zorluyor. Karar henüz bir sözleşme anlamına gelmiyor; Saab, NATO Destek ve Tedarik Ajansı (NSPA) ile resmi müzakerelere başlayacak.

Ankara’da açıklanmanın anlamı

Kararın Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen zirvede duyurulması, Türkiye’nin NATO’nun kolektif hava-füze savunma mimarisindeki konumu açısından da simgesel önem taşıyor. Türkiye, İttifak’ın güney ve doğu kanadında artan hava tehdidi algısının merkezinde yer alıyor; GlobalEye filosunun nihai konuşlanma planı netleştikçe bölgesel devriye ve rotasyon düzenlemelerinin de gündeme gelmesi bekleniyor.

Sırada ne var?

Saab ile NSPA arasındaki müzakerelerin sonuçlanma takvimi henüz açıklanmadı. Sektör kaynakları, sözleşmenin imzalanmasının ardından ilk teslimatların 2020’lerin sonuna kadar gerçekleşmesinin beklenmediğini, bu nedenle E-3A filosunun geçiş döneminde belirli bir süre daha operasyonel kalacağını değerlendiriyor.