MSB Şehit Bilgi Kapısı Nedir? 1853-1928 Şehit Kayıtları Erişime Açıldı
“Dedem hangi cephede şehit oldu?” sorusu, sosyal medyada son günlerin en çok paylaşılan videolarının konusu. Bu ilginin arkasında Millî Savunma Bakanlığı’nın (MSB) Ekim 2026’da erişime açtığı Şehit Bilgi Kapısı var. Sistem, Osmanlı’nın son döneminden Cumhuriyet’in ilk yıllarına uzanan 1853-1928 aralığında şehit düşen askerlerin kayıtlarını, internete erişimi olan herkesin sorgulayabileceği bir veri tabanına dönüştürüyor.
Kayıtlar, MSB Arşiv ve Askerî Tarih Daire Başkanlığının arşivindeki belgeler esas alınarak yürütülen “Şehit Tespit Projesi” kapsamında dijital ortama aktarıldı. Yani sistemdeki her satır, bir zamanlar kâğıt üzerinde, çoğu Osmanlıca tutulmuş askerî kayıtların bugünkü karşılığı.
Şehit Bilgi Kapısı ne işe yarıyor?
Sistem, bir askerin adı, baba adı, memleketi ya da görev yaptığı birlik gibi bilgilerle arama yapmanıza ve eşleşen şehit kayıtlarını görmenize imkân tanıyor. Sorgulama ücretsiz; MSB’nin resmî internet sitesindeki Şehit Bilgi Kapısı sayfasından yapılıyor. Arama için en az bir alanı doldurmak yeterli.
Bir eşleşme bulunduğunda şehidin rütbesi, adı, baba adı, memleketi (il, ilçe ve köy düzeyinde), şehadet yeri ve tarihi gibi bilgiler listeleniyor. Ailelerin kuşaklar boyunca “bir yerlerde şehit düştü” diye anlattığı dedelerin tam olarak hangi cephede ve hangi tarihte hayatını kaybettiği, birçok kişi için ilk kez bu ekranda netleşiyor.
Hangi savaşları ve dönemleri kapsıyor?
Sistem 1853 ile 1928 arasındaki 75 yılı kapsıyor. Sorgulama ekranında savaş seçenekleri arasında İstiklal Harbi, Birinci Dünya Savaşı ve Balkan Savaşları ile bu dönemin tamamını kapsayan “Muharebe Dışı Diğer Şehitler” listesi bulunuyor. Basına yansıyan haberlerde Kırım Savaşı ve 93 Harbi dönemine ait kayıtların da yer aldığı belirtiliyor.
| Dönem | Öne çıkan savaşlar |
|---|---|
| 1853-1856 | Kırım Savaşı |
| 1877-1878 | Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) |
| 1912-1913 | Balkan Savaşları |
| 1914-1918 | Birinci Dünya Savaşı (Çanakkale, Kafkas, Irak, Sina-Filistin ve diğer cepheler) |
| 1919-1922 | İstiklal Harbi |
| 1853-1928 | Muharebe dışı diğer şehitler |
Hangi bilgilerle arama yapılıyor?
Arama alanları iki gruba ayrılıyor. Kimlik bilgileri grubunda ad, baba adı, lakap, doğum yılı ile doğduğu il, ilçe, mahalle ve köy yer alıyor. Birlik bilgileri grubunda ise kolordu, fırka (tümen), alay, sınıf, rütbe, harp, cephe, şehadet tarihi ve şehadet yeri ile arama yapılabiliyor.
Pratikte en işe yarayan kombinasyon, ad ile baba adının memleket bilgisiyle birlikte kullanılması. Adım adım kullanım için Şehit Bilgi Kapısı sorgulama rehberimize bakabilirsiniz.
Sonuçları okurken nelere dikkat etmeli?
Aynı isim, akrabalık kanıtı değildir. Bir dönemin köylerinde aynı ad ve baba adını taşıyan çok sayıda kişi olabiliyordu. Bulduğunuz kaydın dedenize ait olduğunu söyleyebilmek için ad, baba adı, köy ve yaklaşık doğum yılının birlikte uyuşması gerekir.
Kayıt çıkmaması, şehit olmadığı anlamına gelmez. Bir asırlık arşivlerde eksik ya da okunması güç belgeler bulunuyor; isimlerin yazımı da bugünkünden farklı olabiliyor.
Aradığınız kişiyi bulamadıysanız kayıt çıkmadığında deneyebileceğiniz yöntemleri derledik.
Neden bu kadar ilgi gördü?
Türkiye’de neredeyse her ailenin Çanakkale, Sarıkamış ya da İstiklal Harbi’yle ilgili bir hikâyesi var; ama bu hikâyelerin çoğu belge yerine aile hafızasına dayanıyor. Şehit Bilgi Kapısı, bu anlatıları ilk kez resmî bir kayıtla karşılaştırma imkânı sunuyor. Sorgulama sonuçlarının ekran görüntüleriyle hazırlanan kısa videoların hızla yayılması da sistemi birkaç gün içinde geniş kitlelere tanıttı.
Sık sorulan sorular
Kaynaklar
- T.C. Millî Savunma Bakanlığı, Şehit Bilgi Kapısı — msb.gov.tr/SehitBilgiKapisi
- e-Devlet Kapısı, NVİ Alt-Üst Soy Bilgisi Sorgulama — turkiye.gov.tr
