Mercury Systems Türk Savunma Sanayii İçin Ne İfade Ediyor?

Mercury Systems, ABD’nin Massachusetts eyaletindeki Andover kentinde merkezi bulunan bir savunma elektroniği şirketi. Ürünlerini doğrudan orduya değil, büyük savunma firmalarına satıyor. Türk savunma sanayisi için asıl anlamı iki yerde yatıyor: ABD’ye bağımlı elektronik parçalar ve bu alandaki yerli üretimin sınırları.
Mercury Systems adı geniş kamuoyunda pek bilinmiyor; çünkü şirketin ürünleri bir uçağın, radarın ya da füze savunma sisteminin içindeki kutularda ve kartlarda çalışıyor. Yine de büyük silah sistemlerinin işlemci, radyo frekansı ve güvenli veri tarafı çoğu zaman bu tür tedarikçilere dayanıyor. Bu yazıda önce şirketin ne yaptığına, sonra Türkiye açısından neyi değiştirdiğine bakıyoruz.
Mercury Systems Ne Yapıyor?
Şirketin 27 Haziran 2025’te biten mali yıl raporuna göre Mercury, 1981’de kurulmuş ve 20’den fazla yerde faaliyet gösteriyor. Ürünleri 35 ülkede, 300’den fazla programda kullanılıyor. 2.162 çalışanı var. Üretimlerini üç ana başlıkta topluyor:
- Bileşenler: Yükselteçler, anahtarlar, dönüştürücüler, hafıza ve depolama cihazları.
- Modüller ve alt montajlar: Gömülü işlemci kartları, dijital alıcılar, radyo frekansı (RF) ve mikrodalga parçaları.
- Entegre çözümler: Sensör işleme, aviyonik ve görev bilgisayarı, komuta-kontrol-haberleşme (C4I) alt sistemleri.
Şirket, bunları “Mercury Processing Platform” diye adlandırdığı çatı altında topluyor. Güvenli işlemci teknolojisi için ayrıca BuiltSECURE nedir? yazımıza göz atabilirsiniz.
Rakamlarla Mercury
| Gösterge (2025 mali yılı) | Değer | Not |
|---|---|---|
| Gelir | 912,0 milyon dolar | Bir önceki yıl 835,3 milyon dolar |
| Net sonuç | 37,9 milyon dolar zarar | Hisse başına 0,65 dolar zarar |
| Sipariş birikimi | yaklaşık 1,4 milyar dolar | Haziran 2025 itibarıyla |
| Savunma payı | yaklaşık yüzde 97 | Satışların büyük kısmı |
| Yurt dışı gelir payı | yüzde 5 | Üç yıldır aynı |
Şirketin en büyük müşterileri 2025 mali yılında gelirin yüzde 13’üyle RTX, yüzde 10’uyla Lockheed Martin ve yine yüzde 10’uyla ABD Donanması oldu. Boeing de önemli müşteri olarak anılıyor ama yüzde payı verilmiyor. Dikkat çekici nokta şu: Mercury’nin gelirinin yalnızca yüzde 5’i ABD dışından geliyor. Yani şirket, Avrupa ya da Asya’daki ülkelerden çok ABD’li büyük firmalara ve ABD hükümetine çalışıyor.
Türkiye Açısından Neden Önemli?
Mercury’nin Türkiye ile doğrudan bir ticari ilişkisi olduğuna dair kamuya açık bir bilgi yok. Şirketin raporu da Türkiye’yi anmıyor. Asıl mesele dolaylı: Mercury gibi şirketlerin ürünleri ABD’nin ihracat denetimi altında. Raporda şirketin bazı ürünleri ve teknik verileri ihraç etmek için ABD hükümetinden lisans alması gerektiği belirtiliyor. Bu da Türkiye gibi ülkelerin bu tür elektroniği alırken siyasi iradeye bağlı kalması anlamına geliyor.
Bunun somut örnekleri geçmişte yaşandı. Türkiye, S-400 alımı nedeniyle Temmuz 2019’da F-35 programından çıkarıldı. ABD, Aralık 2020’de Savunma Sanayii Başkanlığı’na (SSB) CAATSA kapsamında yaptırım uyguladı. Bu iki karar, ABD kökenli parçaların ve teknolojinin her zaman garantili olmadığını gösterdi.
Şirketin Mali Durumu ve Üretim Yapısı
Mercury’nin 2025 mali yılında zarar yazmasına rağmen operasyonel göstergeleri daha iyi görünüyor. Şirket, düzeltilmiş EBITDA’nın (faiz, vergi ve amortisman öncesi kâr) 119,4 milyon dolar, düzeltilmiş hisse başı kazancın 0,64 dolar olduğunu bildirdi. Araştırma ve geliştirme harcaması 67,6 milyon dolar. Yaklaşık 1,4 milyar dolarlık sipariş birikiminin 807,8 milyon dolarının önümüzdeki on iki ay içinde gelire dönüşmesi bekleniyor.
Üretim tarafında şirketin Arizona’nın Phoenix kentinde güvenilir tedarikçi sertifikalı bir mikroelektronik merkezi var; New Hampshire, New Jersey, Kaliforniya ve Alabama’da da RF bileşen tesisleri bulunuyor. Bazı gömülü işlemci ürünlerinde sözleşmeli üreticiler kullanılıyor. 2025 mali yılında İsviçre’deki eski üretimini Cicor Group’a devretti. Rapora göre F-35, F/A-18, KC-46, LTAMDS, SCAR ve THAAD programları gelecekteki gelirin önemli bir bölümünü oluşturabilir; hiçbir tek program ise son üç yılda gelirin yüzde 10’unu geçmedi.
Yerli Elektronik Tarafında Durum
Türkiye’de ASELSAN, HAVELSAN ve TUSAŞ gibi kuruluşlar radar, elektronik harp, görev bilgisayarı ve haberleşme sistemleri geliştiriyor. Bu ürünler Mercury’nin yaptığı işle kısmen aynı kategoride. Ancak iki şirketin ürünlerini rakam rakam karşılaştırmak mümkün değil; çünkü Türk firmalarının işlemci kartı seviyesindeki performans verileri kamuya açık biçimde yayımlanmıyor. Kıyaslama için Mercury ve Leonardo DRS karşılaştırmamız da faydalı olabilir.
| Başlık | Mercury Systems | Türk sanayisi için not |
|---|---|---|
| Müşteri yapısı | ABD savunma firmaları ve ABD Donanması | Türkiye doğrudan müşteri olarak anılmıyor |
| Hukuki çerçeve | ABD ihracat lisansı gerekebiliyor | Tedarik siyasi karara bağlı kalabilir |
| Karşılaştırılabilirlik | Kamuya açık finansal veri var | Ürün düzeyinde veri sınırlı |
Dikkat Edilmesi Gerekenler
İlk olarak, Mercury’nin Türk programlarında kullanıldığına dair açık bir kaynak yok; bu nedenle “Türk savunması Mercury’e bağlı” demek doğru olmaz. İkincisi, benzer işlevi gören ürünleri başka tedarikçilerden almak mümkün; ama geçiş maliyeti ve onay süreçleri uzun sürüyor. Üçüncüsü, ABD’nin ithal bileşenlere getirdiği gümrük vergilerini Mercury de kendi risk bölümünde anıyor. Mercury ayrıca birkaç kritik bileşen için sınırlı sayıda tedarikçiye bağımlı olduğunu yazıyor. Bu, küresel elektronik zincirinin kırılganlığını gösteriyor.
Türk Sanayisi İçin Çıkarılacak Ders
Mercury örneği, bir silah sisteminin görünür gövdesinin ardında kimin elektroniğinin çalıştığı sorusunu hatırlatıyor. Uçak ya da gemi yerli olsa bile içindeki işlemci, bellek ve RF kartları çoğu zaman uluslararası bir zincirden geliyor. Bu zincirde bir halkanın ihracat lisansına bağlı olması, projenin takvimini etkileyebiliyor. Bu nedenle yerli elektronik yatırımının hem üretim kapasitesi hem de tasarım yetkinliği boyutu birlikte izlenmeli.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Mercury Systems Türkiye’ye ürün satıyor mu?
C: Kamuya açık bir kaynak bunu göstermiyor. Şirketin gelirinin yalnızca yüzde 5’i ABD dışından geliyor ve raporda Türkiye anılmıyor.
S: Mercury’nin en büyük müşterisi kim?
C: 2025 mali yılında yüzde 13 ile RTX, ardından yüzde 10’ar ile Lockheed Martin ve ABD Donanması geldi.
S: Mercury’nin 2025 geliri ne kadar?
C: 912,0 milyon dolar. Şirket aynı yıl 37,9 milyon dolar net zarar açıkladı.
S: Türkiye’nin Mercury’ye alternatifi var mı?
C: ASELSAN gibi yerli firmalar benzer kategorilerde ürün yapıyor, ancak birebir performans karşılaştırması için açık veri yok.
S: ABD’nin ihracat denetimi bu ürünleri nasıl etkiliyor?
C: Mercury, bazı ürünlerini ve teknik verilerini ihraç etmek için ABD hükümetinden lisans alması gerektiğini bildiriyor.
Kaynaklar: Mercury Systems Form 10-K (27 Haziran 2025 mali yılı) ve 4. çeyrek sonuç bildirisi; ABD Savunma Bakanlığı ve ABD Dışişleri Bakanlığı F-35 ve CAATSA açıklamaları; SSB.

